ὀπάζω
ὀπάζω, to make to follow, send with
- poet. Verb, perh. causal of ἕπομαι, make to follow, send with one, give as a companion or follower, ἐπεί ῥά οἱ ὤπασα πομπόν Il. 13.416; σοὶ γάρ με πατὴρ ἅμα πομπὸν ὄπασσεν 24.461, cf. Od. 9.90; ἅμʼ ἡγεμόνʼ ἐσθλὸν ὄπασσον 15.310; ἀρχὸν δὲ μετʼ ἀμφοτέροισιν ὄπασσα 10.204; πολὺν δέ μοι ὤπασε λαόν, i. e. made me leader over many, Il. 9.483, cf. Pi. N. 1.16; ὦ Ζεῦ, γυναικῶν οἷον ὤπασας γένος A. Th. 256:—Med., bid another follow one, take with one, take as a companion, σὺ δὲ χείρονʼ ὀπάσσεαι Il. 10.238; Νέστορος υἷας ὀπάσσατο 19.238; κήρυκά τʼ ὀπασσάμενος καὶ ἑταῖρον Od. 10.59:—Nic. uses the Med. in act. sense, σκολόπενδρα . . ὀπάζεται ἀνδράσι κῆρα Th. 813: Hes. never has it in this sense.
- II also of things, make or give to be with a person, then simply, give, grant, τούτῳ . . Ζεὺς κῦδος ὀπάζει gives him glory to be with him, Il. 8.141, cf. 17.566; κτήματα, ἀρετήν, κάλλος, ἀοιδήν, φῆμιν, ὀϊζύν, etc., freq. in Hom., Od. 21.214, 13.45, Il. 6.156, Od. 8.498, 24.201, 23.210, al.; πολλὰ γὰρ ὤπασε παιδί gave her as a portion, Il. 22.51; τέλος ἐσθλὸν ὀ. grant a happy end, Hes. Op. 474; ὄλβον, ἄγρην, Id. Th. 420, 442; εὐδίαν ἐκ χειμῶνος ὀ. Pi. I. 7(6).38, al.; Ὕβρις . . πλοῦτον . . ἀλλότριον ὤπασεν B. 14.60; πῦρ ἐγώ σφιν ὤπασα A. Pr. 254, cf. 8, 30, Pers. 762, Eu. 530 (lyr.); a few times in E., e. g. Med. 517, twice in Ar., Eq. 200 (mock heroic), Th. 973 (lyr.): with pleon. inf., Πατρόκλῳ . . κόμην ὀπάσαιμι φέρεσθαι, like δίδωμι ἔχειν, Il. 23.151, cf. Pi. O. 9.66:—Med., καλάμινθον ὀπάζεο take to yourself . ., Nic. Th. 60, cf. 520.
- 2 give besides something else, add, ἔργῳ δʼ ἔργον ὄπαζε h.Merc. 120; χάριν ἅμʼ ὄπασσον ἀοιδῇ h.Hom. 24.5; μελέταν ἔργοις ὀ. devote, Pi. I. 6(5).67; ἔργον ὤπασεν πρὸς ἀσπίδι put the work of art on the shield, A. Th. 492.
- III press hard, chase, Ἕκτωρ ὤπαζε κάρη κομόωντας Ἀχαιούς Il. 8.341; χαλεπὸν δέ σε γῆρας ὀπάζει ib. 103; πολὺν καθʼ ὅμιλον ὀπάζων (sc. αὐτήν) 5.334, cf. 17.462; φόνια δʼ ὤπασας λέχεʼ ἀπὸ γᾶς didst chase them away, E. El. 1192 (lyr.):—Pass., ποταμὸς . . ὀπαζόμενος Διὸς ὄμβρῳ a torrent forced on by rain, Il. 11.493.
- IV ὀπασθείς· ἐκ τῶν ὀπίσω δεθείς, καὶ ἐξαγκωνισθείς, Hsch. (but cf. ὀσταθείς Id.). (The relation to ἕπομαι, ὀπαδός, ὀπάων is uncertain.)
1. act. laten meegaan, laten volgen
a. meesturen, (als begeleider) meegeven,
b. toevoegen,
c. achtervolgen, met acc.:
2. med. met zich mee laten gaan, meenemen:
1) folgen od. begleiten lassen, zum Gefährten geben, πομπόν τινι, Il. 13.416, 24.153, ἀρχὸν μετʼ ἀμφοτέροισιν ὄπασσα, ich ließ als Führer mitziehen, Od. 10.204, vgl. 20.364 ; auch ἅμα πομπὸν ὀπάζειν τινί, Il. 24.467 ; ἡγεμόνα, Od. 15.310 ; πομπῆας, 20.364 ; πολὺν δέ μοι ὤπασε λαόν, er ließ mir viel Kriegsvolk folgen, d.i. machte mich zum Heerführer einer großen Mannschaft, Il. 9.483, vgl. 18.452, wie Pind. ὤπασε Κρονίων οἱ λαὸν ἵππαιχμον, N. 1.16. Aber auch oft von Sachen, τούτῳ Ζεὺς κῦδος ὀπάζει, Il. 8.141 u. öfter, er läßt ihm Ruhm folgen, läßt Ruhm ihn geleiten, verleiht ihm Ruhm ; καί οἱ ἐγὼ τόδʼ ἄλεισον ἐμὸν ὀπάσσω, Od. 8.430 ; κτήματα, 21.214 ; πολλὰ γὰρ ὤπασε παιδί, er gab der Tochter Viel mit, als Aussteuer, Il. 22.51, u. öfter von Geschenken, Gaben, welche Götter den Menschen verleihen ; πρόφρων θεὸς ὤπασε θέσπιν ἀοιδήν, Od. 8.498, wie 15.320 ; τῷ δὲ θεοὶ κάλλος καὶ ἠνορέην ἐρατεινὴν ὤπασαν, Il. 6.157, denn sie geben dies dem Menschen fürs Leben mit, daß es ihn stets geleite ; τέλος ἐσθλὸν ὀπάζειν, ein gutes Ende geben, Hes. O. 476 ; ὄλβον, νίκην, ἄγρην, Th. 420, 433, 442 ; χάριν δʼ ἅμʼ ὄπασσον ἀοιδῇ, H.h. 23.5 ; auch ὀπάζω φέρεσθαι, Il. 23.151 ; ἔνθα οἱ ὤπασε θησαυρὸν μαντοσύνας, Pind. O. 6.65 ; ὔμμιν νικαφόρον ἀγλαΐαν ὤπασαν, 13.14, öfter ; auch πόλιν ὤπασεν λαόν τε διαιτᾶν, den Staat zu verwalten verlieh er ihm, 9.71 ; auch Tragg., τιμὴν Ζεὺς ὤπασεν Aesch. Pers. 748, παντὶ μέσῳ τὸ κράτος θεὸς ὤπασε Eum. 503 ; auch ὅστις τόδʼ ἔργον ὤπασεν πρὸς ἀσπίδι, der die Arbeit zum Schilde hinzufügte, der die Kunstarbeit daran anbrachte ; u. ganz absolut, γυναικῶν οἷον ὤπασας γένος, wie hast du es geschaffen, Spt. 238 ; τί τεκμήριʼ ἀνθρώποισιν ὤπασας σαφῆ ; Eur. Med. 517 ; Hipp. 45 ; νίκην, κῦδος, Ar. Th. 972, Eq. 200 ; sp.D., wie Ap.Rh. 1.614, Nic. Th. 60, 520.
2) verfolgen, nachsetzen, drängen ; Ἕκτωρ ὤπαζε καρηκομόωντας Ἀχαιούς, Il. 8.341 ; χαλεπὸν δέ σε γῆρας ὀπάζει, ibd. 103 ; auch absol., ὅτε δή ῥʼ ἐκίχανε πολὺν καθʼ ὅμιλον ὀπάζων, 5.334, 17.462, andringend ; u. pass., χειμάρρους ὀπαζόμενος Διὸς ὄμβρῳ, ein von Zeusʼ Regen gedrängter, angeschwellter Gießbach, 11.493.
3) med., Einen sich folgen lassen, zu seinem Begleiter nehmen, σὺ δὲ χείρονʼ ὀπάσσεαι, Il. 10.238 ; 19.238 ; κήρυκά τʼ ὀπασσάμενος καὶ ἑταῖρον, Od. 10.59. – Vom pass. hat Hesych. ὀπασθείς erklärt durch ἐκ τῶν ὀπίσω δεθεὶς καὶ ἐξαγκωνισθείς, aber ὀπαζόμεναι erkl. er ἑπόμεναι, θεραπευόμεναι.
Fut. ὀπάσσω Od. 8.430, Od. 21.214.
3 sing. ὀπάσσει Od. 24.201.
1 pl. ὀπάσσομεν Il. 24.153.
Aor. ὤπασα Il. 13.416. ὄπασσα Od. 10.204.
3 sing. ὤπασε Il. 9.483, Il. 22.51: Od. 8.498. ὄπασσε Il. 14.491, Il. 17.196, Il. 18.452, Il. 24.461: Od. 4.131, Od. 13.68, Od. 14.62.
3 pl. ὤπασαν Il. 6.157: Od. 13.121, 305.
Opt. ὀπάσαιμι Il. 23.151.
3 pl. ὀπάσειαν Od. 6.181, Od. 13.45.
Imp. ὄπασσον Il. 7.205, Il. 16.38: Od. 15.310.
Pple. ὀπάσσας Od. 9.90, Od. 10.102.
Infin. ὀπάσσαι Od. 4.619, Od. 15.119.
3 sing. aor. mid. ὀπάσσατο Il. 19.238.
2 sing. subj. ὀπάσσεαι Il. 10.238.
Pple. ὀπασσάμενος Od. 10.59.
- 1
To cause to go with, accompany or attend, a person, send with him: ὤπασά οἱ πομπόν Il. 13.416. Cf. Il. 16.38, Il. 18.452, Il. 24.153, 461: Od. 9.90=Od. 10.102, Od. 10.204, Od. 13.68, Od. 15.310, Od. 20.364.
To cause to follow a person as chief, give a person rule over: πολύν μοι ὤπασε λαόν Il. 9.483.
In mid., to attach to oneself, take with one, as companion: κήρυκα καὶ ἑταῖρον Od. 10.59. Cf. Il. 10.238, Il. 19.238.
- 2
To make over, give as a present, give, present: πατρόκλῳ κόμην ὀπάσαιμι φέρεσθαι (I am ready to . . ., I can do no better than . . .) Il. 23.151. Cf. Il. 17.196: χρυσέην ἠλακάτην Od. 4.131. Cf. Od. 4.619=Od. 15.119, Od. 8.430, Od. 13.121, 305, Od. 24.283.
- 3
With less definite object, to cause to attend upon a person, attach to him, give, grant, bestow: κάλλος Il. 6.157. Cf. Il. 7.205, Il. 8.141, Il. 12.255, Il. 14.358, 491, Il. 15.327, Il. 16.730, Il. 17.566, Il. 21.570, Il. 22.51 (i.e. as a dowry): ὁμοφροσύνην Od. 6.181. Cf. Od. 3.57, Od. 8.498, Od. 13.45, Od. 14.62, Od. 15.320, Od. 18.19, Od. 19.161, Od. 21.214, Od. 23.210, Od. 24.201.
- 4
To press hard upon, chase, pursue: Ἀχαιούς Il. 8.341. Cf. Il. 5.334, Il. 17.462.
In pass.: [ποταμὸς] ὀπαζόμενος Διὸς ὄμβρῳ (driven onwards) Il. 11.493.
Of an abstraction, to bear hard upon, oppress: γῆράς μʼ (σʼ) ὀπάζει Il. 4.321, Il. 8.103.
- 1
- 1bestow Λάμπων δὲ μελέταν ἔργοις ὀπάζων Ἡσιόδου μάλα τιμᾷ τοῦτʼ ἔπος I. 6.67 normally, of divinities, οἱ ὤπασε θησαυρὸν δίδυμον μαντοσύνας O. 6.65 κόσμον Ὀλυμπίᾳ, ὅν σφι Ζεὺς γένει ὤπασεν O. 8.84 κεῖναι γὰρ ὤπασαν τὰ τέρπν O. 9.28 πολλὰ μὲν νικαφόρον ἀγλαίαν ὤπασαν ἄκραις ἀρεταῖς ὧραι πολυάνθεμοι O. 13.14 “τάν ποτε Ζεὺς ὤπασεν λαγέτᾳ Αἰόλῳ καὶ παισὶ τιμάν” P. 4.107 τὸ μὲν μέγιστον τόθι χαρμάτων ὤπασας P. 8.65 ὤπασε δὲ Κρονίων πολέμου μναστῆρά οἱ χαλκεντέος λαὸν ἵππαιχμον N. 1.16 τᾶς ἀφθονίαν ὄπαζε μήτιος ἁμᾶς ἄπο N. 3.9 μοῖραν δʼ εὔνομον αἰτέω σε παισὶν δαρὸν Αἰτναίων ὀπάζειν, Ζεῦ πάτερ N. 9.30 νίκαν τὰν Ξενοκράτει Ποσειδάων ὀπάσαις I. 2.14 (φάμα). ἅ τε ὤπασεν τοιάδε τῶν τότʼ ἐόντων φύλλʼ ἀοιδᾶν I. 4.26 ἀλλὰ νῦν μοι Γαιάοχος εὐδίαν ὄπασσεν ἐκ χειμῶνος I. 7.38 “τὸ μὲν ἐμόν, Πηλέι γέρας θεόμορον ὀπάσσαι γάμου Αἰακίδᾳ” (Hermann: ὀπάσαι cod.) I. 8.39 met., ἐπεὶ στεφάνους ἓξ ὤπασεν Κάδμου στρατῷ ἐξ ἀέθλων (sc. Ἰσθμός) I. 1.11 add. inf., αὐτὰ δέ σφισιν ὤπασε τέχναν πᾶσαν ἐπιχθονίων Γλαυκῶπις ἀριστοπόνοις χερσὶ κρατεῖν O. 7.50 πόλιν δʼ ὤπασεν λαόν τε διαιτᾶν (sc. Λοκρός) O. 9.66
- Ito make to follow, send with one, give as a companion, or follower, ἐπεί ῥά οἱ ὤπασα πομπόν Il.; πολὺν δέ μοι ὤπασε λαόν gave me many subjects, Il.:—Mid. to bid another follow one, take as a companion, Hom.
- IIalso of things, κῦδος ὀπάζει gives him glory to be with him, Il.; then simply, to give, grant, Hom., Pind., Aesch.
- 2to give besides, add, ἔργῳ δʼ ἔργον ὄπαζε Hhymn.; ἔργον πρὸς ἀσπίδι ὤπασεν put a work of art on the shield, Aesch.
- IIIlike διώκω, to press hard, chase, Ἕκτωρ ὤπαζε Ἀχαιούς Il.; χαλεπὸν δέ σε γῆρας ὀπάζει Il.:—Pass., χειμάρρους ὀπαζόμενος Διὸς ὄμβρῳ a torrent following, i. e. swollen with, rain, Il.
-
…σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον · Ἑρμείαο ἕκητι διακτόρου, ὅς ῥά τε πάντων ἀνθρώπων ἔργοισι χάριν καὶ κῦδος ὀπάζει, δρηστοσύνῃ οὐκ ἄν μοι ἐρίσσειε βροτὸς ἄλλος, πῦρ τʼ εὖ νηῆσαι διά τε ξύλα δανὰ κεάσσαι, δαιτρεῦσαί…
Homer, Odyssey
-
…ἐπεὶ ἵκεο δεῦρο, παρέσσεται ὅσσα τʼ ἐμοί περ. παῖδα δέ μοι τρέφε τόνδε, τὸν ὀψίγονον καὶ ἄελπτον ὤπασαν ἀθάνατοι, πολυάρητος δέ μοί ἐστιν. εἰ τόν γε θρέψαιο καὶ ἥβης μέτρον ἵκοιτο, ἦ ῥά κέ τίς…
NA, Homeric Hymns
-
…οἱ δμῳὰς ἅμʼ ἔπεμπε γυναῖκας, τὴν μὲν φᾶρος ἔχουσαν ἐϋπλυνὲς ἠδὲ χιτῶνα, τὴν δʼ ἑτέρην χηλὸν πυκινὴν ἅμʼ ὄπασσε κομίζειν · ἡ δʼ ἄλλη σῖτόν τʼ ἔφερεν καὶ οἶνον ἐρυθρόν. αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν…
Homer, Odyssey
-
…τʼ αἰγυπιὸς μετὰ χῆνας · ῥέα μὲν γὰρ φεύγεσκεν ὑπʼ ἐκ Τρώων ὀρυμαγδοῦ, ῥεῖα δʼ ἐπαΐξασκε πολὺν καθʼ ὅμιλον ὀπάζων. ἀλλʼ οὐχ ᾕρει φῶτας ὅτε σεύαιτο διώκειν · οὐ γάρ πως ἦν οἶον ἐόνθʼ ἱερῷ ἐνὶ δίφρῳ ἔγχει ἐφορμᾶσθαι…
Homer, Iliad
-
…πάντη · τῷ δὲ τυχόντι καὶ οὗ κʼ ἐς χεῖρας ἵκηται, τὸν δὴ ἀφνειὸν ἔθηκε, πολὺν δέ οἱ ὤπασεν ὄλβον. Κάδμῳ δʼ Ἁρμονίη, θυγάτηρ χρυσέης Ἀφροδίτης, Ἰνὼ καὶ Σεμέλην καὶ Ἀγαυὴν καλλιπάρῃον Αὐτονόην θʼ, ἣν…
Hesiod, Theogony
-
…σημάντορος οὐ παρεόντος, ὣς ἐφόβηθεν Ἀχαιοὶ ἀνάλκιδες · ἐν γὰρ Ἀπόλλων ἧκε φόβον, Τρωσὶν δὲ καὶ Ἕκτορι κῦδος ὄπαζεν. ἔνθα δʼ ἀνὴρ ἕλεν ἄνδρα κεδασθείσης ὑσμίνης. Ἕκτωρ μὲν Στιχίον τε καὶ Ἀρκεσίλαον ἔπεφνε, τὸν μὲν Βοιωτῶν…
Homer, Iliad
-
…δʼ ὔμμʼ ἐπισπέσθαι πατρός · ὅρκος γὰρ οὔτι Ζηνὸς ἰσχύει πλέον. Ζεύς, ὡς λέγεις σύ, τόνδε χρησμὸν ὤπασε, φράζειν Ὀρέστῃ τῷδε, τὸν πατρὸς φόνον πράξαντα μητρὸς μηδαμοῦ τιμὰς νέμειν ; οὐ γάρ τι ταὐτὸν ἄνδρα γενναῖον…
Aeschylus, Eumenides
-
…τοῖς παραγίνεται ἠδʼ ὀνίνησιν · νικήσας δὲ βίῃ καὶ κάρτεϊ καλὸν ἄεθλον ῥεῖα φέρει χαίρων τε, τοκεῦσι δὲ κῦδος ὀπάζει. καὶ τοῖς, οἳ γλαυκὴν δυσπέμφελον ἐργάζονται, εὔχονται δʼ Ἑκάτῃ καὶ ἐρικτύπῳ Ἐννοσιγαίῳ, ῥηιδίως ἄγρην κυδρὴ θεὸς…
Hesiod, Theogony
-
…ἐπεὶ τάδε νυκτὶ ἐΐσκει. τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής · Εὐρύμαχʼ, οὔ τί σʼ ἄνωγα ἐμοὶ πομπῆας ὀπάζειν · εἰσί μοι ὀφθαλμοί τε καὶ οὔατα καὶ πόδες ἄμφω καὶ νόος ἐν στήθεσσι τετυγμένος οὐδὲν ἀεικής. τοῖς ἔξειμι…
Homer, Odyssey
-
…θεά, ἄφθονε δαῖμον. χαῖρε, θεῶν μήτηρ, ἄλοχʼ Οὐρανοῦ ἀστερόεντος, πρόφρων δʼ ἀντʼ ᾠδῆς βίοτον θυμήρεʼ ὄπαζε · αὐτὰρ ἐγὼ καὶ σεῖο καὶ ἄλλης μνήσομʼ ἀοιδῆς. Εἰς Ἥλιον Ἥλιον ὑμνεῖν αὖτε Διὸς τέκος ἄρχεο Μοῦσα ,…
NA, Homeric Hymns