transgredi

transgredi [CL], ~ere 1 to step, go, or travel across or beyond, cross (esp. boundary, limit, or sim.). eo [sole hiberno] post tergum relicto ~essis Aethiopum fervoribus, temperatas ‥ repererint sedes Bede TR 34; 8‥ ne ~ediaris terminos antiquos, ne oferstepe ðu ealde gemero WW; si ‥ a qualibet plaga directe ad meridiem eatur lxvj miliaribus ‥ ~essis ‥ stella ‥ videbitur Adel. Elk. 7; ? 11‥ mercator foranus nequit ~edi spatium iij miliarum extra civitatem (Cust. Lond.) Growth Eng. Ind. 617; cum nullus eorum flumen ~edi posset H. Hunt. HA VIII 34 p. 287; fluvius marinis redundans aquis ubertim ~editur ripas Offic. Kentig. A 9; caveatur ‥ quod illa linea horaria non ~ediatur primam lineam horarum Wallingf. Alb. 322. 2 to go above or beyond (non-local limit), exceed, transcend; b (in quality). c (math., in quot. refl. w. ref. to arithmetic progression) to be greater than or exceed (by). p675 paschalis calculi terminum ‥ quem anticipare et ~edi contra jus et fas illicitum fore censuerunt Aldh. Ep. 4; sensuum hebetudo rerum corporearum naturam non ~editur J. Sal. Pol. 436D; vim nature, Virgo, transgrederis / natum gignens vi casti federis J. Howd. Ph. 6; nec aliquo modo ~ediantur fines mandati vel faciant aliquid quam illud quod continetur in littera J. Oxford 68. b symphonista sola pre ceteris / musicorum melos transgrederis J. Howd. Ph. 42; templum novum vetus transgreditur / incarnatum verbum quo cernitur Ib. 679. c disponantur a binario omnes partes et a septenario sese septem ~edientes Odington 53 (cf. ib.: decem transilientes). 3 to transgress, trespass against, violate, contravene, breach, break (law, agreement, requirement, or sim.); b (absol. or intr.). viderit aliquem ex fratribus abatis ~edi precepta Gildas Pen. 27; hanc legem ~ediuntur homines: ecce alter dies mortis ‥ ~ediuntur homines evangelium: ecce quartus dies mortis Alcuin Exeg. 899C; quadragesimalem observationem ~editur (Cons. Cnuti) GAS 345; ~editur ‥ promissa sua W. Malm. GP I 50; vinetarii ‥ ~essi sunt assisam Leg. Ant. Lond. 25; adultera ‥ que ~esso maritali thoro exarserat in ‥ concupiscenciam fatui Flor. Hist. III 130; 1337 ne [monachi] ‥ ~ederent canones Lit. Cant. II 156. b si ~essum sit contra assisam domini regis Bracton f. 98; 1264 procuratores ‥ sic ~ediencium nomina tenentur fideliter registrare StatOx 36; suam advovens Deo castitatem ‥ licet sepe regie dignitatis auctoritate ‥ ~edi potuit, numquam tamen ~essus est Bower VIII 6. 4 (intr., w. dat.) to do wrong to, offend against (person). c1245 tunc dominus rex habebit duas partes redemptionis et ille cui ~essus fuerit [sc. convictus] tertiam M. Par. Maj. VI 117; 1290 si laicus clerico ~ediatur et pro transgressione illa prisoni committatur quousque ‥ clerico leso satisfiat MunAcOx 49; 1292 quod magnates sic privilegiati non curarent qualiter aliis ~ederentur PQW 118a; 1372 injunctum est omnibus tenentibus ville nequis eorum ~ediatur alteri in litigacione per verba pro causa pugnandi Hal. Durh. 113.

transgredi

Saved

Recent