vetustas
vetustas, old age, age, long existence
- I Lit.
- A In gen.: municipium vetustate antiquissimum, Cic. Phil. 3, 6, 15: vetustate possessionis se, non jure defendunt, id. Agr. 2, 21, 57: tantum aevi longinqua valet mutare vetustas, Verg. A. 3, 415: tum senior: quamvis obstet mihi tarda vetustas; Multaque me fugiant, etc., = senectus, Ov. M. 12, 182.—Plur.: quae familiarum vetustatibus aut pecuniis ponderantur, Cic. Rep. 1, 31, 47.—
- B In partic., ancient times, antiquity: historia nuntia vetustatis, Cic. de Or. 2, 9, 36: contra omnia vetustatis exempla, Caes. B. C. 1, 6: in tantā vetustate non rerum modo sed etiam auctorum, Liv. 2, 21, 4: vetustatem in majus componens, exaggerating, Sall. H. 3, 60 Dietsch: judicio vetustatis, Quint. 1, 5, 72: sic credidit alta vetustas, Sil. 1, 26.—
- II Transf.
- A Long duration, great age: quae mihi videntur habitura etiam vetustatem, i.e. will have a long duration, Cic. Att. 14, 9, 2: scripta vetustatem si modo nostra ferent, Ov. Tr. 5, 9, 8: vinum in vetustatem servare, till it becomes old, acquires age, Cato R. R. 114, 2: terebinthi materies fidelis ad vetustatem, Plin. 13, 6, 12, § 54; Quint. 10, 1, 40; Col. 3, 2, 19; Cels. 3, 14: conjuncti vetustate, officiis, benevolentiā, i. e. long intimacy, ancient friendship, Cic. Fam. 13, 32, 2; 10, 10, 2; 11, 16, 2; Q. Cic. Pet. Cons. 5, 16.—
- B Hence, posterity, the remote future (conceived as a time when this age will have become ancient): de me semper omnes gentes loquentur, nulla umquam obmutescet vetustas, Cic. Mil. 35, 98: si qua fidem tanto est operi latura vetustas, Verg. A. 10, 792 Ladew. and Forbig. ad loc.; cf.: quis hoc credat, nisi sit pro teste vetustas, Ov. M. 1, 400.—
- C In medic. lang.: ulcerum, i. e. inveterate ulcers, Cels. 5, 26, 31; Plin. 21, 19, 74, § 127.
omne sacrificium sordida ~ate corruptum igni conburendum est
purae virginitatis munus illibatum usque nonagenariam decrepitae ~atis senectam liquet servavisse
templi aedificia prae nimia ~ate dissolvi coeperunt
decorem maceriarum ~as ‥ obduxerat
sterilitas ‥ naturalis que fit propter novitatem generationis vel propter ejus ~atem
sapientia ‥ nullum senium nullamque sentit ~atem
communa siccorum ramorum per flatum venti vel ~atem ad terram prostratorum
unum antiphonarium et unum manuale ~ate maxima consumpta(
pro resuscitatione geminorum quam ibidem factam ~as memorat
~as Dei, sive senectus, sive longevitas, non est aliud quam ejus eternitas
de palma ‥ dici creditur quod longa sui ~ate longanimitatis sive eternitatis quandam speciem gerat
Judae epistola ‥ auctoritate ‥ et ~ate et usu meruit ut inter sanctas scripturas computetur
in antiquis ‥ sanctis quos ipsa ~as vel hominum incuria seu inscitia diu occultaverat
sunt sane quedam ~atis inditia cronico more et patrio sermone per annos Domini ordinata
nichil invenit quod non ex ~ate prodeat ‥ redit tamen ad vetusta mens ‥ memor igitur Herculis et Deianire
postera etas paulo negligentior ad ~atis memoriam retinendam
milibus hominum expurgata paganica ~ate baptizatis
ut ‥ humanam naturam ~ate expoliens innovaris
non tantum secundum ~atem pereunt, verum et in novitatem transeunt
maris transitus est virtute baptismatis a ~ate peccati in novitatem gratie respirare
in baptismo ~as peccatorum exuitur, et novitas que in Christo est supervestitur
in fide Christi ~as transiit, novitas accessit
ut novum induens hominem omnem vite prioris exuas ~atem
ipse Vetus Castrum, cum sua ~ate et novitate traditus Sathane, exinde in antris et latibulis latitavit et latitat a conspectu hominum
resumens fere omnes errores et hereses quos ‥ sub novorum terminorum texturis ab antiquo paganismo revocaverat
†flaminis [(l. flamen dans ] vetustati / lactis ubera / †qua freti [quo feti ] presentemur / absque macula
- 1. gevorderde leeftijd, ouderdom [tarda]; ➤ prisca ~ hoge leeftijd;
- 2. lange duur, bestendigheid, het lang bestaan [societatis; religionis]; ➤ vetustatem habere, (per)ferre bestendig zijn, lang duren, (v. ziektes) chronisch zijn, (v. wijn) lang gelegen hebben;
- 3. oude relatie, oude vriendschap; ➤ vetustate cum alqo coniunctum esse;
- 4. langdurige ervaring, routine; ➤ vetustate alqm vincere;
- 5. vroeger tijden, oudheid; ➤ vetustatis exempla; historia nuntia vetustatis; — meton. mensen v. vroeger;
- 6. tijd, veroudering, verval [edax];
- 7. verre toekomst; ➤ de me nulla obmutescet ~.
古。老。日久。故友。Vinum magnae vetustatis 久陳好酒。Vetustatem uvae induunt 葡萄果可耐久。Reponere poma in vetustatem 存果以爲後用。
Suggest a Translation
See an image
- vetus, old age, age, long existence: possessionis: aevi longinqua, V.: tarda (i. e. senectus), O.: familiarum vetustates.—Ancient times, antiquity: historia nuntia vetustatis: contra omnia vetustatis exempla, Cs.: in tantā vetustate auctorum, L.—Long duration, great age: quae mihi videntur habitura etiam vetustatem, i. e. will last long: Scripta vetustatem si modo nostra ferent, O.: coniuncti vetustate, i. e. intimacy of long standing.—The far future, posterity: de me nulla umquam obmutescet vetustas: Si qua fidem tanto est operi latura vetustas, V.
-
…usus, mille gravem telis exhausta paene pharetra perdidit effuso per vulnera nigra veneno. Neve operis famam posset delere vetustas, instituit sacros celebri certamine ludos, Pythia perdomitae serpentis nomine dictos. Hic iuvenum quicumque manu pedibusve rotave vicerat…
Ovid, Metamorphoses
-
…caput tunicasque recingunt et iussos lapides sua post vestigia mittunt. Saxa quis hoc credat, nisi sit pro teste vetustas ponere duritiem coepere suumque rigorem mollirique mora mollitaque ducere formam. Mox ubi creverunt naturaque mitior illis contigit, ut…
Ovid, Metamorphoses
-
…quae res diverberet ictu aut intus penetret per inania dissoluatque, nullius exitium patitur natura videri. Praeterea quae cumque vetustate amovet aetas, si penitus peremit consumens materiem omnem, unde animale genus generatim in lumina vitae redducit Venus ,…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…bellum qui discordiam qui cupiditatem ceteraque generis eiusdem ad deum revocet, quae vel morbo vel somno vel oblivione vel vetustate delentur ; eademque de sideribus, quae reprehensa in alio iam in hoc omittantur. Empedocles autem multa alia peccans…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…communis ; quorum alii occiderunt, alii nescio quo pacto obduruerunt. tecum vivere possem equidem et maxime vellem ; vetustas,. amor, consuetudo, studia paria ; quod vinclum, quaeso, dest nostrae coniunctionis possumusne igitur esse…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…tandem an quod ita callida est, ut optime possit architectari voluptates Cur iustitia laudatur aut unde est hoc contritum vetustate proverbium quicum in tenebris hoc dictum in una re latissime patet, ut in omnibus factis re, non teste…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…extis, quae fulgoribus, quae portentis, quae astris praesentiuntur, haec notata sunt observatione diuturna. affert autem vetustas omnibus in rebus longinqua observatione incredibilem scientiam ; quae potest esse etiam sine motu atque impulsu deorum, cum ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…omnis terras distributae putantur ; de quorum urbis possessione propter pulchritudinem etiam inter deos certamen fuisse proditum est ; quae vetustate ea est ut ipsa ex sese suos civis genuisse ducatur, et eorum eadem terra parens, altrix, patria…
Cicero, pro Flacco
-
…; non enim debent esse amicitiarum, sicut aliarum rerum, satietates ; veterrima quaeque, ut ea vina quae vetustatem ferunt, esse debent suavissima, verumque illud est, quod dicitur, multos modios salis simul edendos esse ,…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…tropaeis et monumentis tuis adlatura finem sit aetas nihil est enim opere et manu factum quod non conficiat et consumat vetustas at haec tua iustitia et lenitas florescet cotidie magis. ita quantum operibus tuis diuturnitas detrahet, tantum adferet laudibus…
Cicero, pro Marcello