About
Menu

speculari

1 speculari [CL] 1 to keep close watch on, observe. b to look on, see. c to look closely at, inspect. d (transf.) to pay attention to. e to look at approvingly. Deo omnia ex arce sua ~ante providenteque V. Greg. p. 88; ipse in navi pernoctaret et latronum exitus ~aretur W. Malm. GR II 199; 1166 de summa celorum specula omnium actus et actuum intentiones jugiter ~atur Becket Ep. 183.  b sit tibi predapifer pleno crinitus honore; / est talis speculum domini populo speculatum, / qualis monstratur, talis dominus titulatur D. Bec. 1161; cum revelata facie gloriam Domini ~antes, in eamdem imaginem transformabimur a claritate in claritatem [cf. II Cor. iii 18] Bald. Cant. Sacr. Alt. 681B; hanc ‥ Christi et ecclesie adhesionem etiam Adam in illo somno suo ~ando [cf. Gen. ii 24] previdit J. Ford Serm. 98. 7.  c cum ‥ singulos epistolarum textus recitans pernicibus pupillarum obtutibus specularer atque naturali ‥ curiositate contemplarer Aldh. VirgP 2; [mens] sibimet esse velut speculum dici potest, in quo ~etur ‥ imaginem ejus quam facie ad faciem videre nequit Anselm (Mon. 67) I 77; preceperat ut illam [Elfridam] iret ~atum W. Malm. GR II 157; jusso ‥ ut late circumposita diligenter ex arcis edito ~aretur Ib. V 392; [cervus] haurit aquas, se speculatur aquis Walt. Angl. Fab. 44. 2.  d ~are itaque tam aspera illa quam suavia ista, ut et hec diligas, et illa pertimescas Ad. Scot Serm. 147A.  e terra ‥ aere saluberrima, a remotis multum ~anda Eul. Hist. II 94. 2 to investigate, to (seek to) find out or learn (about). b to consider, examine; c (p. ppl. s. pass.). externum principem genuini principis sui dominum ~ari summopere queritabant Ord. Vit. X 24 p. 153; manus soli ubertatem, inhabitantium virtutem ~atum venerat W. Malm. GR I 43; primo mittit ‥ filium, qui fidem principum, favorem vulgi, presens ~aretur Ib. II 179; premisit ‥ qui numerum hostium et vires ~arentur Ib. III 239; jubens ut cito de muro ~aretur si imperatricis nuntii Renum transissent Id. GP I 6; intellectus non ~aretur ‘quod quid est’ in phantasmatibus sed in specie intelligibili Duns Ord. III 207; primum opus curati est ‥ recte ~ari in libro naturarum ‥ illa que Deus annunciat ut testimonium perhibeat veritati ‥ . quia officium curati est sic recte ~ari et annunciare voluntatem Dei populo suo, ideo Dominus ‥ vocat eum ‘speculatorem’ et annunciatorem verborum Dei [Ezech. iii 17] Gascoigne Loci 58.  b 716 diversorum merita hominum in hac vita commorantium dicebat se illo in tempore ~ari potuisse Bonif. Ep. 10; aeternam divinitatis ejus potentiam ‥ sublimius mente volando et limpidius ~ando cognovit Alcuin Exeg. 744D; si diligenter puro rationis intuitu sapientem Dei ~amur justitiam Anselm (Orig. Pecc. 13) II 155; amorem hujus filii et hujus matris perscrutemur et ~emur Eadmer Excell. B. M. 563A; terrarum ‥ remotissimarum tam qualitates quam situs saltem a longe ~ari et abditas ab antiquo proprietates evolvere Gir. TH intr. p. 7; vanae siquidem cogitationes statum animae ~antis et contemplantis Deum dissipant et confundunt P. Blois Opusc. 821A (v. 1 specula 2a).  c numquid, cum didicerit secundum, perfectius poterit speculari quamlibet conclusionem primi [libri] quam prius, quando, secundo ignorato, frequenter conclusiones primi speculatur? ‥ ergo habitus respiciens frequenter hoc ~atum augetur sine augmento habitus respicientis illud raro ~atum Duns Metaph. VI 1. 306. 3 to look out or watch for. b (intr., w. ne) to keep watch, watch out. c (w. ad) to look out or have regard (for), to look (towards), pay attention (to). speculator in alta turri ponitur ut hostes adventantes ~etur Hon. GA 600B.  b preceperat [Theodoro] Vitalianus papa ut Adrianum juxta se locaret, ~aturum ne quid in ecclesia more Grecorum novaret W. Malm. GP IV 186; quattuor nempe milites super Guarclivam a rege constituti ~abantur, ne quis aliunde impedimentum illis quolibet modo moliretur Ord. Vit. XII 18 p. 355.  c nos ‥ quibus communis utilitatis providentia commissa est divinitus ad salutem regni ecclesieque Dei undique ~ari debemus Ord. Vit. X 19 p. 112. 4 to discern by looking, see, notice. b to see (state of affairs) by observation (also transf.). in eadem etiam revelationis extasi aurea septem candelabra ‥ praedictus Salvatoris vicarius ~abatur [cf. Apoc. i 12] Aldh. Met. 2; 716 citra illud flumen ~atur muros fulgentes clarissimi splendoris Bonif. Ep. 10; hoc tam mirabile signum, / luce quod arsuram clara speculantur amici Wulf. Swith. II 402; de vertice montis ‥ captivos ‥ in naves cum pecoribus precipitari ~atus est Ord. Vit. VIII 3 p. 285; ad mala proclivi ‥ / celica contempnunt, ea curvi non speculantur Ib. XI prol. p. 159.  b de quibus in commune ~andum est, quod si componantur, pro voluntate scriptorum, inveniuntur eandem antecrescentem syllabam servare vel perdere Abbo QG 12 (31); quis enim non jocunde ~etur quantum aequitati conveniat ‥ responsum illud regis ‥? W. Malm. GR I 10; virtute cruciferi opificis prout in somnio ~atus fuerat gloriose suffultus est Ord. Vit. VIII 14 p. 350.
2 speculari v. spiculare

Saved

Recent