λυμαίνω
λῡμαίνω [λύμη ] impf. mid. pass. ἐλυμαινόμην ‖ fut. mid. λυμανοῦμαι ‖ aor. ἐλύμηνα and ἐλύμανα, mid. ἐλυμηνάμην ‖ pf. mid. pass. λελύμασμαι ‖ ppf. mid. pass. (ἐ)λελυμάσμην ‖ aor. pass. ἐλυμάνθην Aeschl. Ch. 290 and in compd. (δι-) ‖ fut. pass. λυμανθήσομαι
❶ act. later to damage τινι sthg. Lib. Decl. 13.6
❷ mid.
🄰 to wash, purify, clean Hp. Vict. 1.14 Hsch.
🄱 to soil, hence dishonor, outrage, offend, violate with acc.: λέχη λυμαίνεται he defiles (our) beds Eur. Bac. 354; ἅλις δὲ λύμης ἥν μ’ ἐλυμήνω the outrage you have done to me is enough Eur. Hel. 1099; λυμαίνεσθαι νόμους to infringe upon the laws Lys. 30.26 | with dat.: λ. νεκρῷ to outrage a corpse Hdt. 1.214.4, 9.79.1; αὐτῷ τάδ’ ἄλλα … λυμαίνεται he crushes him with other misfortunes Eur. Bac. 632 ‖ to treat badly, mistreat, torture with acc. Eur. Andr. 719 Aristoph. Av. 100 Hdt. 5.33.3; τὴν ἵππον αὐτῶν ἐλυμήναντο ἀνηκέστως they damaged their cavalry irreparably Hdt. 8.28; ἡμέας λυμαίνεται λύμῃσι ἀνηκέστοισι he mistreats us unbearably Hdt. 6.12.3; τἆλλα πάντα λυμαίνεσθαι to mistreat in all other ways possible Hdt. 3.16.1 | in love: τίς δέ τυ τᾶν παίδων λυμαίνεται; which is the girl who makes you suffer? Theocr. 10.15 ‖ to damage, spoil, ruin, corrupt, destroy: τὰ λυμαινόμενα γαστέρας καὶ κεφαλὰς καὶ ψυχὰς ταῦτ’ ἔφη εἶναι he said that what ruins the stomach, the head, and the soul are these Xen. Mem. 1.3.6; ἀνάπαλιν δὲ συμβαίνοντα … λυμαίνεται τὸ μακάριον if, however, they happen in a contrary way, they ruin happiness Aristot. E.N. 1100b 28 | with dat. εὑρήσετε … τὴν ὕβριν ὅλοις τοῖς πράγμασιν λυμαινομένην you will discover that violence ruins everything Isocr. 20.9; εἰ … πάντα ταῦτ’ ἐλυμαίνετο τοῖς ὅλοις if all these things together have worsened the situation Demosth. 18.203; λ. τοῖς μειρακίοις to corrupt boys Aristoph. Nub. 928 | with acc. λ. τὴν διάνοιαν to corrupt the mind Phil.2 Deus 136 ‖ abs. to cause damage VT Is. 65.25, Chr. 2.16.10; καὶ ὅσα τοιαῦτα μετ’ ἐλπίδων λυμαίνεται and other such things that lead one to ruin with vain hopes Thuc. 5.103.2
❸ pass. to be injured, mistreated, damaged, ruined Aeschl. Ch. 290 Xen. Cyr. 8.2.22 Lys. 28.14; ὑπὲρ αὐτοῦ δεδεμένου καὶ λυμαινομένου for him when he was being mistreated in prison Antipho 5.63; ὑπὸ τοῦ πυρὸς λελυμασμένοι damaged by fire Paus. 7.5.4.
❶ act. later to damage
❷ mid.
🄰 to wash, purify, clean Hp. Vict. 1.14 Hsch.
🄱 to soil, hence dishonor, outrage, offend, violate
❸ pass. to be injured, mistreated, damaged, ruined Aeschl. Ch. 290 Xen. Cyr. 8.2.22 Lys. 28.14; ὑπὲρ αὐτοῦ δεδεμένου καὶ λυμαινομένου for him when he was being mistreated in prison Antipho 5.63; ὑπὸ τοῦ πυρὸς λελυμασμένοι damaged by fire Paus. 7.5.4.
λυμαίνω [ῡ]
I (act. seul. ao. ἐλύμηνα forme réc.) endommager, souiller, Lib. 4, p. 350, 19 ; au pass. être maltraité : δεδεμένος καὶ λυμαινόμενος, Ant. 136, 43, lié et maltraité ; cf. Eschl. Ch. 290, etc. ; se gâter, ἃ οὔτε κατασήπεται οὔτε λυμαίνεται, Xén. Cyr. 8, 2, 22, ce qui ne se pourrit ni ne se corrompt ||
II Moy. λυμαίνομαι (fut. λυμανοῦμαι, ao. ἐλυμηνάμην)
I endommager, d’où :
1 souiller, gâter, corrompre : νόσος λ. τὸ σῶμα, Hpc. 307, 28, la maladie détériore le corps ; fig. τὰ λέχη, Eur. Bacch. 354, souiller la couche ; λ. νόμους, Lys. 185, 40, violer les lois ||
2 ruiner, détruire : ὅσα μετ’ ἐλπίδων λυμαίνεται, Thc. 5, 103, tout ce qui est détruit avec nos espérances ||
3 maltraiter, traiter indignement, acc. : λύμῃσι ἀνηκέστοισι λυμαίνεσθαί τινα, Hdt. 6, 12, infliger à qqn le plus indigne traitement ; cf. Hdt. 5, 33 ; 8, 28 ; dat. λ. νεκρῷ, Hdt. 1, 214, faire subir à un mort d’indignes traitements ; cf. Isocr. 397b ; Dém. 326 fin, etc. ; avec un adj. neutre : πάντα λυμαίνεσθαι, Hdt. 3, 16, infliger tous les mauvais traitements possibles ; avec double rég. : τινὶ τάδε λ. Eur. Bacch. 632, infliger à qqn de tels traitements ; particul. avec double acc. : λύμην τινὰ λυμαίνεσθαι, Eur. Hel. 1099 ; cf. Ar. Av. 100 ||
II purifier, laver, nettoyer, Hpc. Diæt. 1, 13.
Étym. λύμη.
λυμαίνω, [ῡ], reinigen, erst Sp., wie Liban. Or. IV.350.19, τὰ λυμήναντα τοῖς πράγμασιν. Gew. med. λυμαίνομαι,
1) sich reinigen, Hesych., vgl. ἀπολυμαίνομαι.
2) Einen schimpflich, schändlich, wie einen Verworfenen (λῦμα) behandeln, verhöhnen, mißhandeln, u. gew. übh. schaden, beschädigen, verletzen, zerstören ; c. acc., ὀργῇ χάριν δοὺς ἥ σʼ ἀεὶ λυμαίνεται, der Zorn, der dir immer schadet, Soph. O.C. 859 ; ὃς λέχη λυμαίνεται, Eur. Bacch. 354 ; ἅλις λύμης ἣν ἐλυμήνω πάρος, Hel. 1105 ; τοιαῦτα Σοφοκλῆς λυμαίνεται ἐμέ, so beschimpft er mich, Ar. Av. 100 ; γλῶτταν, Eq. 1281 ; oft bei Her., λύμῃσι λυμαίνεσθαι, 6.12, τἄλλα πάντα, 3.16, τὴν ἵππον ἀνηκέστως, 8.28 ; Thuc. 5.103 ; Lys. 13.64 (Plat. hat das Wort nicht); λελυμασμένος καὶ ἐφθαρκὼς τὴν πόλεως εὐδαιμονίαν, Din. 1.64 ; ὡς λελυμασμένοι εἰσὶ τὰ δῶρα, Dem. 59.89 ; ᾧ λυμαινόμεθα τὴν πρᾶξιν, Xen. An. 1.3.16 ; γαστέρα, Mem. 1.3.6, öfter ; ὅσα λυμανεῖται πάντα, neben χεῖρον ἔχειν τὰ κοινὰ ποιήσει, Dem. 24.1, wie ἐλυμήνατο τὰ πράγματα 19.17 ; Sp., wie Pol. τὴν χάριτά τινος, 18.26.4, καὶ φθείρειν, 14.15.8. – Auch pass., περὶ αὐτοῦ δεδεμένου καὶ λυμαινομένου, Antiph. 5.63, u. Aesch. χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας, Ch. 288 ; οὔτε κατασήπεται, οὔτε λυμαίνεται, Xen. Cyr. 8.2.22 ; ὑπὸ τοιούτων λυμαίνεσθαι, Lys. 28.14 ; λελύμασμαι ist pass. Paus. 10.15.3, s. oben. – Auch mit dem dat., τοῖς μειρακίοις, Ar. Nub. 916, wo der Schol. diese Konstruktion vorzieht ; νεκρῷ, Her. 9.79 ; Xen. Hell. 2.3.26, 7.5.18 ; τοῖς κοινοῖς, Isocr. 3.18.
1) sich reinigen, Hesych., vgl. ἀπολυμαίνομαι.
2) Einen schimpflich, schändlich, wie einen Verworfenen (λῦμα) behandeln, verhöhnen, mißhandeln, u. gew. übh. schaden, beschädigen, verletzen, zerstören ; c. acc., ὀργῇ χάριν δοὺς ἥ σʼ ἀεὶ λυμαίνεται, der Zorn, der dir immer schadet, Soph. O.C. 859 ; ὃς λέχη λυμαίνεται, Eur. Bacch. 354 ; ἅλις λύμης ἣν ἐλυμήνω πάρος, Hel. 1105 ; τοιαῦτα Σοφοκλῆς λυμαίνεται ἐμέ, so beschimpft er mich, Ar. Av. 100 ; γλῶτταν, Eq. 1281 ; oft bei Her., λύμῃσι λυμαίνεσθαι, 6.12, τἄλλα πάντα, 3.16, τὴν ἵππον ἀνηκέστως, 8.28 ; Thuc. 5.103 ; Lys. 13.64 (Plat. hat das Wort nicht); λελυμασμένος καὶ ἐφθαρκὼς τὴν πόλεως εὐδαιμονίαν, Din. 1.64 ; ὡς λελυμασμένοι εἰσὶ τὰ δῶρα, Dem. 59.89 ; ᾧ λυμαινόμεθα τὴν πρᾶξιν, Xen. An. 1.3.16 ; γαστέρα, Mem. 1.3.6, öfter ; ὅσα λυμανεῖται πάντα, neben χεῖρον ἔχειν τὰ κοινὰ ποιήσει, Dem. 24.1, wie ἐλυμήνατο τὰ πράγματα 19.17 ; Sp., wie Pol. τὴν χάριτά τινος, 18.26.4, καὶ φθείρειν, 14.15.8. – Auch pass., περὶ αὐτοῦ δεδεμένου καὶ λυμαινομένου, Antiph. 5.63, u. Aesch. χαλκηλάτῳ πλάστιγγι λυμανθὲν δέμας, Ch. 288 ; οὔτε κατασήπεται, οὔτε λυμαίνεται, Xen. Cyr. 8.2.22 ; ὑπὸ τοιούτων λυμαίνεσθαι, Lys. 28.14 ; λελύμασμαι ist pass. Paus. 10.15.3, s. oben. – Auch mit dem dat., τοῖς μειρακίοις, Ar. Nub. 916, wo der Schol. diese Konstruktion vorzieht ; νεκρῷ, Her. 9.79 ; Xen. Hell. 2.3.26, 7.5.18 ; τοῖς κοινοῖς, Isocr. 3.18.