τρίτος
τρίτος, τρίτος, τρίτη, τρίτον, third
- third, τοῖσι δʼ ἐπὶ τρίτος ἦλθε Od. 20.185, cf. 14.471; τρίτος αὐτός himself the third, i.e. with two others (v. αὐτός I.6) τ. ἡμίδραχμον two drachmae and a half, Din. Fr. 8.4; cf. ἡμιτάλαντον; τ. γενέσθαι to be third in a race, Isoc. 16.34, cf. Plu. Alc. 11:—the third freq. appears as completing the tale, e.g. the third and last libation was offered to Ζεὺς Σωτήρ, Διὸς σωτηρίου σπονδὴ τρίτου κρατῆρος S. Fr. 425, cf. A. Fr. 55; ἔγχει κἀπιβόα τρίτον παιῶνʼ, ὡς νόμος ἐστίν Pherecr. 131.5 (cf. τριτόσπονδος): metaph., Κράτος τε καὶ Δίκη σὺν τῷ τρίτῳ . . Ζηνί A. Ch. 244, cf. Eu. 759, Supp. 26 (anap.); τρίτην ἐπενδίδωμι (sc. πληγήν) the third and finishing stroke, Id. Ag. 1386; Ἐρινὺς . . αἷμα πίεται, τρίτην πόσιν, i. e. the blood of Clytemnestra and Aegisthus, the first being that of the children of Thyestes, the second that of Agamemnon, Id. Ch. 578, cf. 1066 (anap.).
- II τρίτη, with or without ἡμέρα, the day after tomorrow, ἐς τρίτην ἡμέραν Ar. Lys. 612; εἰς τρίτην Anaxandr. 4; τῇ τρίτῃ X. HG 3.1.17, etc.; τρίτῃ καὶ τετάρτῃ Id. An. 4.8.21, etc.; but ἐχθὲς καὶ τ. ἡμέραν yesterday and the day before, Id. Cyr. 6.3.11:—διὰ τρίτης two days later, Arist. Fr. 368; but, every other day, Hp. Fract. 48, Gal. 6.354.
- 2 with other Nouns omitted, ἡ τ. (sc. χορδή) the third string in the heptachord, = ἡ παραμέση, Arist. Pr. 920a16, Plu. Mus. 2.1137b:—ἡ τ. (sc. πληγή) the third blow, v. supr. 1:—ἡ τ. (sc. μερίς) the third part of a coin or weight, Hsch. s.v. ἕκτη, Phot. post Τριτοπάτορες; ἐγένετο ὁ μέδιμνος χρυσοῦ καὶ δύο τριτῶν IPE 12.32A63 (Olbia, iii B. C.); third of a stater, Herod. 2.64.
- III τρίτον as Adv., thirdly, S. Ant. 55, Fr. 380; a third time, E. Hel. 1417, Aristid. 2.182 J.; πρῶτον μὲν . ., δεύτερον δὲ . ., τ. δὲ . . Pl. R. 358c; τοῦτο τ. this third time, LXX Nu. 22.32, Ev.Jo. 21.14:—in Hom. always τὸ τρίτον, Il. 3.225, 6.186, al., cf. Hdt. 1.55, Ar. Ach. 997, Th. 6.5, etc.:—also ἐκ τρίτου in the third place, Pl. Ti. 54a (but = the third time, Ev.Matt. 26.44, Dsc. 5.32); ἐκ τρίτων E. Or. 1178, Pl. Grg. 500a:—regul. Adv. τρίτως in the third degree, Id. Ti. 56b.
- 2 τρίτον thrice, Syrian. in Metaph. 134.15, Gp. 2.39.7, al., Sch. Pi. O. 2.123; Elean ἐν τρίτον Schwyzer 412.4.
- IV τὸ τ. μέρος Isoc. 12.177, etc.; τὸ τ. Luc. Tox. 46; τὸ τ. τοῦ ἀριθμοῦ Str. 7.7.4, cf. LXX Nu. 15.6; ἐπὶ τῷ τ. at the third signal, X. An. 2.2.4.
- V τρίτα, τά,
- 1 (sc. ἱερά) a sacrifice offered the third day after the funeral, Ar. Lys. 613, Is. 2.37, Poll. 8.146.
- 2 τὰ τρίτα λέγειν τινί play the third part (like τριταγωνιστεῖν τινι), D. 19.246, cf. Men. 223.17.
- 3 πρῶτα δραμεῖν καὶ δεύτερα καὶ τ. win . . third place in the race, E. Epigr. 3 (τρίτατα cj. Bgk.). (Cf. Skt. trtīyas, Lat. tertius, etc.)
1. derde.
2. subst.
a. derde dag, overmorgen:
b. de derde, beslissende slag:
3. subst.
4. adv. n.
-η, -ον
[τρί-το-ς, τρι-, τρεῖς + ordinal suff..]
- 1
The third, the last of three : τρίτῳ ἤματι Il. 11.707, τρίτα ἄεθλα (the third set of prizes) Il. 23.700. Cf. Il. 12.91, 95, Il. 16.193, 850 : Od. 2.89, Od. 4.551, Od. 5.390= Od. 9.76= Od. 10.144, Od. 14.471, Od. 20.185.
Absol. : ἡ τρίτη Od. 10.356.
In pl. : τῶν τρίτων [ἦρχʼ] Ἕλενος (the third body) Il. 12.94.
- 2
τὸ τρίτον
- a
In the third place. Strengthened by αὖ
or αὖτε : τὸ τρίτον αὖ κατέπεφνεν Ἀμαζόνας Il. 6.186. Cf. Il. 23.842 : Od. 10.520, Od. 11.28. - b
For the third time. Strengthened by αὖτε
or αὖτις : τὸ τρίτον αὖτʼ Αἴαντα ἰδὼν ἐρέεινεν Il. 3.225, τό κε τρίτον αὖτις πάλαιον Il. 23.733.
- a
- 1
- 1ἀγῶνί τε Κίρρας ἐν τῷ Θρασυδᾷος ἔμνασεν ἑστίαν τρίτον ἔπι στέφανον πατρῴαν βαλών P. 11.14 Περσεὺς ὁπότε τρίτον ἄυσεν κασιγνητᾶν μέρος ἐνναλίᾳ Σερίφῳ λαοῖσί τε μοῖραν ἄγων (i. e. Medusa) P. 12.11 διπλόαν νίκαν ἀνεφάνατο παίδων <τε> τρίταν πρόσθεν I. 4.71 εἴη δὲ τρίτον σωτῆρι πορσαίνοντας Ὀλυμπίῳ Αἴγιναν κάτα σπένδειν μελιφθόγγοις ἀοιδαῖς (sc. κρατῆρα: τὸν δὲ τρίτον κρατῆρα Διὸς σωτῆρος ἔλεγον Σ.) I. 6.7 κατὰ μὲν φίλα τέκνʼ ἔπεφνεν δώδεκʼ, αὐτὸν δὲ τρίτον (sc. τὸν πατέρα Νηλέα: i. e. τρίτον καὶ δέκατον) fr. 171. n. acc. s. pro adv., ἐν δὲ πείρᾳ τέλος διαφαίνεται ὧν τις ἐξοχώτερος γένηται, ἐν παισὶ νέοισι παῖς, ἐν ἀνδράσιν ἀνήρ, τρίτον ἐν παλαιτέροισι N. 3.72
Strong 5154
the third: Mt 22:26, Mk 12:21 15:25, Lk 24:21, Ac 2:15, al.; τῇ τ. ἡμέρᾳ (i.e. the next day but one: Xen., al.; v. Field, Notes, 11 ff.), Mt 16:21, Lk 24:46, al.; substantively, acc. masc., τρίτον, a third (servant), Lk 20:12; neut., τὸ τ., c. gen., the third part of: Re 8:7-12 9:15, 18 12:4. As adv., τὸ τ., the third time: Mk 14:41, Jo 21:17; anarth., τρίτον, a third time, Lk 23:22, Jo 21:14, II Co 12:14 13:1; in enumerations, thirdly, I Co 12:28; ἐκ τ., a third time, Mt 26:44
βάλε εἰς ποτήριον καὶ ἀρχὴν ὄξους, καὶ ... τρίτῃ ὥρᾳ τῆς νυκτὸς βαλὼν εἰς τὸν στροφέαν σου τῆς θύρας
en la tercera hora de la noche échalo en una copa junto con una «arché» de vinagre y arrójalo en el quicio de su puerta
ὅταν δὲ τὸν λόγον τοῦτο[ν] τ[ε]λῇς, ἑκάστης ἡμέρας μὲν λέγε τρίς, ὥρᾳ γʹ, ςʹ, θʹ
cuando lleves a cabo esta fórmula, dila tres veces cada día en la hora tercera, sexta y novena
- Ithe third, Lat. tertius, Hom., etc.; τρίτος ἦλθε he came himself the third, i. e. with two others, Od.; so, τρίτος αὐτός, Attic:— the third often appears as completing the tale, τρίτην ἐπενδίδωμι (sub. πληγήν) the third and finishing stroke, Aesch.; cf. σωτήρ I. 2.
- IIτρίτη, with or without ἡμέρα, the day after to-morrow, ἐς τρίτην ἡμέραν Ar.; τῇ τρίτῃ Xen.;—but, χθὲς καὶ τρ. ἡμέραν yesterday and the day before, Xen.
- IIIτρίτον as adv., thirdly, Soph., Eur., etc.; also, τὸ τρίτον Hom., Attic
- IVτρίτα, ων, τά,
- 1(sub. ἱερά) a sacrifice to the dead, offered the third day after the funeral, Isae.
- 2τὰ τρίτα λέγειν τινί to play the third part to any one, Dem.
-
…οὖν δήπου τῶν γε νῦν, εἴ σοι δοκεῖ σοφώτατος εἶναι Πρωταγόρας. ὢ τί λέγεις ; Πρωταγόρας ἐπιδεδήμηκεν ; τρίτην γε ἤδη ἡμέραν. καὶ ἄρτι ἄρα ἐκείνῳ συγγεγονὼς ἥκεις ; πάνυ γε, πολλὰ καὶ εἰπὼν καὶ ἀκούσας .…
Plato, Protagoras
-
…ὑπὸ δουρὶ δαμέντες. ἀλλά με μοῖρʼ ὀλοὴ καὶ Λητοῦς ἔκτανεν υἱός, ἀνδρῶν δʼ Εὔφορβος · σὺ δέ με τρίτος ἐξεναρίζεις. ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δʼ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν · οὔ θην οὐδʼ αὐτὸς δηρὸν βέῃ…
Homer, Iliad
-
…, τοὶ μὲν ὑποχθόνιοι μάκαρες θνητοῖς καλέονται, δεύτεροι, ἀλλʼ ἔμπης τιμὴ καὶ τοῖσιν ὀπηδεῖ, Ζεὺς δὲ πατὴρ τρίτον ἄλλο γένος μερόπων ἀνθρώπων χάλκειον ποίησʼ, οὐκ ἀργυρέῳ οὐδὲν ὁμοῖον, ἐκ μελιᾶν, δεινόν τε καὶ ὄβριμον ·…
Hesiod, Works and Days
-
…περιστιχίζω, πλοῦτον εἵματος κακόν. παίω δέ νιν δίς · κἀν δυοῖν οἰμωγμάτοιν μεθῆκεν αὑτοῦ κῶλα · καὶ πεπτωκότι τρίτην ἐπενδίδωμι, τοῦ κατὰ χθονὸς Διὸς νεκρῶν σωτῆρος εὐκταίαν χάριν. οὕτω τὸν αὑτοῦ θυμὸν ὁρμαίνει πεσών · κἀκφυσιῶν ὀξεῖαν…
Aeschylus, Agamemnon
-
…ἦν ὁ πρῶτος ἡγεμὼν στρατοῦ · ἄλλος δʼ ἐκείνου παῖς τόδʼ ἔργον ἤνυσεν · φρένες γὰρ αὐτοῦ θυμὸν ᾠακοστρόφουν. τρίτος δʼ ἀπʼ αὐτοῦ Κῦρος, εὐδαίμων ἀνήρ, ἄρξας ἔθηκε πᾶσιν εἰρήνην φίλοις · Λυδῶν δὲ λαὸν καὶ Φρυγῶν ἐκτήσατο…
Aeschylus, Persians
-
…ποθʼ ἥδʼ ἄναυδος ἕστηκεν γυνή ; οὔπω θέμις σοι τῆσδε προσφωνημάτων κλύειν, πρὶν ἂν θεοῖσι τοῖσι νερτέροις ἀφαγνίσηται καὶ τρίτον μόλῃ φάος. ἀλλʼ εἴσαγʼ εἴσω τήνδε · καὶ δίκαιος ὢν τὸ λοιπόν, Ἄδμητʼ, εὐσέβει περὶ ξένους .…
Euripides, Alcestis
-
…ἐρεῖ, Ἀργεῖος ἁνὴρ αὖθις ἔν τε χρήμασιν οἰκεῖ πατρῴοις, Παλλάδος καὶ Λοξίου ἕκατι, καὶ τοῦ πάντα κραίνοντος τρίτου σωτῆρος, ὃς πατρῷον αἰδεσθεὶς μόρον σῴζει με, μητρὸς τάσδε συνδίκους ὁρῶν. ἐγὼ δὲ χώρᾳ τῇδε καὶ τῷ…
Aeschylus, Eumenides
-
…διπλᾶς ὄψεις ἀράξας αὐτὸς αὐτουργῷ χερί. ἔπειτα μήτηρ καὶ γυνή, διπλοῦν ἔπος, πλεκταῖσιν ἀρτάναισι λωβᾶται βίον · τρίτον δʼ ἀδελφὼ δύο μίαν καθʼ ἡμέραν αὐτοκτονοῦντε τὼ ταλαιπώρω μόρον κοινὸν κατειργάσαντʼ ἐπαλλήλοιν χεροῖν. νῦν δʼ αὖ μόνα δὴ…
Sophocles, Antigone
-
…στήθεσσι καὶ ἀχνυμένῳ περ ἰάνθη, καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων · τούτους μὲν δὴ οἶδα · σὺ δὲ τρίτον ἄνδρʼ ὀνόμαζε, ὅς τις ἔτι ζωὸς κατερύκεται εὐρέι πόντῳ ἠὲ θανών · ἐθέλω δὲ καὶ ἀχνύμενός περ ἀκοῦσαι .…
Homer, Odyssey
-
…μόχθοι τάλανές τε Θυέστου · δεύτερον ἀνδρὸς βασίλεια πάθη · λουτροδάικτος δʼ ὤλετʼ Ἀχαιῶν πολέμαρχος ἀνήρ · νῦν δʼ αὖ τρίτος ἦλθέ ποθεν σωτήρ, ἢ μόρον εἴπω ; ποῖ δῆτα κρανεῖ, ποῖ καταλήξει μετακοιμισθὲν μένος ἄτης ;…
Aeschylus, Libation Bearers