λυπέω
λυπέω, to give pain to, to pain, distress, grieve, vex, annoy
- grieve, vex, whether in body or mind, τινα Hes. Op. 401, Sapph. Supp. 2.4, etc.; opp. εὐφραίνειν, E. Alc. 239 (anap.); [ὁ θώραξ] λυπεῖ distresses by its weight, X. Mem. 3.10.15: c.neut. Adj., λυπεῖν μηδὲν αὑτόν E. Cyc. 338, cf. Hdt. 8.144, X. Cyr. 3.3.50; ταὐτὰ ταῦτα λυποῦντες, ἅπερ ἐγὼ ὑμᾶς ἐλύπουν Pl. Ap. 41e: c. part., ἐλύπει αὐτὸν ἡ χώρα πορθουμένη X. An. 7.7.12; οὐ σκοπεῖς ὅ τι μὴ λυπήσεις τοὺς ἄλλους ποιῶν D. 21.135: folld. by interrog., καί μʼ ἦμαρ . . λυπεῖ, τί πράσσει S. OT 74, cf. El. 59; οὐδὲν ἐλύπησεν [αὐτό], ὥστε μή . . does no harm . ., Pl. Cra. 393e; οὐδένα λυπήσας or -ασα, as formula in epitaphs, IG 14.1857, 2.1868.
- 2 abs., cause pain or grief, ἄγαν γε λυπεῖς S. Aj. 589, Ant. 573, cf. OT 1231; τὸ λυποῦν Antiph. 107, Men. 410.
- 3 in histor. writers, of cavalry and light troops, harass, annoy an army by constant attacks, Hdt. 9.40, cf. 61, Th. 6.66, X. HG 6.3.14, An. 2.3.23, etc.; λῃσταὶ . . τὴν Λακωνικὴν ἧσσον ἐλύπουν Th. 4.53, cf. Ar. Av. 1427.
- II Pass. with fut. Med. (E. Med. 474, etc.), to be grieved, distressed, λυπεῖσθαι φρένα Thgn. 593 codd.; τῷ μήτε χαίρειν μήτε λυπεῖσθαι βροτούς A. Fr. 266, cf. S. Aj. 555, etc.; μήτε λυπέο μήτε . . be not distressed, Hdt. 8.100; ὑπὸ θεραπαίνης ἐπίτηδες λ. Lys. 1.11: c. acc. cogn., τὰς ἐσχάτας λ. λύπας Pl. Grg. 494a, cf. Phd. 85a; also διπλῇ τινι λύπῃ λ. Id. Phlb. 36a: also c. acc. rei, grieve about a thing, S. Aj. 1086; πρὸς τὰς ξυμφοράς Th. 2.64; διά τι Pl. Phlb. 52b; ἐπί τινι X. Mem. 3.9.8: c. part., λυπῇ . . ἐστερημένη E. Med. 286; ταῦτʼ ἐλυπεῖθʼ ὁρῶν D. 18.217: abs., feel pain, E. Ion 632, etc.; τὸ -ούμενον τῆς ψυχῆς Pl. Lg. 689b; τὸ -εῖσθαι Id. Prt. 354d.
❶ act. to pain, sadden, afflict
❷ mid. and pass. to be pained or afflicted, to suffer Soph. Ai. 1086 Eur. Ion 632 Hdt. 8.100.2 Xen. Hier. 1.5 Arr. EpictD. 1.2.21 etc.; τὰς ἐσχάτας λ. λύπας to suffer the last pains Plat. Gorg. 494a; διπλῇ τινι λύπῃ λ. to suffer a twofold pain Plat. Phil. 36a |
● Ion. opt. 3. pl. λυπεοίατο Hdt. 1.99.2 | Ion. ptc. masc. pl. λυπέοντες Hdt. 8.144.4, fem. sg. λυπεῦσα Hdt. 7.190 ‖ Ion. impf. 3. sg. ἐλύπεε Hdt. 9.61.1.
1. act. lastig vallen, pijn doen, kwellen, met acc.:
2. med. pijn lijden, verdriet hebben:
Pass. mit fut. med., Eur. Med. 474, betrübt werden, trauern, Theogn. 593 ; Ggstz von χαίρω, Aesch. frg 244., wie Soph. Aj. 552 u. Eur. I.A. 31 ; τοῖς νοσήμασι, Soph. Aj. 331 u. öfter ; εἴη ἐμοὶ ζῆν μέτρια μὴ λυπουμένῳ, Eur. Ion 632 u. öfter, wie in Prosa, λυπεῖταί τε ἅμα καὶ χαίρει, Plat. Phil. 49e u. öfter in diesem Ggstz ; ἐπί τινι, sich über Etwas betrüben, Rep. IX.585a ; auch διπλῇ λύπῃ λυπούμενος, Phil. 36a, u. ὅταν τινὰ ἄλλην λύπην λυπῆται, wenn er einen Kummer, Schmerz hat, Phaed. 85a. πρός τι, Thuc. 2.64, ἐπί τινι, Isocr 1.42 u. A.; οὐ λυπήσομαι, Luc. Nigr. 8.
Strong 3076
to distress, grieve, cause pain or grief: c. acc. pers., II Co 2:2, 5 7:8; pass., Mt 14:9 17:23 18:31 19:22 26:22, Mk 10:22 14:19, Jo 16:20 21:17, Ro 14:15, II Co 2:4, I Th 4:13, I Pe 1:6; λ. καὶ ἀδημονεῖν, Mt 26:37; opp. to χαίρειν, II Co 6:10; κατὰ θεόν, II Co 7:9, 11; τ. πνεῦμα τ. ἅγιον, Eph 4:30 (cf. συν-λνπέω).†
- Ito give pain to, to pain, distress, grieve, vex, annoy, Hdt., Trag., etc.; ἡ θώραξ λ. distresses by its weight, Xen.:—absol. to cause pain or grief, Soph.
- 2of marauders, to harass, annoy by constant attacks, Hdt., Thuc., etc.
- IIPass. with fut. mid. to be pained, grieved, distressed, Theogn., etc.; μὴ λυπέεο be not distressed, Hdt.:—c. acc. cogn., λύπας λυπεῖσθαι Plat.:—also c. acc. rei, to grieve about a thing, Soph.:—absol. to feel pain, Eur., etc.
-
…, ἐπειδὴ ἔδοξέ μοι γῆμαι καὶ γυναῖκα ἠγαγόμην εἰς τὴν οἰκίαν, τὸν μὲν ἄλλον χρόνον οὕτω διεκείμην ὥστε μήτε λυπεῖν μήτε λίαν ἐπʼ ἐκείνῃ εἶναι ὅ τι ἂν ἐθέλῃ ποιεῖν, ἐφύλαττόν τε ὡς οἷόν τε ἦν, καὶ προσεῖχον…
Lysias, Speeches
-
…συμφοραῖς ; ἀλλὰ τότε αὐτῶν εἰκὸς καὶ τοὺς ἄλλους μεμνῆσθαι. ἀλλʼ ἐν ταῖς εὐτυχίαις ταῖς κοιναῖς ; ἀλλʼ ἱκανὸν λυπῆσαι, τῶν μὲν σφετέρων τέκνων τετελευτηκότων, τῶν δὲ ζώντων ἀπολαυόντων τῆς τούτων ἀρετῆς. ἀλλʼ ἐν τοῖς ἰδίοις κινδύνοις…
Lysias, Speeches
-
…. τοσόνδε μέντοι αὐτῶν δέομαι · τοὺς ὑεῖς μου, ἐπειδὰν ἡβήσωσι, τιμωρήσασθε, ὦ ἄνδρες, ταὐτὰ ταῦτα λυποῦντες ἅπερ ἐγὼ ὑμᾶς ἐλύπουν, ἐὰν ὑμῖν δοκῶσιν ἢ χρημάτων ἢ ἄλλου του πρότερον ἐπιμελεῖσθαι ἢ ἀρετῆς, καὶ ἐὰν…
Plato, Apology
-
…καὶ φανερῶς ἐπεδείξαντο ὅτι οὐχ ὑπὲρ τῶν ἐν Πειραιεῖ οὐδʼ ὑπὲρ τῶν ἀδίκως ἀπολλυμένων ἐστασίαζον, οὐδʼ οἱ τεθνεῶτες αὐτοὺς ἐλύπουν οὐδʼ οἱ μέλλοντες ἀποθανεῖσθαι, ἀλλʼ οἱ μεῖζον δυνάμενοι καὶ θᾶττον πλουτοῦντες. λαβόντες γὰρ τὰς ἀρχὰς καὶ τὴν πόλιν…
Lysias, Speeches
-
…δέομαι · τοὺς ὑεῖς μου, ἐπειδὰν ἡβήσωσι, τιμωρήσασθε, ὦ ἄνδρες, ταὐτὰ ταῦτα λυποῦντες ἅπερ ἐγὼ ὑμᾶς ἐλύπουν, ἐὰν ὑμῖν δοκῶσιν ἢ χρημάτων ἢ ἄλλου του πρότερον ἐπιμελεῖσθαι ἢ ἀρετῆς, καὶ ἐὰν δοκῶσί τι εἶναι μηδὲν…
Plato, Apology
-
…ἐτόλμησας οὕτω γλίσχρως ἐπιθυμεῖν ζῆν, νόμους τοὺς μεγίστους παραβάς, οὐδεὶς ὃς ἐρεῖ ; ἴσως, ἂν μή τινα λυπῇς · εἰ δὲ μή, ἀκούσῃ, ὦ Σώκρατες, πολλὰ καὶ ἀνάξια σαυτοῦ. ὑπερχόμενος δὴ βιώσῃ πάντας ἀνθρώπους…
Plato, Crito
-
…, ἧκον μὲν ἀπροσδοκήτως ἐξ ἀγροῦ, μετὰ δὲ τὸ δεῖπνον τὸ παιδίον ἐβόα καὶ ἐδυσκόλαινεν ὑπὸ τῆς θεραπαίνης ἐπίτηδες λυπούμενον, ἵνα ταῦτα ποιῇ · ὁ γὰρ ἅνθρωπος ἔνδον ἦν · ὕστερον γὰρ ἅπαντα ἐπυθόμην. καὶ ἐγὼ τὴν γυναῖκα…
Lysias, Speeches
-
…Θετταλίαν ἰέναι, εἰσὶν ἐμοὶ ἐκεῖ ξένοι οἵ σε περὶ πολλοῦ ποιήσονται καὶ ἀσφάλειάν σοι παρέξονται, ὥστε σε μηδένα λυπεῖν τῶν κατὰ Θετταλίαν. ἔτι δέ, ὦ Σώκρατες, οὐδὲ δίκαιόν μοι δοκεῖς ἐπιχειρεῖν πρᾶγμα, σαυτὸν προδοῦναι ,…
Plato, Crito
-
…ἔδοξε, καὶ ἐνταῦθα κἀκείνῳ καὶ ἄλλοις πολλοῖς ἀπηχθόμην. μετὰ ταῦτʼ οὖν ἤδη ἐφεξῆς ᾖα, αἰσθανόμενος μὲν καὶ λυπούμενος καὶ δεδιὼς ὅτι ἀπηχθανόμην, ὅμως δὲ ἀναγκαῖον ἐδόκει εἶναι τὸ τοῦ θεοῦ περὶ πλείστου ποιεῖσθαι ἰτέον οὖν, σκοποῦντι…
Plato, Apology
-
…δώμαθʼ, ὡς πύθοιθʼ ὅ τι δρῶν ἢ τί φωνῶν τήνδε ῥυσαίμην πόλιν. καί μʼ ἦμαρ ἤδη ξυμμετρούμενον χρόνῳ λυπεῖ τί πράσσει · τοῦ γὰρ εἰκότος πέρα ἄπεστι πλείω τοῦ καθήκοντος χρόνου. ὅταν δʼ ἵκηται, τηνικαῦτʼ ἐγὼ κακὸς…
Sophocles, Oedipus Tyrannus