νωμάω
νωμάω, to deal out, distribute; to wield
- deal out, distribute, esp. food and drink at festivals, Il. 1.471, Od. 3.340, etc.; ν. φιάλαισιν ἀμπέλου παῖδα pour wine into the several cups, Pi. N. 9.51; ν. προπόσεις Critias 1.7 D.
- II (νέμω A. III. 2) direct, guide,
- 1 of weapons, implements, etc., handle, wield, ἐν παλάμῃσι πελώριον ἔγχος ἐνώμα Il. 5.594; οἶδʼ ἐπὶ δεξιά, οἶδʼ ἐπʼ ἀριστερὰ νωμῆσαι βῶν 7.238; σκῆπτρον δʼ οὔτʼ ὀπίσω οὔτε προπρηνὲς ἐνώμα 3.218; ἄλεισον . . μετὰ χερσὶν ἐνώμα Od. 22.10; ἀεὶ γὰρ πόδα νηὸς ἐνώμων managed the sheet, 10.32; νηὸς . . οἰήϊα νωμᾷς 12.218; ἁνία χερσὶ ν. Pi. I. 1.15; drive, ν. δίφρους Id. P. 4.18; ν. κύλικα Theophil. 2.5:—Med., νωμήσασθαι σάκος Q.S. 3.439.
- b metaph., ἐν πρύμνῃ πόλεως οἴακα νωμῶν A. Th. 3; νώμα δικαίῳ πηδαλίῳ στρατόν Pi. P. 1.86; πᾶν ἐπὶ τέρμα ν. A. Ag. 781 (lyr.); νωμᾶτʼ ὠκεανόν, νωμᾶθʼ ἅλα, δένδρεά τʼ αὔτως Orph. H. 38.8, etc.: abs., to be the guiding power, S. Fr. 941.11.
- 2 of the limbs of the human body, ply, γούνατʼ ἐν. Il. 10.358; ὄμμα Parm. 1.35; φυγᾷ πόδα ν. S. OT 468 (lyr.); ν. ὀφρύν move the brow, A. Ch. 288; πτερὸν αἰθέρι ν. AP 9.339 (Arch.); πήδα . . παμφυὲς νωμῶν δέμας IG 42(1).130.19 (Epid.).
- 3 metaph., of the mind, turn over, ἐνὶ φρεσὶ κέρδεʼ ἐνώμας thou didst use to turn wiles over in the mind, Od. 18.216; κέρδεα νωμῶν 20.257; ply nimbly, ἐν στήθεσσι νόον πολυκερδέα νωμᾶν 13.255.
- 4 observe, νωμῶντες . . σῖτα ἀναιρεομένους observing them in the act of foraging, Hdt. 4.128; of soothsayers, ἐν ὠσὶ ν. καὶ φρεσίν . . χρηστηρίους ὄρνιθας A. Th. 25; ὦ πάντα νωμῶν, Τειρεσία S. OT 300, cf. E. Ph. 1256; τὸ νωμᾶν καὶ τὸ σκοπεῖν ταὐτόν Pl. Cra. 411d; so prob. in h.Cer. 373 ἀμφὶ ἓ νωμήσας peering round him.
- III Med., = νέμομαι, possess, occupy, χώραν, νῆσον, Supp.Epigr. 2.511.56, al. (Crete, ii B. C.).—Poet. word, exc. in Hdt. and Pl. Il.cc. and in signf. III.
1. verdelen:
2. (be)sturen:
3. overdr. overwegen, overdenken:
1) verteilen, zuteilen, bes. Speise u. Trank, νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσιν, Il. 1.471, Od. 3.340, 7.183 u. sonst ; Antimach. bei Ath. XI.468a. Gewöhnlich
2) handhaben, bewegen und lenken, schwingen u. dgl., nur mit der Nebenbdtg des Geregelten, Kunstgemäßen, die Bewegung beherrschen, bes. von Waffen ; Ἄρης δʼ ἐν παλάμῃσι πελώριον ἔγχος ἐνώμα, Il. 5.594 ; οἶδʼ ἐπὶ δεξιά, οἶδʼ ἐπʼ ἀριστερὰ νωμῆσαι βῶν, 7.238 ; νωμῶν ῥόπαλον, Pind. frg. 77 ; auch δράκοντʼ ἐπʼ ἀσπίδος, P. 8.49 ; vgl. ἐν χαλκηλάτῳ σάκει Σφίγγʼ ὠμόσιτον ἐνώμα, Aesch. Spt. 324, von dem Wappen des Schildes ; δόρυ, Pers. 313 ; βέλη, Ch. 161 ; λόγχην ἐνώμα, Eur. Phoen. 1394 ; von anderen Werkzeugen u. Geräten, deren Handhabung Geschicklichkeit erfordert, σκῆπτρον Il. 3.218, vom Ruder, Od. 12.218, vgl. 10.32, 22.10 ; ἁνία χερσίν, Pind. I. 1.15 ; ἁνία ἀντʼ ἐρετμῶν δίφρους τε νωμάσοισιν, P. 4.18 ; übertr., νώμα δικαίῳ πηδαλίῳ στρατόν, lenken, 1.86, wie ἐν πρύμνῃ πόλεως οἴακα νωμῶν Aesch. Spt. 3 ; sp.D.; – die Glieder des Leibes geschickt gebrauchen, λαιψηρὰ πόδας καὶ γούνατʼ ἐνώμα, behend rührte er, bewegte er Hände und Füße, Il. 15.369 ; γούνατʼ ἐνώμα φευγέμεναι, Il. 10.359 ; λαμπρὸν ἐν σκότῳ νωμῶντʼ ὀφρύν, das Auge rollen, Aesch. Ch. 283 ; ὥρα νιν φυγᾷ πόδα νωμᾶν, Soph. O.R. 468.
3) übertr., κέρδεα νωμῶν, Od. 20.257, wie αἰὲν ἐν στήθεσσι νόον πολυκερδέα νωμῶν, 13.255, listige Anschläge in der Seele bewegen, im Sinne haben ; ἐν ὠσὶ νωμῶν καὶ φρεσί vrbdt Aesch. Spt. 25, = ἀκούειν καὶ φρονεῖν ; – übh. bedenken, wahrnehmen, beobachten, ὦ πάντα νωμῶν Ἰειρεσία, Soph. O.R. 300, Hesych. erkl. κρίνων ; vgl. Her. 4.128 ; Eur. Phoen. 1262, ἐμπύρους ἀκμὰς ῥήξεις τʼ ἐνώμων, wo der Schol. παρετήρουν, ἐσκόπουν erkl.; Plat. Crat. 411d sagt τὸ γὰρ νωμᾶν καὶ τὸ σκοπεῖν ταὐτόν ; vgl. Her. νωμῶντες αὐτοὺς σῖτα ἀναιρεομένους, 4.128. Oefter bei sp.D., wie Theocr. 22.33, 109 ; Ap.Rh. 4.1006, 1056, u. in der Anth.; – absol., sinnen, H.h. Cer. 374. – Auch intr., sich bewegen, schweben, Lobeck ad Aj. 604.
[νέμω.]
- 1
To distribute or give out among a company : σπλάγχνα Od. 20.252.
Without expressed object Il. 1.471= Il. 9.176 := Od. 3.340 = Od. 21.272, Od. 7.183, Od. 13.54= Od. 18.425.
- 2
To handle, wield, move, control : σκῆπτρον Il. 3.218. Cf. Il. 5.594, Il. 7.238, Il. 15.677 : Od. 10.32, Od. 12.218, Od. 21.245, 393, 400, Od. 22.10.
To put in motion, ply (the limbs, etc.) : γούνατʼ ἐνώμα Il. 10.358, Il. 22.144. Cf. Il. 15.269, Il. 22.24.
In reference to the mind, to apply it (skilfully) to the matter in hand, have it in (constant) practice or readiness : νόον πολυκερδέα νωμῶν Od. 13.255.
Sim. in reference to the contents of the mind : κέρδεʼ ἐνώμας Od. 18.216. Cf. Od. 20.257.
- 1
- a ply, guide, wield
- α of chariot driving. “ἁνία τʼ ἀντʼ ἐρετμῶν δίφρους τε νωμάσοισιν” P. 4.18 ἁνία τʼ ἀλλοτρίαις οὐ χερσὶ νωμάσαντʼ ἐθέλω ἐναρμόξαι μιν ὕμνῳ I. 1.15
- β of weapons. “θαέομαι σαφὲς δράκοντα ποικίλον αἰθᾶς Ἀλκμᾶνʼ ἐπʼ ἀσπίδος νωμῶντα” P. 8.47 πολλὰ δʼ ἕλκεʼ ἔμβαλλε νωμῶν τραχὺ ῥόπαλον (Vulcanius, Π: ἔμβαλλεν ὦμον codd.: sc. Ἡρακλέης?) fr. 111. 2.
- γ met., guide, govern νώμα δικαίῳ πηδαλίῳ στρατόν (sc. ὦ Ἱέρων) P. 1.86
- b dispense ἀργυρέαισι δὲ νωμάτω φιάλαισι βιατὰν ἀμπέλου παῖδʼ N. 9.51
- c dub., [νωμᾶ πάσαις (codd. contra metr.: νεῖμʼ ἁπάσαις Hermann) I. 2.22]
- Ito deal out, distribute, esp. food and drink at festivals, Hom.
- II (νέμω III. 2) to direct, guide, control,
- 1of weapons, to handle, wield, sway the lance, shield, rudder, Hom.; so metaph., νώμα πηδαλίῳ πόλιν was steering it, Lat. gubernabat, Pind.; πᾶν ν. ἐπὶ τέρμα Aesch.
- 2of the limbs, to ply nimbly, γούνατα νωμᾶν Il.; πόδα ν. Soph.; ν. ὀφρύν to move the brow, Aesch.
- 3to revolve in the mind, Od.: to observe, watch, Hdt., Trag.
-
…δορυ σθενὴς ἀνήρ, ἀναλυτὴρ δόμων, Σκυθικά τʼ ἐν χεροῖν παλίντονʼ ἐν ἔργῳ βέλη ʼπιπάλλων Ἄρης σχέδιά τʼ αὐτόκωπα νωμῶν ξίφη. ἔχει μὲν ἤδη γαπότους χοὰς πατήρ · νέου δὲ μύθου τοῦδε κοινωνήσατε · λέγοις ἄν · ὀρχεῖται δὲ…
Aeschylus, Libation Bearers
-
…εὐξάμενοι Διὶ πατρὶ τὸν ξεῖνον πέμπωμεν ἑὴν ἐς πατρίδα γαῖαν. ὣς φάτο, Ποντόνοος δὲ μελίφρονα οἶνον ἐκίρνα, νώμησεν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπισταδόν · οἱ δὲ θεοῖσιν ἔσπεισαν μακάρεσσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν, αὐτόθεν ἐξ ἑδρέων .…
Homer, Odyssey
-
…ἔνθεν περ ἀνέστη · ἐς δʼ ἄρα καὶ τὼ δμῶε ἴτην θείου Ὀδυσῆος. Εὐρύμαχος δʼ ἤδη τόξον μετὰ χερσὶν ἐνώμα, θάλπων ἔνθα καὶ ἔνθα σέλᾳ πυρός · ἀλλά μιν οὐδʼ ὣς ἐντανύσαι δύνατο, μέγα δʼ ἔστενε κυδάλιμον κῆρ…
Homer, Odyssey
-
…Ἀμφιτρυωνιάδης, δεινῆς ἀκόρητος ἀυτῆς, μηρὸν γυμνωθέντα σάκευς ὕπο δαιδαλέοιο οὔτασʼ ἐπικρατέως · διὰ δὲ μέγα σαρκὸς ἄραξε δούρατι νωμήσας, ἐπὶ δὲ χθονὶ κάββαλε μέσσῃ. τῷ δὲ Φόβος καὶ Δεῖμος ἐύτροχον ἅρμα καὶ ἵππους ἤλασαν αἶψʼ ἐγγύς ,…
Hesiod, Shield of Heracles
-
…πᾶσιν ἑαδότα μῦθον ἔειπε. τοῖσιν δὲ κρητῆρα κεράσσατο Μούλιος ἥρως, κῆρυξ Δουλιχιεύς · θεράπων δʼ ἦν Ἀμφινόμοιο · νώμησεν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπισταδόν · οἱ δὲ θεοῖσι σπείσαντες μακάρεσσι πίον μελιηδέα οἶνον. αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιόν θʼ…
Homer, Odyssey
-
…θʼ ἵππος ἀεθλοφόρος σὺν ὄχεσφιν, ὅς ῥά τε ῥεῖα θέῃσι τιταινόμενος πεδίοιο · ὣς Ἀχιλεὺς λαιψηρὰ πόδας καὶ γούνατʼ ἐνώμα. τὸν δʼ ὃ γέρων Πρίαμος πρῶτος ἴδεν ὀφθαλμοῖσι παμφαίνονθʼ ὥς τʼ ἀστέρʼ ἐπεσσύμενον πεδίοιο, ὅς ῥά τʼ ὀπώρης…
Homer, Iliad
-
…γʼ ἐφίσταται πύλαις · τὸ γὰρ πόλεως ὄνειδος ἐν χαλκηλάτῳ σάκει, κυκλωτῷ σώματος προβλήματι, Σφίγγʼ ὠμόσιτον προσμεμηχανημένην γόμφοις ἐνώμα, λαμπρὸν ἔκκρουστον δέμας, φέρει δʼ ὑφʼ αὑτῇ φῶτα Καδμείων ἕνα, ὡς πλεῖστʼ ἐπʼ ἀνδρὶ τῷδʼ ἰάπτεσθαι βέλη…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…δὴ πολύμητις ἀναΐξειεν Ὀδυσσεὺς στάσκεν, ὑπαὶ δὲ ἴδεσκε κατὰ χθονὸς ὄμματα πήξας, σκῆπτρον δʼ οὔτʼ ὀπίσω οὔτε προπρηνὲς ἐνώμα, ἀλλʼ ἀστεμφὲς ἔχεσκεν ἀΐδρεϊ φωτὶ ἐοικώς · φαίης κε ζάκοτόν τέ τινʼ ἔμμεναι ἄφρονά τʼ αὔτως. ἀλλʼ ὅτε…
Homer, Iliad
-
…αὐτὸν ἔστιν · οἵδε γὰρ τὸν θεῖον ἤδη μάντιν ὧδʼ ἄγουσιν, ᾧ τἀληθὲς ἐμπέφυκεν ἀνθρώπων μόνῳ. ὦ πάντα νωμῶν Τειρεσία, διδακτά τε ἄρρητά τʼ, οὐράνιά τε καὶ χθονοστιβῆ, πόλιν μέν, εἰ καὶ μὴ βλέπεις ,…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…, ἐῳνοχόει δὲ Μελανθεύς. οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον. Τηλέμαχος δʼ Ὀδυσῆα καθίδρυε, κέρδεα νωμῶν, ἐντὸς ἐϋσταθέος μεγάρου, παρὰ λάϊνον οὐδόν, δίφρον ἀεικέλιον καταθεὶς ὀλίγην τε τράπεζαν · πὰρ δʼ ἐτίθει σπλάγχνων…
Homer, Odyssey