vicis

habet vices condicio mortalium
the condition of mortals has changes vestram meamque vicem explete
complete your own duty and mine

vicis , gen. f.: a change, turn in affairs; stage, interchange, 6.535; vicissitude, event, 3.376; combat, encounter, peril, 2.433, part, place, post, 3.634; watch, guard, 9.175. (nom. sing. wanting)

vĭcis (as a gen.; the nom. does not occur), vicem, vice; in plur., vices (nom. and acc.) and vicibus (dat. and abl.), f. [cf. Gr. εἴκω, to yield; root ϝικ-; v. Curt. Gr. Etym. p. 135], change, interchange, alternation, alternate or reciprocal succession, vicissitude (the gen. not ante-Aug.; the other cases class.).

• I Lit.
• • A In gen. (mostly poet. and in post-Aug. prose; for which, in class. prose, vicissitudo).
  • • • • α Sing.: ignotus juvenum coetus alternā vice Inibat alacris, Enn. ap. Charis. p. 214 P. (Trag. v. 151 Vahl.): hac vice sermonum, conversation, Verg. A. 6, 535: vice sermonis, Ov. Tr. 4, 4, 79; cf. in the foll. β: deus haec fortasse benigna Reducet in sedem vice, Hor. Epod. 13, 8: solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni, id. C. 1, 4, 1: commoti Patres vice fortunarum humanarum, Liv. 7, 31, 6: dum Nox vicem peragit, performs the exchange, i. e. alternales with day, Ov. M. 4, 218: ridica contingens vitem mutuā vice sustinetur et sustinet, Col. 4, 16: versā vice, reversely, Dig. 43, 29, 3; Ap. Dogm. Plat. p. 32, 6; id. Flor. p. 363; Just. 6, 5, 11 al.—
        • β Plur.: plerumque gratae divitibus vices Mundaeque parvo sub Lare pauperum Cenae, Hor. C. 3, 29, 13: et interrogandi se ipsum et respondendi sibi solent esse non ingratae vices, Quint. 9, 2, 14: loquendi, id. 6, 4, 11; Ov. P. 2, 10, 35: ipsius lectionis taedium vicibus levatur, Quint. 1, 12, 4: habet has vices condicio mortalium, ut adversa ex secundis, ex adversis secunda nascantur, Plin. Pan. 5 fin.: spatium diei noctis excipiunt vices, Phaedr. 2, 8, 10: haec quoque non perstant ... Quasque vices peragant ... docebo, what vicissitudes they undergo, Ov. M. 15, 238: mutat terra vices, renews her changes, Hor. C. 4, 7, 3: perque vicis modo Persephone! modo Filia! clamat, alternately, Ov. F. 4, 483; so, per vicis, id. M. 4, 40; Plin. 8, 7, 7, § 23: per vices annorum, i. e. every other year, id. 12, 14, 30, § 54: cur vicibus factis convivia ineant, alternately, by turns, Ov. F. 4, 353.—
    • 2 Adverb.: in vicem (also freq. one word, invĭcem; and less freq. vicem, in vices, or per vices), by turns, alternately, one after the other, mutually, reciprocally.
    • • a In vicem: bibenda aqua: postero die etiam vinum: deinde in vicem alternis diebus modo aqua modo vinum, Cels. 3, 2 med.: reliqui, qui domi manserunt, se atque alios alunt: hi rursus in vicem anno post in armis sunt, Caes. B. G. 4, 1: propter vicinitatem simul eramus invicem, Cic. Att. 5, 10, 5; Quint. 11, 3, 168: multis invicem casibus victi victoresque, Liv. 2, 44, 12: non comisantium in vicem more jam diu vivimus inter nos, id. 40, 9, 8 Weissenb. ad loc.: in vicem inter se gratantes, id. 9, 43, 17: inque vicem tua me, te mea forma capit, Ov. H. 17, 180; id. M. 6, 631; 8, 473; Verg. G. 3, 188; Hor. S. 1, 3, 141 al.—
      • b Vicem: ut unus fasces haberet, et hoc insigne regium suam cujusque vicem, per omnes iret, Liv. 3, 36, 3; cf. id. 1, 9, 15.—
      • c In vices (poet. and in post-Aug. prose): inque vices illum tectos qui laesit amores, Laedit amore pari, Ov. M. 4, 191; 12, 161; Tac. G. 26 Halm.—
      • d Per vices (post-Aug. and very rare): quod ipsum imperari per vices optimum est, Quint. 2, 4, 6 Halm.—
  • B In partic.
  • • 1 A time, turn (late Lat.; cf. Orell. ad Hor. C. 4, 14, 13): ager tertiā vice arabitur, Pall. 10, 1: tribus per diem vicibus, id. 1, 3 fin.; cf.: tesserulas in medium vice suā quisque jaciebamus, Gell. 18, 13, 1: vice quādam, once, Sid. Ep. 7, 1; Aus. Pan. Grat. Aug. 4.—
    • 2 Reciprocal behavior or conduct, i. e. return, requital, reciprocal service, recompense, remuneration, retaliation (rare but class.): recito praedicationem amplissimi beneficii, vicem officii praesentis, Cic. Sest. 4, 10: tanto proclivius est injuriae quam beneficio vicem exsolvere, Tac. H. 4, 3; Prop. 1, 13, 10: redde vicem meritis, Ov. Am. 1, 6, 23: non poteris ipsa referre vicem, id. A. A. 1, 370; cf.: dejecit acer plus vice simplici (i. e. non tantam solum cladem illis intulit quantam ipsi dederant, sed duplum, Schol.), Hor. C. 4, 14, 13 Orell. ad loc.—Plur.: spernentem sperne, sequenti Redde vices, Ov. M. 14, 36: neque est ullus affectus ... qui magis vices exigat, Plin. Pan. 85, 3.—
    • 3 The changes of fate, fate, hap, lot, condition, fortune, misfortune: mihi uni necesse erit et meam et aliorum vicem pertimescere? Cic. Dom. 4, 8: indignando et ipse vicem ejus, Liv. 40, 23, 1: tacite gementes tristem fortunae vicem, Phaedr. 5, 1, 6; cf.: vicem suam conquestus est, Suet. Aug. 66: convertere humanam vicem, Hor. Epod. 5, 88: publicā vice commoveri, Quint. 11, 1, 42; cf. id. 4, 1, 33.—Plur.: fors et Debita jura vicesque superbae Te maneant ipsum, Hor. C. 1, 28, 32: testor in occasu vestro nec tela nec ullas Vitavisse vices Danaūm, dangers, contests, Verg. A. 2, 433.—
• II Transf., the position, place, room, stead, post, office, duty of one person or thing as assumed by another (the usual signif. of the word): heredum causa justissima est: nulla est enim persona, quae ad vicem ejus, qui e vitā emigrarit, propius accedat, Cic. Leg. 2, 19, 48: ego succedens in vicem imperii tui, Liv. 38, 48, 7: ipse in locum vicemque consulis provolat, id. 3, 18, 9: postquam (Juppiter) te dedit, qui erga omne humanum genus vice suā fungereris, stand in the place of, represent, Plin. Pan. 80, 6: fungar vice cotis, Hor. A. P. 304: per speciem alienae fungendae vicis opes suas firmavit, Liv. 1, 41, 6: ne sacra regiae vicis desererentur, id. 1, 20, 2: vestramque meamque vicem explete, Tac. A. 4, 8 fin.: cujus ... ego vicem debeo inplere, Plin. Ep. 6, 6, 6: (Manus) adverbiorum atque pronominum obtinent vicem, Quint. 11, 3, 87: in ordine vicis suae, Vulg. Luc. 1, 8.—Plur.: non ad suum pertinere officium rati, quando divisae professionum vices essent, Quint. Inst. prooem. § 4.—
• • • 2 Adverb.
    • • a Vicem, with the gen. or a pers. pron., in the place of, instead of, on account of, for, for the sake of: eri vicem meamque, Plaut. Capt. 3, 3, 11 (526): qui hodie sese excruciari meam vicem possit pati, id. Most. 2, 1, 8 (355); cf. id. ib. 5, 2, 24 (1145): vos respondetote istinc istarum vicem, id. Rud. 3, 5, 34 (813): tuam vicem saepe doleo, Cic. Fam. 12, 23, 3: suam vicem indignantem magistratu abisse, Liv. 2, 31, 11: remittimus hoc tibi, ne nostram vicem irascaris. id. 34, 32, 6: sollicito consuli ... eorum vicem quos, etc., id. 44, 3, 5: rex, vicem eorum quos ad tam manifestum periculum miserat, Curt. 7, 11, 20: maestus non suam vicem, sed propter, etc., id. 7, 2, 5: cum Pompeius aedem Victoriae dedicaturus foret, cujus gradus vicem theatri essent, Tiro Tull. ap. Gell. 10, 1, 7: quoniam res familiaris obsidis vicem esse apud rempublicam videbatur, Gell. 16, 10, 11.—
      • • β Sometimes in a more general sense, after the manner of, like: Sardanapali vicem in suo lectulo mori, Cic. Att. 10, 8, 7: ceteri vicem pecorum obtruncabantur, Sall. Fragm. ap. Non. p. 497, 26; cf. the foll.—
      • b Vice, instead of, for, on account of: in pane salis vice utuntur nitro, Plin. 31, 10, 46, § 115: temonis vice trahitur, Col. 6, 2, 7: murum urbi cocto latere circumdedit, harenae vice bitumine interstrato, Just. 1, 2, 7: exanimes vice unius, Liv. 1, 25, 6: senatus vice populi, Just. Inst. 1, 2, 5.—
      • • β In a more general sense (cf. the preced. numbers), after the manner of, like: jactari se passa fluctu algae vice, Plin. 9, 45, 68, § 147: moveri periclitantium vice possumus, Quint. 6, 2, 35: diebus ac noctibus vice mundi circumagi, Suet. Ner. 31: quaeque dixerat, oracli vice accipiens, Tac. A. 6, 21 fin.: ut deorum vice mortuos honorarent, like gods, Lact. 4, 28 fin.: vice navium, Ap. Deo Socr. p. 47, 22: vice pecudum occidi, Lact. 5, 10, 6: vice imbellium proculcati, Dict. Cret. 3, 24.—
      • c In vicem, instead of, for, in place of: potest malleolus protinus in vicem viviradicis conseri, Col. 3, 14, 3: defatigatis in vicem integri succedunt, Caes. B. G. 7, 85: in omnium vicem regni unius insatiabilis amor Successit, Liv. 40, 8, 18: missis in vicem eorum quinque milibus sociorum, id. 31, 11, 3; Col. 5, 6, 1; so dat. vici, Quint. Decl. 6, 4.—
      • d Ad vicem, instead of, for: ad tegularum et imbricum vicem, Plin. 36, 22, 44, § 159: ad vicem solis cinis calidus subjectus, Pall. 4, 10 fin.; 3, 28; very rarely, ad invicem, Veg. Vet. 2, 7 fin.—
      • • β In a more general sense (cf. in the preced. numbers a. and b.), after the manner of, like: majores natu a majoribus colebantur ad deum prope ad parentum vicem, Gell. 2, 15, 1.

vicis (als Genet.; Nom. kommt nicht vor), vicem, vice; Plur. vicēs (Nom. u. Akk.) u. vicibus (Dat. u. Abl.), f. (vgl. ahd. wëhsal, Wechsel, Austausch), der Wechsel, die Abwechselung, Wechselseitigkeit, I) eig.: A) im allg.: 1) übh.: vice fortunarum humanarum, Liv.: mutuā vice, Colum.: versā vice, umgekehrt, Sen. poët., Iustin, u.a.: hāc vice sermonum, Wechselgespräch, Verg.: solvitur acris hiems gratā vice veris et favoni, Hor.: deus haec fortasse benignā reducet in sedem vice, Hor.: nox peragit vicem, vollbringt den Wechsel, d.i. wechselt mit dem Tage, Ov. – Plur., gratae divitibas vices, Hor.: et interrogandi se ipsum et respondendi sibi solent esse non ingratae vices, Quint.: lectionis taedium vicibus levatur, Quint.: habet has vices condicio mortalium, Plin.: per vices annorum, ein Jahr um das andere, Plin.: mutat terra vices, erneut den Wechsel, wechselt mit neuen Gestalten, Hor.: peragere vices, Wechsel erleiden, Ov.: cur vicibus factis convivia ineant, abwechselnd, Ov. – 2) adv., a) per vices, abwechselnd, clamare, Ov.: subire, Plin. – b) in vicem (in einem Worte invicem), seltener bl. vicem, in vices, zur-, in Abwechselung, abwechselnd, wechselweise, einer um den anderen, gegenseitig, α) in vicem: hi rursus in vicem anno post in armis sunt, Caes.: missis in vicem earum (legionum) quinque milibus sociorum, Liv.: multis in vicem casibus victi victoresque, Liv.: inque vicem tua me, te mea forma capit, Ov. – β) vicem: ut unus fasces haberet et hoc insigne regium suam cuiusque vicem per omnes iret, Liv. 3, 36, 3. – γ) in vices: agri pro numero cultorum ab universis in vices occupantur, Tac.: inque vices illum tectos qui laesit amores, laedit amore pari, Ov.: inque vices equitant, Iuven.

B) insbes.: 1) die Entgegnung, Erwiderung, Gegenleistung, der Gegendienst, die Vergeltung (griech). ἀμοιβή, ἀντίποινα), recito... vicem officii praesentis, Cic.: tanto proclivius est iniuriae quam officio civem exsolvere, Tac.: redde vicem meritis, Ov.: referre vicem, Gleiches mit Gleichem vergelten, Ov. u.a.: so auch reddere vicem, Plin. ep. u. Treb. Poll. – Plur., qui magis vices exigat, Plin. pan.: multarum miseras exiget una vices, Prop.: sequenti redde vices, Ov.: vices superbae te maneant ipsum, Vergeltung des Übermutes (= die der Üb. über dich bringt), Hor. – bes. im Acc. u. Abl. bei Adjj. der Gemütsbewegung, sollicitus meam vicem, Liv.: solliciti vicem imperatoris, Liv.: anxius od. maestus suam vicem, Liv. u. Curt.: exanimes vice unius, Liv.: vice eorum sollicitus, Curt. Vgl. Fabri u. Weißenb. Liv. 21, 34, 5. Mützell Curt. 7, 11 (43), 20. – 2) der Wechsel des Schicksals, das Schicksal, Los, vicem suam conquestus est, Suet.: tacite gementes tristem fortunae vicem, Phaedr.: convertere humanam vicem, Hor. – 3) der Wechsel des Kampfes, die Kampfgefahr, der Kampf, vicis meritique labore aequato, Sil. – Plur., vitare vices Danaûm, Verg.

II) übtr., die Seite, der Platz, die Stelle, Rolle, das Geschäft, Amt, a) übh.: heredum causa iustissima est; nulla est enim persona, quae ad vicem eius, qui e vita emigrarit, propius accedat, Cic.: fungi vice suā (lovis) erga omne humanum genus, seine Stelle (als Regierer der Welt) vertreten, Plin. pan.: fungi cotis vice, Hor.: ne sacra regiae vicis desererentur, Liv.: vestram meamque vicem explete, Tac.: vicem aerarii praestare, die Stelle des Är. vertreten, Sall. fr.: ut assuetam fortius praestes vicem (Amt), Phaedr.: adverbiorum obtinere vicem, Quint. – Plur., quando divisae professionum vices essent, Quint. – b) adv., vicem, vice, in vicem, ad vicem, anstatt, für, wegen, nach Art von, gleich wie, α) vicem (s. Brix Plaut. capt. 394): male occĭdo eri vicem meamque, Plaut.: in qua re tuam vicem saepe doleo, Cic.: et nostram et illorum vicem, Plaut.: ne nostram vicem irascaris, Liv.: cogor vestram omnium vicem unus consulere, für euch alle allein zu sorgen, Liv.: Sardanapali vicem in suo lectulo mori, wie Sardanapal, Cic.: ceteri vicem pecorum obtruncabantur, Sall. fr. – β) vice: in pane salis vice utuntur nitro, Plin.: temonis vice trahitur, Plin.: quaeque dixerat, oracli vice accipiens, wie ein O., Tac.: diebus ac noctibus vice mundi circumagi, Suet.: moveri periclitantium vice, Quint.: vice pecorum interficiuntur, Dict. – γ) in vicem: defatigatis in vicem integri succedunt, an ihre Stelle, Caes.: potest malleolus protinus in vicem viviradicis conseri, Colum. – δ) ad vicem: ad tegularum imbricumque vicem, Plin.: ad parentum vicem, gleich den Eltern, Gell.: ad vicem obsidis teneri, Aur. Vict.

1 vicis v. 2 vicia

2 vicis [CL not nom.] 1 recurring occasion, turn, (also transf.) recurring instance; b (appointed in defined rotation, succession, or sim.). c rota (of persons appointed to serve in turn, in quot. w. ref. to Luc. i 5). d (usu. pl.) turns, (regular) succession, progression. e turn of fortune, lot. inter se ~ibus coeundo ‥ alternis generare Lib. Monstr. I 19; [Styx] novem ~icibus ‥ per Stygiam paludem Tartare ‥ atris ingens orbibus ‥ cingit Ib. III 13; porticus templi, in quarum januis per ~es observabant Levitae Bede Ezra 855D; corona, tribus ~icibus facta Id. Tab. 481C; ut in anno solari Arcturus ‥ caeteraque militia caeli una ~e plus terrae orbem quam sol ipse circumeat Id. TR 34; ut plures essent, et per annos singulos ~ibus ministrarent Alcuin Exeg. 904A; dispensatores botellarie, qui per ~em serviunt Domus Reg. 132; aviculam alternatis hinc illinc ~ibus ‥ nitentem Gir. TH I 12; inter ~es detur tyriaca aut mitridatum Gilb. II 105v. 1; 1322 quamvis ~ibus exhibicio operum gratuita in vobis ambiguitatem cujuslibet ficcionis excuset, in eo tamen quod ‥ FormOx 77; supra ipsum astare jussit sacerdotes qui ‥ evangelia ‥ legerent ad ~es Meaux III 51.  b janitores templi per ~es suas die noctuque solebant excubare Bede Ezra 851D; 796 lux et tenebrae variantur ~es suas Alcuin Ep. 106; Auster ~es suas non peragit, dum a flatu suo aquilo non conquiescit Bald. Cant. Serm. 16. 15. 486D; fere ‥ ~es non trasgrediuntur positas sibi Map NC I 15 f. 13.  c Zacharias in ordine ~is suae sacerdotio functus asseveratur Bede Luke 310D; fuit ‥ quidam sacerdos de ~e Abiah nomine Zacharias R. Niger Chr. I 19.  d tempora sunt ~es mutationum Bede Temp. 8; scientia Dei ‥ alterationis ~es ignorat J. Sal. Pol. 445C; 1169 alternat fortuna rerum ~es mortaliumque conditionem nunc deicit, nunc extollit Id. Ep. 285 (288); terque vices senas et tres ea transiget etas J. Cornw. Merl. 37; rector emerserit aut regendus qui ~es rerum ac temporum et causarum aleas ausus fuerit experiri Gir. Invect. V 2.  e doleo ~em tui et tuam et doleo tibi Bede Orth. 22; 754 nos nostram dolemus ~em in valle lacrimarum et in hac vita ‥ manentes (Milred) Ep. Bonif. 112; fortuna variante ~es et semper letis tristia miscente Gir. Galf. I 1. 2 (without impl. of recurring occurrence, also pl.) occasion, time (freq. w. numeral or sim.); b (math.); c (w. ref. to payment, service, or sim. made by instalments or sim.; cf. 6 infra). d (per or ad ~es, or sim.) on (different) occasions, at (different) times. si vero neglexerit, xl dies peniteat prima ~e Theod. Pen. I 5. 4; 838 iterato ~e CS 421 (v. 1 iterare 4); multa dona praedicto regi illa ~e transmisit Asser Alf. 71; hac sola ~e, antequam lavent, pectunt capita sua Lanfr. Const. 93; audierunt istum ‥ una ~e DB II 177; contigit ~e quadam venisse Rhipum Eadmer V. Osw. 25; iterata innumeris ~ibus confessione Ad. Eyns. Hug. IV 10; rex Eadmundus ~e tertia exercitu congregato M. Par. Maj. I 496; sue strenuitatis ense tot ~ibus superbiam secuit Anglorum Flor. Hist. III 215; cribratur ‥ cribro sphere ~e post ~em Dastin Ros. 9 (cf. ib. 14: imbibe ‥ ipsum septies ~es post ~em); rogavit ‥ filium quod ‥ Christianos omni ~e diligeret Eul. Hist. III 78; 13‥ trinis ~ibus moniti sunt Conc. Scot. II 65; 1407 de quo ‥ dudum et iteratis ~ibus scripseritis Lit. Cant. III 103; bina ~e operariis turpiter fugatis Plusc. VI 39.  b numerus pariter impar est cujus parium eum numerantium ~es impares Adel. Elem. VII def. 6.  c 1196 solvendi hoc ~e xx s. et aliis ~ibus sicut finire pot[erunt] CurR I 16; 1271 liberavit ‥ Johanni ‥ per ~es xxx s. et viij d. Cl 440; per cervisia empta ‥ ad opus puerorum ‥ per diversas ~es, iij d. Househ. Henry 407; debet averare ad Bellum per ij ~es ‥ utraque ~e dimidiam summam frumenti Cust. Battle 21; 1367 si dictus J. per dietas vel ~es in opere predicto laboraverit ‥ Fabr. York 179; 1415 in cariagio de plastro combusto versus reddit' infra villam per ~es iij s. j d. Ib. 35; 1443 de dciiijxxvj li. xij s. iiij. d. receptis de domino pro expens' hospicii ‥ ad lviij ~es, viz. prima ~e ‥ secunda ~e ‥ tercia ~e ‥ Comp. Dom. Buck. 5.  d mox in maledictionis verba prosiluit ‥ me falsarium clamans, atque per ~es haereticum, per ~es subversorem, nec non et persecutorem Christianorum reputans Alcuin Dogm. 232B; 798 equus quattuor habens pedes saepe cadit; quanto magis homo, unam habens linguam, per ~es cadit in verbo? Id. Ep. 149; locis quibus per ~es insistere solebat ‥ sua Deus protectione ‥ intendebat Eadmer V. Osw. 28; quarterium frumenti se vendidit pro xvj solidis sterlingorum ‥ et per ~es multo melius Flor. Hist. III 340. 3 function, duty, role, place; b (as taken by successor, substitute, or sim.). c (~em or ~es agere, gerere, tenere, supplere, or sim.) to take the place (of another), be substitute, deputy, or successor (also pr. ppl. as sb., sts. as one word; v. et. vicegerens, vicetenens). d (abl. or in ~e, w. gen. or adj.) in (the) stead or place (of). e (~e, ad ~em) in the manner (of). Also vice- as prefix denoting deputy or substitute, v. viceadmirallus etc.. non ad ~es Levitarum sed ad opera Dei pertinet Bede Ezra 855D; ut omnes amicicie ~es implerem, epistolam ei scripsi Map NC IV 2 f. 44v; mediatoris ~es assumens ‥ ad nutum episcopi rem componebat Gir. JS I p. 139.  b habente secum ‥ tabulam altaris ~e dedicatam Bede HE V 10 p. 300; frenis utuntur tam chami quam freni ~e fungentibus Gir. TH III 10; 1223 sciatis nos [sc. rex] ~es nostras commisisse venerabili patri H. Dublinensi archiepiscopo Pat 368; 1317 electi per mortem Johannis Blunde ad ~es ipsius Johannis Gild Merch. II 45; 1333 a ‥ W. episcopo petitum fuit ex parte nostra, et communicatis ~ibus ‥ supplicatum, quatenus ‥ Conc. II 566; cui etiam episcopus ~es suas commisit seminare semen sanctum NLA II 158.  c presbiter ‥ ~em episcopi in aecclesia facit Egb. Pont. 11; c1083 omnia jura et ~es archidiaconi ‥ libere semper exerceant Feod. Durh. xlvii; c1157 domini pape ‥ ~es gerimus Doc. Theob. 174; nos ‥ beati Petri ‥ ~em tenentes (Lit. Papae) W. Malm. GP I 33; ~es agens antipape ‥ dominum Papam cum tota sua Romana ecclesia ‥ excommunicavit M. Par. Maj. III 519; 1274 de consilio locorum ordinarii, aut ejus vicesgerentis, si diocesanus ipse absens fuerit (Ep. Greg.) Mon. Hib. & Scot. 104a; 1276 I. de Strodes canonicus Salopie ‥ in Wigorniensi civitate et diocesi vicesgerens Val. Norw. 620; 1448 ad suplendum ~es StatOx 270 (v. supplere 4b); 1519 viceadmirallo seu ejus vicemgerenti Foed. XΙΙΙ 700.  d loquatur ‥ ~e mea discipulus meus Bede HE III 25 p. 184; diaconus ‥ oportet ‥ baptizare et communicare in ~e presbiteri Egb. Pont. 10; 786 in ~e nostra in manu nostra confirmaverunt Alcuin Ep. 3 p. 27; quicquid namque [Cuminus] jubet stat vice juris ibi L. Durh. Dial. II 48; c1200 ego ‥ ~e gloriose Virginis et nomine ipsius altaris custodis Ch. Westm. 346; quocies ~e abbatis ministraverit hebdomadarius, sine prece nec monitu prioris, vice-hebdomadarius identidem ministrabit Obed. Abingd. 358; 1334 deputamus ipsum ad recipiendum ~e et nomine nostris ‥ plenam seisinam RScot 271a; s1377 ~e plebis Ricardus Liounes Chr. Angl. 130; dux Normannorum regnat vice progenitorum Pol. Poems I 35.  e indumentis ‥ quibus ‥ se ipsas ad ~em sponsarum ‥ adornent Bede HE IV 23 p. 265; Egelsinus ‥ mitra et sandaliis sacerdotalibus ‥ uti pontificali ~e jubetur Gosc. Transl. Aug. 33D; nec vice Democriti vulnera ludo tui L. Durh. Dial. I 158; logica ‥ per totum textum scripturarum colligitur nervorum ~e Bacon Maj. III 41; quam ~e uxoris [ME: in the maner of his wife] aliquamdiu tenens, Willelmum conquestorem ex ea generaverit Higd. VII 122 (= Knighton I 16). 4 (esp. reciprocal or alternating) taking of turns (v. et. invicem, abinvicem). ducitur ‥ ad aulam / ut vice verborum strabo cum rege loquatur Aldh. VirgV 1049; inter has sermocinandi ~es sponsi advenientis odorata presentiam J. Ford Serm. 45. 2. 5 (~e versa or sim.) in the opposite way or order, contrariwise, conversely (v. et. vertere 6b). b (also mutuata ~e or sim.) in turn, in return. 804 sciens tibi loqui Deum ‥ et versa ~e te loqui Deo Alcuin Ep. 270; si ~e perversa maluerint archidiaconatus dimittere quam ordinari ‥ Ep. Anselm. (255) IV 167; Arthgallo ‥ sese ab incepta nequitia correxit; ~e etenim versa cepit ignobiles deponere G. Mon. III 17; versa ‥ ~e et perverso ordine, voluntas spiritus concupiscentie carnis consentiendo subicitur Bald. Cant. Serm. 3. 47. 527; oves ‥ versa ~e nature vultus acerrimos adversus lupos frementes retorsere R. Cold. Cuthb. 139; Pape nuntius ‥ qui sicut antea omnes ad proficiscendum ‥ stimulavit ‥ sic ~e versa omnes ne iter arriperent persuasit M. Par. Maj. II 615.  b a797 litterulas ‥ vestras ‥ mutua ~e accipere deprecor Alcuin Ep. 53; a797 et ecce mutuata ~e ‥ cartula advenit Ib. 55; 798 noluisse te excedere modum cartulae ‥ ita et nos versa ~e paucis pauca rescripsimus Ep. Alcuin. 144; 1228 civibus vestris et justiciam exhibeatis et ab eisdem ~e versa recipiatis Pat 192; 1437 prout viceversa, parte ex nostra ‥ puritas ‥ mansura est Bekynton I 221. 6 payment in return, repayment, requital; b (w. reddere or sim., also fig.). 1289 cum ‥ Guillelmus ‥ supplicavit ‥ ut ‥ placeret nobis in recompensacionem et ~em alte et basse justitie ‥ sex libras ‥ redditus ‥ recipere ab eodem ‥ in ~em dictarum sex librarum ‥ justiciam ‥ in eundem ‥ duximus transferendum RGasc II 407a.  b hanc mihi suae remunerationis ~em rependant Bede HE pref. p. 8; non possum tibi ~em dilectionis non reddere Anselm (Ep. 245) IV 155; Christus ‥ a morte eterna nos redemit. quas ~es tanti honoris illi recompensamus? V. Gund. 23; dies ‥ qua ipsis ~em reddere potero qui sic ‥ paupertatem meam diffugierunt G. Mon. II 12; rogo, quam tantis / talibusque donariis / vicem condigne / possumus rependere Anal. Hymn. LI 215; in ipsos ‥ predando, ~em compensat cum usuris Fordun Chr. II 31 (= Bower II 36).

vĭcis, (8) gén., f. [pas de nom.] ; acc. vicem, abl. vice ; pl. nom. acc. vices, dat.-abl. vicibus ¶ 1 tour, succession, alternative : hac vice sermonum Virg. En. 6, 535, dans ces alternatives (dans cet échange) de propos ; solvitur acris hiems grata vice veris et Favoni Hor. O. 1, 4, 1, le rude hiver sʼamollit par lʼagréable retour du printemps et du Zéphyr, qui lui succèdent ; nox vicem peragit Ov. M. 4, 218, la nuit accomplit son alternance, règne à son tour ; quas vices peragant (elementa) docebo Ov. M. 15, 238, je vous montrerai comment ils (les éléments) se succèdent alternativement ; vices loquendi Quint. 6, 4, 11, tour de parole ; per vices Ov. M. 4, 40 ; F. 4, 483, alternativement ; vicibus factis Ov. F. 4, 353, un roulement étant établi, à tour de rôle ; mutat terra vices Hor. O. 4, 7, 3 [acc. de lʼobjet intérieur] la terre opère le changement quʼamène lʼalternative, opère son renouvellement [comme un poste de garde se renouvelle par roulement] ; in vices Tac. G. 26, à tour de rôle, par roulement, cf. Ov. M. 4, 191 ; alterna vice Col. Rust. 3, 2, 23, etc. ; Plin. 35, 29 ; Plin. Min. Ep. 9, 33, 2, etc. ; alternis vicibus Sen. Ep. 12, 7, etc. ; Plin. Min. Ep. 4, 30, 7, etc., alternativement ; vice versa Sen. Herc. Œt. 470 ; Gell. 16, 13, 7, inversement, vice versa ¶ 2 alternative de la destinée, destinée : convertere humanam vicem Hor. Epo. 5, 88, changer le jeu des événements humains ; vicem suam conqueri Suet. Aug. 66, déplorer son sort ; vices superbæ Hor. O. 1, 28, 32, les retours hautains (sans pitié) de la destinée || alternative des combats, chances de la guerre : vices Danaum Virg. En. 2, 433, les hasards de la lutte avec les Grecs ¶ 3 retour, réciprocité : recito vicem officii præsentis Cic. Sest. 10, ma lecture vous retrace la réciprocité de bons offices actuels = vous signale de bons services rendus actuellement à titre de réciprocité ; injuriæ, beneficio vicem exsolvere Tac. H. 4, 3, sʼacquitter de la réciprocité pour une injure, pour un bienfait = payer de retour une injure, un bienfait, ou vicem reddere ou vicem referre Ov. Am. 1, 6, 23  : Ars 1, 370 ; vices exigere Plin. Min. Pan. 85, 3, exiger la réciprocité ¶ 4 [fig.] le tour de qqn ou de qqch. dans un roulement, [dʼoù] place, rôle, fonction, office : ad vicem alicujus accedere Cic. Leg. 2, 48, remplacer qqn ; in vicem imperii tui succedens Liv. 38, 48, 7, te remplaçant dans ton commandement ; vice alicujus ou alicujus rei fungi Plin. Min. Pan. 80, 6 ; Hor. P. 304, remplir le rôle de qqn, de qqch. ; per speciem alienæ fungendæ vicis Liv. 1, 41, 6, sous couleur de remplacer autrui ; vicem alicujus explere Tac. Ann. 4, 8 ; implere Plin. Min. Ep. 6, 6, 6, remplir le rôle de qqn, ou obtinere Quint. 11, 3, 87 ¶ 5 [expressions] : acc. vĭcem, employé adv^t a) = in vicem, v. ce mot ; ut hoc insigne regium suam cujusque vicem per omnes iret Liv. 3, 36, 3, [il avait été établi] que cet insigne dʼune autorité royale [les faisceaux] irait à tous en passant à chacun dʼeux à tour de rôle ; b) à la place de, pour : tuam vicem doleo Cic. Fam. 12, 23, 3, je mʼafflige pour toi ; meam vicem Cic. Att. 8, 2, 2, pour moi ; alicujus vicem Cic. Att. 6, 3, 4, pour qqn, cf. Domo 8 ; Phil. 10, 6 ; c) à la manière de, comme : Sardanapali vicem Cic. Att. 10, 8, 7, comme Sardanapale, cf. Sall. d. Non. 497, 26 || abl. vĭce, a) à la place de, en guise de, comme : salis vice Plin. 31, 115, en guise de sel ; oraculi vice Tac. Ann. 6, 21, comme un oracle ; vice mundi Suet. Nero 31, comme le monde ; b) à la place de, pour : exanimes vice unius Liv. 1, 25, 6, étant dans lʼangoisse pour ce combattant resté seul.

vicis . gen. dat. ci. acc. cem. ablat. ce. plur. ces, ium. f.
次。輪流。態。任。報。危。難。損。Vicibus vel per vices 輪流。Vice arenae 替砂。In vicem vel in vices vel vice vel pari vice vel mutua vice 互相。彼此。Vice versa 相反。反是。Plus vice simplici 不止一次。Alterna vice annorum 二年一次。Grata vice veris 因至春天。Vicem vel ad vicem vel vice 彿。如。Sacra regiae vicis 王分之祭。Sua vice fungi eo officio 輪流當此任。Vicem vel vices exsolvere vel reddere vel referre 報答。Vicem exigere 索報答。Pauli vicem miseret me 吾憐保錄之態。Sic fata deum pater sortitur volvitque vices 宗神派命運動如是耳。Vos respondetote istarum vicem 汝等代此等女答應可也。Per speciem fungendae alienae vicis 名爲代人。Numinis vice colitur 敬爲神。Vicem solis supplet 當作太陽。Temporum orbes implent destinatas vices 諸星規運動。

Suggest a Translation
See an image

(vicis) only gen.vicis, acc.vicem, abl.vice, plurnom. vicēs, acc.vicīs or vicēs, dat.and abl.vicibus, f

• 3 VIC-, change, interchange, alternation, succession, vicissitude: Hac vice sermonum, conversation, V.: vice sermonis, O.: Solvitur hiems gratā vice veris et Favoni, H.: commoti Patres vice fortunarum humanarum, L.: Dum Nox vicem peragit, i. e. alternates with day, O.: Plerumque gratae divitibus vices, H.: haec quas vices peragant docebo, what vicissitudes, O.: Mutat terra vices, renews her changes, H.: Per vicīs, alternately, O.: agri in vices occupantur, Ta.: vicibus factis inire convivia, by turns, O.—Accadverb.: suam cuiusque vicem, in each one's turn, L.: cum suam vicem functus officio sit, in his turn, L.—A return, requital, equivalent, recompense, remuneration, retaliation: Redde vicem meritis, O.: arces Deiecit plus vice simplici, H.—A lot, fate, hap, condition, fortune, misfortune: et meam et aliorum vicem pertimescere: indignando vicem eius, L.: Convertere humanam vicem, H.: vices superbae, H.—A position, place, room, stead, post, office, duty, part: ad vicem eius, qui e vitā emigrarit, accedere: succedens in vicem imperii tui, L.: fungar vice cotis, H.: sacra regiae vicis, i. e. of the royal office, L.: missis in vicem eorum quinque milibus sociorum, L.—Acc., with a gen. or pers. pron., in the place of, instead of, on account of, for, for the sake of: tuam vicem sacpe doleo: remittimus hoc tibi, ne nostram vicem irascaris, L.: rex, vicem eorum quos miserat, etc., Cu.: Sardanapali vicem in suo lectulo mori, i. e. like.—Abl., instead of, for, on account of: exanimes vice unius, L.