πτύξ

πτύξ, ἡ (nom. only Gramm., Hdn.Gr. 1.396, Hsch.), dat. πτῠχί Il. 20.22: pl. πτύχες, πτύχας, 7.247, al., Hes. Sc. 143, etc.: after Hom. πτῠχή, ῆς, which prevails in Pi. (v. infr. II) and Trag.; the metre requires acc. sg. πτύχα in E. Supp. 979 (lyr.), but acc. pl. πτυχάς in S. Fr. 144; in other places either πτύχας or πτυχάς will suit the metre:—

• poet. word, layer, plate, mostly in pl., σάκεος πτύχες plates of metal or leather, in strong shields, Il. 18.481, cf. 7.247, 20.269, Hes. Sc. 143.
• • • 2 fold (i.e. folded piece) of a garment, in pl., first in h.Cer. 176, then in S. Fr. 494, E. Supp. 979 (lyr.); of the entrails, κατὰ σπλάγχνων πτυχάς ib. 212; εἰς τὰς πτυχάς Arist. HA 549a17; coats of the stomach, Gal. 2.556; layers of muscles, Id. 18(2).944.
    • 3 writing tablets, ἐν πτυχαῖς βίβλων κατεσφραγισμένα A. Supp. 947; γραμμάτων πτυχὰς ἔχων S. Fr. 144; ἐν δέλτου πτυχαῖς E. IA 98, cf. IG 9 (1).880.10 (Corc.).
  • II in hilly country, folds, glens, κατὰ πτύχας Οὐλύμποιο Il. 11.77; πτύχες ἠνεμόεσσαι (from the wind that rushes down narrow mountain-clefts), Od. 19.432; also in sg., πτυχὶ Οὐλύμποιο, Παρνησοῖο, Il. 20.22, h.Ap. 269, h.Merc. 555; πτυχαὶ Κρισαῖαι, Πίνδου, Πέλοπος, Pi. P. 6.18, 9.15, N. 2.21; ἐν Κιθαιρῶνος πτυχαῖς S. OT 1026, cf. E. Supp. 757, Ba. 62, Andr. 1277; Αὐλίδος κατὰ πτυχάς Id. IT 1082, cf. 9: also of the sky, πτυχαὶ αἰθέρος, οὐρανοῦ, Id. Or. 1631, Hel. 44, Ph. 84: sg., μέχρις οὐρανοῦ πτυχός Ezek. Exag. 69.
  • III metaph., ὕμνων πτυχαί folds of song, i.e. sinuous songs, Pi. O. 1.105.
  • IV acc. pl. πτυχάς or πτύχας leaves of a folding door, metaph., ὁ κλείσας οὐρανοῦ δισσὰς π. PMag.Par. 1.190; nom. πτύχες, = θύραι, σανίδες, Poll. 10.24.
  • V πτυχή, ἡ, the part of a ship on which her name was inscribed, Sch. A.R. 1.1089; cf. πτυχίς.

πτύξ, ἡ, πτυχός, u. nachhom. Form πτυχή, alles mehrfaltig über einander Gelegte ; gew. im plur., Falte, Schicht, Lage, Tafel, insofern mehrere über einander liegen ; πέντε δʼ ἄρʼ αὐτοῦ ἔσαν σάκεος πτύχες, Il. 18.481, vgl. 7.247, Lagen des Schildes von Metall od. Leder, bei starken Schilden bis fünf od. sechs übereinandergelegt, vgl. 20.269 ; Hes. Sc. 143. – Von Kleiderfalten, H.h. Cer. 176 ; εἵματος διὰ πτυχῶν, Soph. frg. 437 ; δάκρυσι νοτερὰν πέπλων πτύχα τέγξω, Eur. Suppl. 979 ; ἡ δʼ ἐκραγέντων χλανιδίων ὑπὸ πτύχας ἔφαινε μηρόν, Chairemon bei Ath. XIII.608e ; ἐν πτυχαῖς βίβλων, Aesch. Suppl. 925, wie γραμμάτων πτυχὰς ἔχων, Soph. frg. 150 ; δέλτου, Eur. I.A. 98 ; vgl. πτυκτός. – Nach Poll. auch αἱ θύραι καὶ σανίδες. – Von Tiefen eines Gebirges, Schluchten, Täler, Windungen u. Krümmungen, κατὰ πτύχας Οὐλύμποιο, Il. 11.77, wie h.Merc. 326 ; τάχα δʼ ἵκανον πτύχας ἠνεμοέσσας, die windigen, stürmischen Schluchten des hohen Gebirges, Od. 19.432 ; auch im sing., Il. 20.22 ; h.Apoll. 269, h.Merc. 555 ; so bei Pind. Κρισαίαισιν ἐν πτυχαῖς, P. 6.18 ; Πίνδου, 9.15 (s. πτυχή); ναπαίαις ἐν Κιθαιρῶνος πτυχαῖς, Soph. O.R. 1026 ; εἶμι Πηλίου πτύχας, Eur. Andr. 1278, u. öfter, der auch sagt ὦ φαεινὰς οὐρανοῦ ναίων πτύχας, Phoen. 84, πρὸς αἰθέρος πτύχας, Hel. 611, vgl. Or. 1631 ; κατὰ σπλάγχνων πτύχας, Suppl. 212 ; ἢ γῆς ἢ πόντου ἐν πτυχαῖς, Plat. Ep. II.312d. – Nach Schol. Ap.Rh. 1.1089 ist πτυχή am Schiffe ὅπου τὸ τῆς νεὼς ἐπιγράφεται ὄνομα, also eine Tafel mit dem Namen des Schiffes ; nach Poll. 1.86 auch πτυχίς.

πτύξ

πτυχός, ἡ

[πτυχ-, πτύσσω.]

• • 1

    A fold or cleft in the furrowed side or top of a hill : κατὰ πτύχας Οὐλύμποιο Il. 11.77. Cf. Il. 20.22 (in a cleft) : Od. 19.432.

  • 2

    One of the layers of hide or metal forming a shield Il. 7.247, Il. 18.481, Il. 20.269, 270.

πτύξ (cf. πτυχά b.)

• 1valley ]πτυχὶ Τομάρου[ i. e. the site of Dodona fr. 59. 7.

For Pindar, see also: πτυχά

πτύξ , πτυχός (πτύσσω): fold, layer, of the layers of a shield, Il. 18.481 (see cut No. 130); fig., of mountains, cleft, vale, ravine, Il. 11.77, Il. 20.22, Od. 19.432.

πτύξ not in nom., πτυχή being used instead πτύσσω

• • Ia fold, leaf, plate, mostly in pl., πτύχες σάκεος plates of metal or leather used to form a shield, Il.: the folds of a garment, Hhymn., Eur.; of the entrails, Eur.:—of writing tablets (cf. πτυκτός) , Trag.
  • IIin pl. of the sides of a hill (which viewed from a distance appears to be in folds), a cleft, glen, corrie, combe, Hom., etc.; also in sg., Il., Soph.:—so also of the sky with its cloud-clefts, Eur.:—metaph., ὕμνων πτυχαί varied turns of poesy, Pind.