speculativus
spĕcŭlātīvus, a, um, adj. [speculor],
- speculative (late Lat.): philosophia, Boëth. ap. Porphyr. Dial. 1, p. 2.—Hence, subst.: spĕcŭlātīva, ae, f., = contemplativa (sc. philosophia), Cassiod. Var. 1, 45.
speculātīvus, a, um (speculor), spekulativ, philosophia, Boëth. in Porphyr. dial. 1. p. 2: dies. subst., speculātīva, ae, f., Ggstz. activa, Cassiod. var. 1, 45, 3.
nec tantum urbis sed et totius orbis sui ~um fiducialiter preferebat custodem
in crescente ad homines luna vitae nobis activae, in reversa vero ad caelos ~ae, typus ostenditur
in illorum [lapidum; cf. ] contemplatione ~aPsalm. ci 15
diu exercitatus in activa, incipit requiescere in vita ~a
~i consideratores
visio qua videtur Deus in ratione dicitur esse ~a
ne viam eminentiorem ~ae felicitatis maturior exitus fatiscentis etatis frustrato desiderio, inter varia vite turbamina mihi ‥ intercipiat
cum veritates ‥ theologice, in quantum theologia distinguitur a metaphysica, sint ~e
ad sublimiora ~ae scientiae
in illa parte philosophie que ~a vocatur
hinc speculativam gignit sapientia, gignit / hunc ramum cujus practica nomen erit
ad ~am partem anime
ortus partis ~e philosophie
in ~is studiis cum pleniori zelo persistimus
philosophia dividitur per theoricam et practicam, sive per ~am et activam
in logicalibus, philosophicis ‥ et ~is inter omnes nostre universitatis ‥ scripserat sine pari
in logica ~us est qui docet modum disputandi ‥ activus autem qui ex arte recte disputat
practica discipulo bene convenit atque magistro / ut speculativum construat ipse suum
spĕcŭlātīvus , a, um (speculor), spéculatif : Boet. Porph. dial. 1, p. 2 || subst. f. , spéculation, observation : Cassiod. Var. 1, 45.
Specularis. Epitaph. Reinoldi, apud Marten. Itin. Litter. pag. 46 :
Hi duo diversas tenuerunt ordine vitas, Vir Speculativam, femina pragmaticam.