spolium
spolium, the skin, hide, fell
- Lit., the spoil of an animal, i. e. the skin or hide of an animal stripped off (so only poet. and very rare): pelles et spolia ferarum, Lucr. 5, 954: serpentum, id. 4, 62: leonis, Ov. M. 9, 113; 3, 81: apri, id. ib. 8, 426; id. H. 4, 100: pecudis (i. e. arietis Phrixei), id. ib. 6, 13; cf. id. M. 7, 156: viperei monstri (i. e. Medusae), id. ib. 4, 615.—
- II Transf., the arms or armor stripped from a defeated enemy; hence, in gen., any thing taken from the enemy, booty, prey, spoil (the predom. signif. of the word; usu. in plur.; cf.: exuviae, praeda): Salmacida spolia sine sudore et sanguine, Enn. ap. Cic. Off. 1, 18, 61 (Trag. v. 36 Vahl.): spolia ducis hostium caesi suspenso ferculo gerens in Capitolium ascendit ibique, Juppiter Feretri, inquit, haec tibi victor Romulus rex regia arma fero templumque dedico, sedem opimis spoliis, etc., Liv. 1, 10, 6 (v. opimus): spoliis decorata est regia fixis, Ov. M. 8, 154: spoliorum causā hominem occidere ... cruenta spolia detrahere, Cic. Rosc. Am. 50, 145 sq.: multa spolia praeferebantur, Caes. B. C. 2, 39: ad ejus spolia detrahenda, Cic. Sest. 24, 54: indutus spoliis, Verg. A. 10, 775: victores praedā Rutuli spoliisque potiti, id. ib. 9, 450; 4, 93: virtutis honor spoliis quaeratur in istis, Ov. M. 13, 153: insignis spoliis Marcellus opimis Ingreditur, Verg. A. 6, 855: spolia jacentis hostium exercitus peditibus concessit, Liv. 44, 45: Q. Fabius spolia ducis Gallorum legens, id. 5, 36; so, legere, id. 5, 39; 8, 7; 27, 2 al.: spolia et praedas ad procuratores referre, Tac. A. 12, 54 et saep.: (forum) exuviis nauticis et classium spoliis (i. e. rostris) ornatum, Cic. Imp. Pomp. 18, 55; cf. Flor. 1, 11, 10: navalia, Suet. Aug. 18 fin.: illud natura non patitur, ut aliorum spoliis nostras facultates, copias, opes augeamus, Cic. Off. 3, 5, 22; id. Rosc. Am. 3, 8: spoliis civium exstructa domus, Tac. A. 15, 52: (delatores) sacerdotia et consulatus et spolia adepti, id. H. 1, 2.—
- β Sing.: quo nunc Turnus ovat spolio, Verg. A. 10, 500: Actoris Aurunci spolium, id. ib. 12, 94: Asiam, spolium regis Antiochi, recepi, Sall. H. 4, 61, 11 Dietsch; Suet. Caes. 64; Just. 19, 3: fert secum spolium sceleris, Ov. M. 8, 87: mendici spolium, a beggar's rags, Petr. 13, 1.—Poet., in gen., = arma, arms, Ov. M. 13, 153.
redibue [l. reduvie ], serpentium ~ia
~ium serpentis coctum in aceto et emplastratum delet eas [sc. glandulas ]
subducitur / in mulieris spolia ‥ dum abdicat / se masculum / mox indicat / semivirum per spolia(
cum innumerabili paganorum exercitu ‥ invasit ‥ queque sibi eminentiora inhiata sunt concupiscibilia asportavit, cetera suis ~ia proposuit
secum adducentes ‥ ~ia multa que in prelio adquisierant
~ia inequaliter militibus divisa
cum ‥ exercitum duxisset et ‥ tributum ‥ extorsisset, revertens cum ~iis et auro ‥ evasit
opima ~ia, quae dux detrahit
nec ulla victoria letior fuit Christianis, quod incruenti opima retulere ~ia
militie sue ad Patrem victricia signa reportans, tam preclara ~ia captivorum, tam beatas libertatis exuvias
siquis eum occidere praevaluerit, ~ia ejus licenter habebit
morte turpissima condempnemus eum et de ~iis ejus sortem mittamus inter nos [cf. ]: vestimenta ejus Joh. xix 23–4
Ricardus homo Hamoriis invasit istam terram et habet hucusque ejus ~ia(
spoliaverunt [(sanctum ] vestimentis suis ‥ cum ‥ illi in longum ire conarentur habentes ~ia sancti, non potuerunt transire
in confiniis Angliae atque Scotiae propter frequentia pecorum et jumentorum ~ia, multis usus hujus generis canum [sc. sanguinariorum ] est
➳ fém. spolia, æ, Aug. Serm. 146, 1 Mai.
- 1. (poët.) afgestroopte of afgelegde huid van een dier, vel [leonis; pecudis; serpentis; viperei monstri];
- 2. (plur.) op de vijand buitgemaakte wapenrusting [caesorum hostium; opima wapenrusting, die een veldheer op de veldheer v.d. vijand heeft buitgemaakt]; — meton. overwinning: -a ampla referre;
- 3. (metaf.) (ihb. plur.) buit [sociorum op de bondgenoten behaald; nostra op ons behaald; virginitatis bestaande uit; classium scheepssnebben].
Furtum aut Spolium.
Aut iniqua quibuscumque Spolia inferre præsumant.Ita in Concilio Toletano XII. cap. 10. Tolet. XIII. cap. 2. Gregorius Turon. lib. 9. cap. 30 :
Neque ullam novam ordinationem Se inflicturum super eos, quod pertineret ad spolium, spopondit. Præda seu spoliumin Concilio Coloniensi ann. 1266. cap. 4. Vide Skenæum ad Statuta Alexandri II. Regis Scotiæ, cap. 8.
Dépouilleeadem notione dicimus. Charta Curiæ Suession. ann. 1277 :
Confessus est se retinere... quoddam pratum seu Spolium cujusdam prati siti in prætaria quæ est inter villas.Charta ann. 1481. ex Tabul. B. M. de Bono-Nuntio Rotomag. :
Inter cetera petendo restitutionem certarum decimarum feni per dictum Des Comptes captarum et perceptarum in Augusto et Spolio novissimis.Alia ann. 1492. ex eod. Tabul. :
Ipse curatus in Augusto et Spolio ultimo licet sciret præmissa,..... neominus in Augusto et Spolio ultimo plures guerbas dictæ decimæ.......... ceperat, etc.
Et si Spolia hominis sepulti servus de sepulchro tulerit, etc. i.vestimenta.
Si quis res suas apud alium hominem invenerit, quicquid sit, aut mancipia, aut pecus, aut aurum, aut argentum, aut alia Spolia, etc.Adde Leg. Sal. tit. 37. § 6. et 7.
Dicens, quod ipse Sigebertus cum aliis conductis hominibus liberis et servis emunitatem sancti Mauricii vel sancti Ferreoli, in loco, qui dicitur Riparia per vim infregisset, ibique incendium fecisset, et omnia Spolia domus violenter auferret, cavallos scilicet, arma, vestimenta, et cætera consistentia, etc.Charta Begonis Episcopi Cadurcensis apud Cruceum n. 299 :
Exposuerunt etiam sæpe accidisse, quod dum contingit aliquem de prædictis viris Ecclesiasticis infirmari, illi, qui ad eorum Ecclesias, vel alibi, ubi sunt eorum bona, mittuntur pro juris nostri conservatione, dictorumque bonorum, quæ vulgariter nuncupantur Spolia, receptione, etc.Adde n. 301. 302. Vide Spolium 4.
Mater moriens filio terram, mancipia, pecuniam dimittat : filiæ vero Spolia colli, id est, murenas, nuscas, monilia, inaures, vestes, armillas, vel quicquid ornamenti proprii videbatur habuisse.
Spolia.
Dépouille. Charta ann. 1409. ex Tabul. S. Victoris Massil. :
Ludovicus II. Rex Jerusalem et Siciliæ, et Comes Provinciæ jubet Prælatos solvere Cameræ Apostolicæ omnia arreragia, debita etiam Spolia defunctorum Prælatorum secundum decreta Alexandri PP. III. in Concilio Pisis habito.Concil. Tarracon. ann. 1591. inter Hispan. tom. 4. pag. 535 :
Nullus rector aut vicarius.... audeat sub nomine Spolii... sibi vindicare unam ex vestibus, jocalibus vel aliis bonis... illorum quos mori contigerit infra limites suæ parochiæ, qui sit ab ipsa parochia alienigena aut peregrinus.Ubi de jure quod parochi in bona decedentium parochialium sibi vindicabant. Ad jus vero Archidiaconorum præsertim Parisiensium quod spectat, consule Tractatum hac de re editum ann. 1683. et Fra-Paolo de Benef. circa finem. Parisiensium jus assertum fuit Aresto Parlamenti ann. 1700. 1. Sept. Vide Spolium 3.
Cum venerabilis vir domnus Ricardus, olim archipresbyter S. Angeli in Theodicio...... clausisset extremum diem, et ejus mobilia et immobilia et Spolia, quæ de beneficiorum suorum et ecclesiarum fructibus, redditibus conquisita, de jure et antiqua consuetudine devoluta essent cameræ Cassinensi, etc.
Se non intromittere de quibuscumque pannis illorum ad ecclesiam cum feretro, sub nomine Spolii, etc.
- SCAL-.—Of an animal, the skin, hide, fell: leonis, O.: monstri, O.—Plur, the arms stripped from an enemy, booty, prey, spoil: hostium: spoliorum causā hominem occidere: multa spolia praeferebantur, Cs.: Indutus spoliis, V.: spolia ducis hostium caesi, L.: forum spoliis provinciarum ornasse: aliorum spoliis nostras opes augere: virtutis honor spoliis quaeratur in istis, arms(of the dead Achilles), O.: Egregiam laudem et spolia ampla refertis, i. e. victory, V.— Sing.(poet.): Quo nunc Turnus ovat spolio, V.: Actoris spolium, V.
-
…oculis sita sunt ; fortuna omnia ea victoribus praemia posuit. Res, tempus, pericula, egestas, belli spolia magnifica magis quam oratio mea vos hortantur. Vel imperatore vel milite me utimini Neque animus neque corpus a vobis…
Sallust, Catilina
-
…iudices, sed quid dico nuper immo vero modo ac plane paulo ante vidimus, qui forum et basilicas non spoliis provinciarum sed ornamentis amicorum, commodis hospitum non furtis nocentium ornarent ; qui tamen signa atque ornamenta sua cuique reddebant…
Cicero, in Verrem
-
…quem ad modum sperasti, tardiores fuerunt, sed ornatiores tuo iudicio ad testimonia dicenda venerunt. quibus ex hostium spoliis, de qua victoria, qua ex praeda aut manubiis haec abs te donatio constituta est an quod te praetore…
Cicero, in Verrem
-
…factus an lingua et ingenio patefieri aditus ad civitatem potuit, manu et virtute non potuit anne de nobis trahere spolia foederatis licebat, de hostibus non licebat an quod adipisci poterant dicendo, id eis pugnando adsequi non licebat an…
Cicero, pro Balbo
-
…, cum Segestani, tum iura simul civitatum atque officia considero. quas urbis P. Africanus etiam ornandas esse spoliis hostium arbitratus est, eas C. Verres non solum illis ornamentis sed etiam viris nobilissimis nefario scelere privavit .…
Cicero, in Verrem
-
…umquam dubitavit lx denique anno dedecore, macula turpissimaque ignominia notetur, ne ornamentis eius omnibus Sex. Naevius pro spoliis abutatur, ne per te fiat quo minus, quae existimatio P. Quinctium usque ad senectutem produxit, eadem…
Cicero, pro Quinctio
-
…languet iuventus nec perinde atque debebat in laudis et gloriae cupiditate versatur, futuros aliquos qui abiectum hoc cadaver consularibus spoliis nudare non nolint, praesertim tam adflicto, tam inopi, tam infirmo, tam enervato reo, qui te…
Cicero, in Pisonem
-
…Siculorum in dicendo copiosus est, commemoravit urbem relinquere Thermitanis esse honestius quam pati tolli ex urbe monumenta maiorum, spolia hostium, beneficia clarissimi viri, indicia societatis populi Romani atque amicitiae. commoti animi sunt omnium ; repertus est…
Cicero, in Verrem
-
…praedo fuit tam nefarius, quis pirata tam barbarus ut, cum integram praedam sine sanguine habere posset, cruenta spolia detrahere mallet scis hunc nihil habere, nihil audere, nihil posse, nihil umquam contra rem tuam cogitasse ,…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…, iudices, abstulit, nihil in religiosissimo fano praeter vestigia violatae religionis nomenque P. Scipionis reliquit ; hostium spolia, monumenta imperatorum, decora atque ornamenta fanorum posthac his praeclaris nominibus amissis in instrumento atque in supellectile Verris nominabuntur…
Cicero, in Verrem