Logeion | γενέθλιος

γενέθλιος, ον, also α, ον Lyc. 1194:—

of or belonging to oneʼs birth, γ. δόσις a birthday gift, A. Eu. 7; ἡ γενέθλιος ἡμέρα birthday, Epicur. Fr. 217, OGl 111.29 (ii B. C.), etc.; γενεθλία ἡμέρα ib. 222.6 (iii B. C.): pl., ib. 493.20 (ii A. D.); τῇ γενεθλίᾳ POxy. 494.24 (ii A. D.); and ἡ γενέθλιος, without ἡμέρα, CIG 3957b, Luc. Dem.Enc. 2; γενέθλιον ἦμαρ AP 6.261 (Crin.); also ἀγὼν γ. τοῦ θεάτρου to celebrate a birthday, CIG 4342d (Aspendus); τὰ γ. birthday feast, SIG 463.11; γ. θύειν offer birthday offerings, E. Ion 653, Pl. Alc. 1.121c; ἑστιᾶν Luc. Herm. 11, cf. BGU 362x9 (iii A. D.), etc.
- II of oneʼs race or family, esp. of tutelary gods, Ζεὺς γ. Pi. O. 8.16, P. 4.167; γ. δαίμων Id. O. 13.105; γ. θεοί A. Th. 639 (but in Pl. Lg. 729c, 879d, presiding over generation, and in D.H. 1.67, = Penates); αἷμα γ. kindred blood, E. Or. 89; γ. ἀραί a parentʼs curse, A. Ch. 912.
- III giving birth, generative, γενέθλιος ἀκτίνων πατήρ, i.e. the Sun, Pi. O. 7.70; γ. πόρος thy natal stream, A. Eu. 293; βλάσται γ. S. OC 972; ἀνέλυσα γενέθλιον . . [δελφύν], of her first child, Hymn.Is. 17.

I de la estirpe, familiar γ. ἀραί maldiciones de un padre A.Ch.912, αἷμα γ. sangre de la familia E.Or.89

• esp. de dioses tutelares y protectores de la familia o el linaje Ζεύς Pi.O.8.16, NIS 2.2.13 (Sardes III a.C.), RFIC 60.1932.447 (Telmeso II a.C.), SEG 39.1410 (Limira, Licia), Annuario 41-42.1963-64.324 (Lepsia), Ποσειδάων A.R.2.3, Paus.3.15.10, δαίμων Pi.O.13.105.

II en esp.

1 que da el nacimiento, generador γ. ἀκτίνων πατήρ el Sol, Pi.O.7.70, de la llanura de Tebas, Lyc.1194, νη]δ[ὺν] ... γενέθλιον Hymn.Is.17 (Andros).

2 relativo al nacimiento, del nacimiento, natalicio δόσις A.Eu.7, πόρος A.Eu.293, βλασταί S.OC 972, θεοί A.Th.639, Pl.Lg.729c, 879d, Arist.Mu.401^a20, D.H.1.67, Aristaenet.1.19.32, στεροπή Nonn.D.23.231, ἦχος Nonn.D.41.190, ἀρχή Nonn.Par.Eu.Io.3.5, ἔτος Vett.Val.141.20

• relativo al día del nacimiento γενέθλι' οὐκ ἐθύσαμεν E.Io 653, cf. Pl.Alc.1.121c

• ἡ γενέθλιος o γενεθλία ἡμέρα aniversario τὴν γενεθλίην ἑβδόμην ... ἡμέρην Call.l.c., cf. Epicur.[1] 18, ISyène 302.29 (II a.C.), IEphesos 21.2.9, 22.23 (ambas II d.C.), Vett.Val.194.24, Phryn.75

• c. gen. τοῦ βασιλέως LXX 2Ma.6.7, τοῦ μαρτυρίου Mart.Pol.18.2, γενέθλιον ἦμαρ AP 6.261 (Crin.)

• subst. sin ἡμέρα Luc.Dem.Enc.2, POxy.l.c., IEphesos 21.1.26 (II d.C.), 2223a.3 (imper.), γ. Ἀλεξάνδρου PWash.Univ.31.7 (III d.C.), ἀγὼν] ... γ. τοῦ θεάτρου juegos que conmemoran la creación del teatro, CIG 4342d (Aspendo)

• subst. τὰ γ. fiestas de celebración del nacimiento εἰς γάμους καὶ γενέθλια παίδων φοιτήσεις Pl.Lg.784d, CEG 894.17 (Delfos IV a.C.), ICr.3.4.4.11 (Itanos III a.C.), Vett.Val.244.29, Olymp.in Alc.157.16, τὰ γ. τοῦ βασιλέως PRyl.557.5, PSI 514.15, ISyène 1.6 (todos III a.C.), 241.13 (II a.C.), <τὰ> γενέθλια ... τῆς Ἀρτέμιδος Arr.Cyn.34.2, γενέθλια θυγατρὸς ἑστιᾶν Luc.Herm.11, cf. BGU 362.10.9 (III d.C.).

γενέθλιος, ος ou α, ον :

I intr.

1 qui concerne la naissance : γ. δόσις, Eschl. Eum. 7, présent fait (au nouveau-né) le jour de fête qui suit sa naissance ; γ. ἦμαρ, Anth. 6, 261, ou subst. ἡ γ. (ἡμέρα) Plut. Pomp. 79, jour de la naissance ; γ. θεοί, Plat. Leg. 729c, 879d, dieux qui président à la naissance (mais v. ci-dessous) ; τὰ γενέθλια, Xén. Cyr. 1, 3, 10 ; Plat. Conv. 203c, fête pour le jour de la naissance ; τὰ γ. θύειν, Eur. Ion 653, offrir un sacrifice pour l’anniversaire de la naissance ; τὰ γ. θύειν καὶ ἑορτάζειν, Plat. 1 Alc. 121b ; ou ἑστιᾶν, Luc. Herm. 11, célébrer par un sacrifice et par une fête, ou par un festin, l’anniversaire de la naissance ||

2 qui concerne la famille ; γενέθλιον αἷμα, Eur. Or. 89, sang de la race, particul. sang maternel ; γ. ἀραί, Eschl. Ch. 912, malédiction des parents ; Ζεὺς γ. Pd. O. 8, 16, etc., Zeus protecteur de la famille ; γ. θεοί, Eschl. Sept. 639, dieux tutélaires ou protecteurs de la famille ||

II tr. qui engendre, Eschl. Eum. 293 ; Soph. O.C. 972 ||

➳ Fém. -ία, Lyc.

Étym. γενέθλη.

γενέθλιος -ον [γενέθλη]
1. behorend tot het geslacht: θεοὶ γ. familiegoden Aeschl. Sept. 639; γ. ἀραί vervloekingen door een ouder Aeschl. Ch. 912; αἷμα γενέθλιον familiebloed Eur. Or. 89.
2. behorend bij de geboorte: θεοὶ γ. geboortegoden Plat. Lg. 729c; ἡ γενεθλία (sc. ἡμέρα) verjaardag; ook subst. n. plur. als acc. v.h. inw. obj.: γενέθλια θύειν het offer ter gelegenheid van de geboortedag brengen Eur. Ion 653; βασιλέως γενέθλια ἅπασα θύει καὶ ἑορτάζει ἡ Ἀσία heel Azië viert met offers en feesten de verjaardag van de koning Plat. Alc.1 121c; γενέθλια θυγατρὸς ἑστιῶν met een feestmaal de verjaardag van zijn dochter vierend Luc. 70.11.
3. poët. leven schenkend: χεῦμα γενεθλίου πόρου de stroom van de rivier die haar het leven schonk Aeschl. Eum. 293; βλάσται γενέθλιαι levenwekkende geboorte Soph. OC 972.

γενέθλιος, ον, auch -ία, Lycophr. 1194,
1) zur Geburt gehörig ; δόσις Aesch. Eum. 7 ; βλάσται Soph. O.C. 976. Bes. ἡμέρα, Geburtstag, ἦμαρ Crinag. 8 (VI.261); ohne dies ἡ γενέθλιος Plut. Pomp. 79 ; Luc. enc.Dem. 21 ; – τὰ γενέθλια, Geburtstagsfeier, Plat. Symp. 203c ; Xen. Cyr. 1.3.10 ; ἑορτάζειν Plat. Alc.I, 121b ; ἑστιᾶν Luc. Hermot. 11 ; θύειν, mit Opfer feiern, Eur. Ion. 653 ; θύειν καὶ ἄγειν Plut.; – θεοί die die Geburt beschützen, Plat. Legg. V.729c, IX.879d
2) Zum Geschlecht, zur Familie gehörig, Ζεύς Pind. Ol. 8.16, P. 4.167, Stammvater ; δαίμων Ol. 13.101, das angeborne Geschick ; θεοί Aesch. Spt. 621, Stammgötter ; bei Dion.Hal. 1.67 = Penates ; ἀραί Ch. 899, Fluch der Eltern ; αἷμα γεν. Eur. Or. 89, das Blut der Mutter.
3) erzeugend, Aesch. Eum. 283.

γενέθλιος

- a ancestor of oneʼs family Ζηνὶ γενεθλίῳ as ancestor of the Blepsiadai O. 8.16 Ζεὺς ὁ γενέθλιος ἀμφοτέροις of Jason and Pelias P. 4.167
- b of oneʼs family εἰ δὲ δαίμων γενέθλιος ἕρποι O. 13.105
- c birthgiving cf. γενέτειρα. ἔχει τέ μιν ὀξειᾶν ὁ γενέθλιος ἀκτίνων πατήρ Helios O. 7.70

γενέθλιος

- Iof or belonging to oneʼs birth, Lat. natalis, γ. δόσις a birthday gift, Aesch.; ἡ γενέθλιος (with or without ἡμέρα) oneʼs birth-day, Inscr.; so τὰ γενέθλια a birthday feast, birthday offerings, Eur.
- IIof oneʼs race or family, esp. of tutelary gods (dii gentiles), Ζεὺς γ. Pind.; γ. θεοί Aesch.:— γενέθλιον αἷμα kindred blood, Eur.; γ. ἀραί a parentʼs curse, Aesch.
- IIIgiving birth, γεν. πόρος thy natal stream, Aesch.; βλάσται γεν. Soph.

Menu

Word wheel

γενέθλιος

Saved

Recent