γνώμων
γνώμων, one that knows; carpenter’s square, pointer on sundial
- one that knows or examines, an interpreter, discerner, θεσφάτων A. Ag. 1130; τῶν παραχρῆμα Th. 1.138; γλῶττα γ. (sc. γλυκέων καὶ δριμέων) X. Mem. 1.4.5: γνώμονες, οἱ, inspectors of the sacred olives at Athens, Lys. 7.25.
- 2 expert witness or valuer, SIG 169.52 (lasus, iv B. C.).
- 3 as Adj., discerning, νόος Hymn.Is. 141.
- II carpenterʼs square, Polyaen. 4.3.21; [ὁ δημιουργὸς τῇ δεκάδι] ὥσπερ γνώμονι καὶ εὐθυντηρίῳ ἐχρήσατο Theol.Ar. 59.
- 2 pointer of the sun-dial, Hdt. 2.109, Phld. Sign. 30, Plu. Per. 6 (pl.), D.L. 2.1.
- b Geom., gnomon, Euc. 2 Def. 2, etc.
- c Arith., number added to a figurate number to obtain the next number of the same figure, Iamb. in Nic. p.58 P.; esp. of the odd integers, Arist. Ph. 203a14, Theo Sm. p.32 H.; also of the original figurate number, Theol.Ar. 9 (dub.l.).
- 3 = κλεψύδρα, Thphr. Fr. 159.
- 4 point of a drill, Apollod. Poliorc. 149.4.
- 5 generally, index, τινός Plu. Sollert. 2.968f, Ael. NA 6.34, al., Vett.Val. 305.10; simply, mark, POxy. 1409.18 (iii A. D.).
- 6 in pl., teeth that mark a horseʼs age, X. Eq. 3.1.
- 7 metaph., rule of life, Thgn. 543, cf. Luc. Herm. 76.
- 8 sens. obsc., ὁ γ. ἀνίσταται Diog. Ep. 35.
- V tariff, OGI 674.5 (Coptos), BGU 1118.45 (i B. C.), AB 233.
- 2 code of regulations, PGnom. 1, OGI 669.44 (i A. D.).
I de pers.
1 que sabe discernir, experto, buen conocedor c. gen.
θεσφάτων
τῶν παραχρῆμα ... κράτιστος γ.
el mejor intérprete de los hechos inmediatos de Temístoclesαὐτῶν (φυτῶν)
ἀκριβεῖς γνώμονες τῆς ἀληθείας (οἱ γνωστικοί)
γνώμονι ... τοῦ προβλήματος Πλάτωνι
• capaz de distinguir
γλῶττα τούτων (γλυκέων καὶ δριμέων)
• abs. sagaz, perspicaz
δαίμονες
2 subst. registrador, inspector de la venta de bienes, equiv. a los μνήμονες ICr.4.14.g-p.3 (Gortina VII/VI a.C.), cf. IIasos 1.52 (IV a.C.), AB 228.23.
II subst. ὁ γ.
1 reloj de sol
πόλον ... καὶ γνώμονα ... παρὰ Βαβυλωνίων ἔμαθον οἱ Ἕλληνες
• gnomon, aguja o varilla del reloj de sol
ὁ γ. ἐπίτριτός ἐστι τῆς ἰσημερινῆς σκιᾶς
2 clepsidra, reloj de agua Thphr.Fr.159, Lyd.Mag.2.16.
3 gnomon o escuadra
ὥστε γνώμονι [τὸ] σχῆμα παραπλήσιον ἦν
de la formación de un ejércitoσυνάγεται τὸ πᾶν ἔργον εἰς πυραμίδα καὶ γνώμονος σχῆμα
γ. καὶ εὐθυντήριον
4 geom. gnomon paralelogramo complementario de otro o de un triángulo
οἷον τὸ τετράγωνον γνώμονος περιτεθέντος ηὔξηται
κατὰ γνώμονα
perpendicular
5 mat. gnomon número que se añade a otro para obtener el siguiente en la misma serie (pares, impares, cuadrados, oblongos, etc.), Arist.Ph.203a14, Iambl.in Nic.58, 107, Theol.Ar.9
• número impar
γνώμονας καλοῦσιν οἱ ἀριθμητικοὶ τοὺς περιττούς
6 astrol. gnomon
ὡροσκοπικὸς γ.
número resultante de una serie de cálculos que da el signo zodiacal de cada personaἡλιακὸς γ.
gnomon solar
7 punta de un taladro, Apollod.Poliorc.149.4.
8 pene
εἶτα ὁ γ. μοί πως ἀνίσταται
9 señal, marca, indicio
ἀλώπεκα ποιοῦνται γνώμονα τῆς τοῦ πάγου στερρότητος
hacen uso de un zorro como indicador de la solidez del hielo
• plu. dientes que indican la edad de un caballo, X.Eq.3.1, cf. Arist.HA 577a21.
10 tarifa gener. fiscal,
τὴν πρὸς τὸν γνώμονα τειμήν (sic)
κατὰ τὸν γνώμονα
según la tarifa
11 fig. regla, norma de conducta
χρή με παρὰ στάθμην καὶ γνώμονα τήνδε δικάσσαι, Κύρνε, δίκην
es preciso, Cirno, dar esta sentencia con el cordel y la escuadra (expresión prov.)χρὴ τὸν κανόνα εἶναι καὶ γνώμονα τοῦ κατὰ τὴν ἀρετὴν βίου
• reglamento
κ]ελεύσομαι τὸν γνώμονα τοῦ ἰ[δ]ίου λόγου
12 otro n. para el modio
(ὁ μόδιος) καλεῖται δὲ καὶ γ.
III adv. -όνως a propósito, voluntariamente
οἶμαι τὸν δαίμονα ... εἰς λογισμὸν μορφοῦντα τὸν νοῦν κοῦφον γ.
1. kenner, beoordelaar, interpreet:
2. (wijzer van de) zonnewijzer
1) Kenner, Beurteiler ; θεσφάτων Aesch. Ag. 1126 ; τῶν παραχρῆμα διʼ ἐλαχίστης βουλῆς Thuc. 1.138 ; γλῶττα τούτων (τῶν αἰσθήσεων) γνώμων ἐνειργάσθη Xen. Mem. 1.4.5 ; in Athen der Aufseher der heiligen Oelbäume, B.A. p. 228 ; Lys. 7.25 ; vgl. Harp.
2) Zeiger an der Sonnenuhr, ὡρολογίων Plut.; die Sonnenuhr selbst, Her. 2.109 ; die Wasseruhr, Ath. II.42b.
3) der Kennzahn, an dem man das Alter der Pferde u. Esel erkennt, Poll. 1.182 ; Xen. re Eq. 3.1 ; Arist. H.A. 6.23.
4) Richtschnur, καὶ στάθμη Theogn. 543 ; καὶ κανὼν τοῦ βίου Luc. Hermot. 76 ; vgl. Harmon. 3 ; Winkelmaß, Arist. Categ. 14.4. Bei Euclid. def. 2, das eine Diagonal-Parallelogramm mit den beiden Complementen, welche zusammen das andere Diagonal-Parallelogramm zum Ganzen ergänzen. So auch von Zahlen, welche ein Quadrat zum nächst höheren ergänzen, vgl. Ast Theol.arithm. 285 u. Böckh Philol. p. 143.
- Ione that knows or examines, a judge, interpreter, Aesch., Thuc., Xen.
- IIthe gnomon or index of the sundial, Hdt.
- IIIοἱ γνώμονες, the teeth that mark a horseʼs age, Xen.
- IVa carpenterʼs rule: metaph. a rule of life, Theogn.
-
…τύπτει · πίτνει δʼ ; ἐν ; ἐνύδρῳ τεύχει. δολοφόνου λέβητος τύχαν σοι λέγω. οὐ κομπάσαιμʼ ἂν θεσφάτων γνώμων ἄκρος εἶναι, κακῷ δέ τῳ προσεικάζω τάδε. ἀπὸ δὲ θεσφάτων τίς ἀγαθὰ φάτις βροτοῖς τέλλεται ; κακῶν γὰρ…
Aeschylus, Agamemnon
-
…ΑΔ, τουτέστι τὸ ΑΕ τοῦ ΔΘ. ἴσον δὲ τὸ ΑΕ τῷ ΜΝΞ γνώμονι · καὶ ὁ ΜΝΞ ἄρα γνώμων τετραπλάσιός ἐστι τοῦ ΑΟ · ὅλον ἄρα τὸ ΔΖ πενταπλάσιόν ἐστι τοῦ ΑΟ. καί ἐστι τὸ μὲν ΔΖ τὸ…
Euclid, Elements
-
…ἄρα τετράκις ὑπὸ τῶν ΑΒ, ΒΔ τετραπλάσιόν ἐστι τοῦ ΑΚ. ἐδείχθη δὲ τοῦ ΑΚ τετραπλάσιος καὶ ὁ ΣΤΥ γνώμων · τὸ ἄρα τετράκις ὑπὸ τῶν ΑΒ, ΒΔ ἴσον ἐστὶ τῷ ΣΤΥ γνώμονι. κοινὸν προσκείσθω τὸ ΞΘ ,…
Euclid, Elements
-
…ἐστίν · τὰ ἄρα ΑΖ, ΓΕ διπλάσιά ἐστι τοῦ ΑΖ. ἀλλὰ τὰ ΑΖ, ΓΕ ὁ ΚΛΜ ἐστι γνώμων καὶ τὸ ΓΖ τετράγωνον · ὁ ΚΛΜ ἄρα γνώμων καὶ τὸ ΓΖ διπλάσιά ἐστι τοῦ ΑΖ. ἔστι δὲ τοῦ…
Euclid, Elements
-
…γωνίαν περιεχουσῶν εὐθειῶν. Παντὸς δὲ παραλληλογράμμου χωρίου τῶν περὶ τὴν διάμετρον αὐτοῦ παραλληλογράμμων ἓν ὁποιονοῦν σὺν τοῖς δυσὶ παραπληρώμασι γνώμων καλείσθω. Ἐὰν ὦσι δύο εὐθεῖαι, τμηθῇ δὲ ἡ ἑτέρα αὐτῶν εἰς ὁσαδηποτοῦν τμήματα, τὸ περιεχόμενον ὀρθογώνιον ὑπὸ…
Euclid, Elements
-
…τοῦ ΑΖ. ἀλλὰ τὰ ΑΖ, ΓΕ ὁ ΚΛΜ ἐστι γνώμων καὶ τὸ ΓΖ τετράγωνον · ὁ ΚΛΜ ἄρα γνώμων καὶ τὸ ΓΖ διπλάσιά ἐστι τοῦ ΑΖ. ἔστι δὲ τοῦ ΑΖ διπλάσιον καὶ τὸ δὶς ὑπὸ τῶν ΑΒ ,…
Euclid, Elements
-
…ἐξαπατᾶσθαι ἐν ἱππωνίᾳ. πρῶτον μὲν τοίνυν μὴ λαθέτω αὐτὸν τίς ; ἡ ; ἡλικία · ὁ γὰρ μηκέτι ἔχων γνώμονας οὔτʼ ἐλπίσιν εὐφραίνει οὔτε ὁμοίως εὐαπάλλακτος γίγνεται. ὁπότε δὲ ἡ νεότης σαφής, δεῖ αὖ μὴ λαθεῖν πῶς μὲν…
Xenophon, On the Art of Horsemanship
-
…τοῦ ΑΚ τετραπλάσιος καὶ ὁ ΣΤΥ γνώμων · τὸ ἄρα τετράκις ὑπὸ τῶν ΑΒ, ΒΔ ἴσον ἐστὶ τῷ ΣΤΥ γνώμονι. κοινὸν προσκείσθω τὸ ΞΘ, ὅ ἐστιν ἴσον τῷ ἀπὸ τῆς ΑΓ τετραγώνῳ · τὸ ἄρα τετράκις ὑπὸ τῶν…
Euclid, Elements
-
…· τὸ ἄρα ὑπὸ τῶν ΑΔ, ΔΒ περιεχόμενον ὀρθογώνιον μετὰ τοῦ ἀπὸ τῆς ΓΒ τετραγώνου ἴσον ἐστὶ τῷ ΝΞΟ γνώμονι καὶ τῷ ΛΗ. ἀλλὰ ὁ ΝΞΟ γνώμων καὶ τὸ ΛΗ ὅλον ἐστὶ τὸ ΓΕΖΔ τετράγωνον, ὅ ἐστιν ἀπὸ…
Euclid, Elements
-
…ληφθῶ κακός, κρύπτων θʼ ἃ μὴ δεῖ καὶ λέγων αἴσχιστʼ ἐπῶν ; ἁνὴρ ὅδʼ, εἰ μὴ ʼγὼ κακὸς γνώμων ἔφυν, προδούς μʼ ἔοικε κἀκλιπὼν τὸν πλοῦν στελεῖν. λιπὼν μὲν οὐκ ἔγωγε · λυπηρῶς δὲ μὴ πέμπω σε…
Sophocles, Philoctetes