σχολάζω
σχολάζω, to have leisure
- to have leisure or spare time, to be at leisure, have nothing to do, σὺ δʼ ἢν σχολάσῃς Ar. Lys. 412, cf. Th. 4.4, etc.; διὰ τὸ μὴ σχολάζειν ὑπὸ πολέμων because they have no leisure left by the wars, Pl. Lg. 694e; ἀσχολούμεθα ἵνα σχολάζωμεν Arist. EN 1177b5; σ. καλῶς spend oneʼs leisure well, Id. Pol. 1337b31; σ. ἐλευθερίως καὶ σωφρόνως ib. 1326b31: c. inf., have leisure or time to do a thing, X. Cyr. 2.1.9, 8.1.18, Pl. Lg. 763d, etc.
- 2 loiter, linger, A. Supp. 207, 883, E. Hec. 730, D. 3.35.
- II σ. ἀπό τινος have rest or respite from a thing, cease from doing, X. Cyr. 7.5.52; ἀπὸ τοῦ Κρώμνου were set free from the operations at K., Id. HG 7.4.28; also σ. ἔργων Plu. Nic. 28.
- III c. dat., have leisure, time, or opportunity for a thing, devote oneʼs time to a thing, πάντα τὸν βίον ἐσχόλακεν [ἐν] τούτῳ D. 22.4; σ. φιλοσοφίᾳ, μουσικῇ, etc., Luc. Macr. 4, VH 2.15; μόνῃ σ. ὑγιείᾳ Gal. 6.168; τῇ γῇ, i.e. agriculture, Sammelb. 4284.15 (iii A.D.); so πρὸς ταῦτα X. Mem. 3.6.6; πρὸς τοῖς ἰδίοις Arist. Pol. 1308b36; ἐπί τινος Id. PA 682a34; περὶ λόγους Plu. Brut. 22; πρὸς ἐννοίᾳ . . πρὸς αὑτόν Id. Num. 14.
- 2 c. dat. pers., devote oneself to . ., τοῖς φίλοις X. Cyr. 7.5.39; ἑαυτοῖς Gal. 6.810; ὁ στρατηγὸς . . τοῖς διαφέρουσιν ἐσχόλασεν Wilcken Chr. 41 i8 (iii A.D.); esp. of students, study, attend lectures, ἐπὶ Παλλαδίῳ Phld. Acad.Ind. p.88 M.; σ. τινί devote oneself to a master, attend his lectures, σ. Καρνεάδῃ, Ἰσοκράτει, ib. p.89 M., Plu. VOrat. 2.844b; τοῖς φιλοσόφοις IG 2(2).1028.34 (ii/i B.C.); μετʼ Ἐπικούρου Phylarch. 24J.; παρά τισι Alciphr. 1.34.
- 3 abs., devote oneself to learning: hence, give lectures (cf. σχολή II), Apollon.Perg. Con. 1 Praef.; σ. Ἀθήνησιν Phld. Rh. 1.95 S.; ἐν Λυκείῳ D.H. Amm. 1.5, cf. Plu. Dem. 5:c. acc. neut., ἅπερ ἐσχολάσαμεν Demetr.Lac. Herc. 1013.18; τὰ περὶ τοῦ τέλους σχολασθέντα lectures upon . ., S.E. M. 11.167; of a gladiator, to be master of a school (ludus), εἰς Ἔφεσον Rev.Arch. 30 (1929).24 (Gortyn).
- IV of a place, to be vacant, unoccupied, Plu. CG 12, Jul. Caes. 316c: c. dat., to be reserved for, τὸ ἀπʼ οὐρανοῦ κορυφῆς μέχρι σελήνης θεοῖς καὶ ἄστροις . . σχολάζει Herm. ap. Stob. 1.49.68.
1. vrije tijd hebben:
2. niet bezet zijn (door), klaar zijn (met);
3. de tijd nemen, treuzelen:
4. tijd hebben voor iets, zich wijden aan,
2) σχολάζειν τινός u. ἀπό τινος, wovon Muße, Zeit haben, nicht mehr womit beschäftigt sein ; Xen. Cyr. 7.1.52, Hell. 7.4.28 ; σχολάζοντες ἔργων, Plut. Nic. 18.
3) σχολάζειν τινί, wozu Muße, Zeit haben, seine Muße einer Sache, einer Person widmen, vacare rei ; bes. sich einer Kunst, einer Wissenschaft widmen ; sich einem Lehrer widmen, d.i. Jemandes Schüler, Zuhörer sein, alle Muße auf seinen Unterricht verwenden ; Xen. Cyr. 7.5.39, Mem. 3.9.9. Auch abs., Schule halten, Unterricht erteilen, Plut. Dem. 5 u. a.Sp.; πρός τι σχολάζειν, seine Muße worauf richten, es bedenken, überlegen, Xen. Mem. 3.6.6.
Strong 4980
to be at leisure, hence, to have time or opportunity for, to devote oneself to, be occupied in: I Co 7:5; of things, to be unoccupied, empty (Plut., Eur., al.): οἶκος, Mt 12:44, Lk 11:25 (T [WH], R, om.).†
- Ito have leisure or spare time, to be at leisure, Thuc., etc.:—c. inf. to have leisure or time to do a thing, Xen.
- 2to loiter, linger, delay, Eur., Dem.
- IIσχ. ἀπό τινος, Lat. vacare a re, to have rest or respite from a thing, cease from doing, Xen.
- IIIσχολάζειν τινί, Lat. vacare rei, to have leisure or opportunity for a thing, to devote oneʼs time to it, Dem.; πρός τι Xen.
- 2also c. dat. pers. to devote himself to, τοῖς φίλοις Xen.: esp. of scholars, σχ. τινί to devote oneself to a master, attend his lectures, Xen.; and absol. to give lectures, Plut.
- IVof a place, to be vacant or unoccupied, Plut.
-
…γε. ταῦτα δὴ πάντα προθυμήθητι ὡς σαφέστατα ἡμῖν ἀπαγγεῖλαι, εἰ μή τίς σοι ἀσχολία τυγχάνει οὖσα. ἀλλὰ σχολάζω γε καὶ πειράσομαι ὑμῖν διηγήσασθαι · καὶ γὰρ τὸ μεμνῆσθαι Σωκράτους καὶ αὐτὸν λέγοντα καὶ ἄλλου ἀκούοντα ἔμοιγε ἀεὶ πάντων…
Plato, Phaedo
-
…δὲ γεννήτωρ ἴδοι · ἴδοιτο δῆτα πρευμενοῦς ἀπʼ ὄμματος · θέλοιμʼ ἂν ἤδη σοὶ πέλας θρόνους ἔχειν. μή νυν σχόλαζε, μηχανῆς δʼ ἔστω κράτος. ὦ Ζεῦ, κόπων οἴκτιρε μὴ ἀπολωλότας. κείνου θέλοντος εὖ τελευτήσει τάδε .…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…μέγας Νεῖλος, ὑβρίζοντά σʼ ἀποτρέ ψειεν ἄιστον ὕβριν. βαίνειν κελεύω βᾶριν εἰς ἀμφίστροφον ὅσον τάχιστα · μηδέ τις σχολαζέτω. ὁλκὴ γὰρ οὔτοι πλόκαμον οὐδάμʼ ἅζεται. οἰοῖ, πάτερ, βρέτεος ἄρος ἀτᾷ μʼ · · ἅλαδʼ ἄγει…
Aeschylus, Suppliant Women
-
…, τοὺς δʼ Ἰταλιώτας ὀλιγότης καὶ δυσανδρία κατελάμβανε, τρυχομένους πενίᾳ τε καὶ ἐσφοραῖς καὶ στρατείαις. εἰ δὲ καὶ σχολάσειαν ἀπὸ τούτων, ἐπὶ ἀργίας διετίθεντο, τῆς γῆς ὑπὸ τῶν πλουσίων ἐχομένης καὶ γεωργοῖς χρωμένων θεράπουσιν ἀντὶ ἐλευθέρων .…
Appian, The Civil Wars
-
…· κἂν εἰ ἀσχολία δὲ μὴ πάνυ τις μεγάλη, ὅμως ἐμοῦ ἕνεκα ποίησαι σχολήν. ἀλλὰ καὶ ἄλλως τυγχάνω σχολάζων, καὶ δὴ σοῦ γε ἕνεκα καὶ πάνυ. ἀλλʼ εἴ τι βούλει λέγειν, ἔξεστιν. βούλει οὖν δεῦρο…
Plato, Theages
-
…πλέον δὲ οὐκ ἀκήκοα. ἀλλʼ ἦ τὰς Νέστορος καὶ Ὀδυσσέως τέχνας μόνον περὶ λόγων ἀκήκοας, ἃς ἐν Ἰλίῳ σχολάζοντες συνεγραψάτην, τῶν δὲ Παλαμήδους ἀνήκοος γέγονας ; καὶ ναὶ μὰ Δίʼ ἔγωγε τῶν Νέστορος, εἰ μὴ Γοργίαν Νέστορά…
Plato, Phaedrus
-
…οὐδὲν φλαῦρον ἔλεγεν τὸν ἄνδρα. σκόπει δὲ καὶ αὐτὸς καὶ εὐλαβοῦ. μάλιστα μὲν οὖν, ἂν καὶ ὁπωστιοῦν σχολάζῃς, μάνθανε παρʼ αὐτοῦ καὶ τἆλλα φιλοσόφει · εἰ δὲ μή, ἐκδίδαξαί τινα, ἵνα κατὰ σχολὴν μανθάνων βελτίων…
Plato, Letters
-
…διὰ τῆς ἐκείνου δυναστείας οὔτʼ ἐχθρὸν ἐτιμωρησάμην οὔτε φίλον ηὐεργέτησα · ζῶντος μὲν γὰρ διὰ τὴν ἀνάγκῃ διὰ τὴν ἡλικίαν ἐσχόλαζον, ἐκλιπόντος δὲ τὸν βίον οὔτε λόγῳ οὔτε ἔργῳ ἔβλαψα οὐδένα τῶν κατηγορούντων, ἔχω δὲ καὶ τοιαῦτα εἰπεῖν ,…
Lysias, Speeches
-
…ἂν ὅστις ἔμελλεν αὐτοῦ τοὺς ὑεῖς ἀγαθοὺς ποιήσειν, ἢ τῶν ἐπιχωρίων τις ἢ τῶν ξένων, εἰ αὐτὸς μὴ ἐσχόλαζεν διὰ τὴν τῆς πόλεως ἐπιμέλειαν. ἀλλὰ γάρ, ὦ ἑταῖρε Ἄνυτε, μὴ οὐκ ᾖ διδακτὸν ἀρετή. ὦ…
Plato, Meno
-
…καὶ καθαρὰ πορευόμενα, κοσμῇ τε ἅμα καὶ ὠφελῇ τὴν πόλιν. δεῖ δὴ καὶ τούτους δυνατούς τε εἶναι καὶ σχολάζοντας τῶν κοινῶν ἐπιμελεῖσθαι · διὸ προβαλλέσθω μὲν πᾶς ἀνὴρ ἐκ τῶν μεγίστων τιμημάτων ἀστυνόμον ὃν ἂν βούληται, διαχειροτονηθέντων δὲ…
Plato, Laws