exclamo
exclamo, to call out, cry aloud, exclaim
Frieze-Dennison Vergil
Could not find Exclamant in Logeion dictionaries.
Exclamant Verb: present active indicative 3rd plural of exclamo
- I Neut., to call or cry aloud, to call or cry out, to exclaim: cum exclamasset Laelius, Cic. Rep. 6, 12 fin.: in stadio cursores exclamant quam maxime possunt, id. Tusc. 2, 23, 56; cf. Plaut. Most. 2, 2, 57 (487): majus, Cic. Tusc. 2, 24, 56: contiones saepe exclamare vidi, cum apte verba cecidissent, i.e. to applaud loudly, id. Or. 50, 168; cf. Quint. 1, 6, 45.—Pass. impers.: quoties exclamandum erit, lateris conatus sit ille, non capitis, Quint. 1, 11, 8; 3, 8, 59.—
- B Transf.
- 1 Of inanim. and abstr. things (post-Aug.): apud hunc (oratorem) patria ipsa exclamabit, Quint. 12, 10, 61: ignis exclamat, i.e. crackles aloud, makes a noise, Stat. Th. 6, 202: dominae femur exclamare coëgit, Juv. 6, 423: quae (verba) aut maxime exclamant, aut sono sunt jucundissima, Quint. 8, 3, 17: minus exclamantes syllabae, id. 9, 4, 137.—
- 2 Of a sound made with musical instruments: sacris tubis, Vulg. 1 Macc. 16, 8; cf. 3, 54; 4, 40.—
- II Act., to call out, say aloud, exclaim.
- A With inanim. objects.
- α With an object-clause, in oratio recta: ibi nescio quis maxima Voce exclamat: Alcumena, adest auxilium, ne time, Plaut. Am. 5, 1, 12 (1064): cf.: non possum quin exclamem: Euge, euge, etc., id. Trin. 3, 2, 79 (705) (quoted Cic. de Or. 2, 10, 39): mihi libet exclamare, Pro deum, etc., Cic. N. D. 1, 6, 13; Ter. Eun. 625; id. Ad. 620; Quint. 6, 3, 81; Hor. S. 1, 7, 33; Ov. M. 5, 13 al.—With acc. and inf.: hic exclamat, eum sibi esse sodalem, Plaut. Capt. 3, 2, 11 (508); Ter. Eun. 23.—
- β With ut: quas (geometricas formas) ut vidisset, exclamavisse, ut bono essent animo, videre enim se hominum vestigia, etc., Cic. Rep. 1, 17: ut equites desilirent, Liv. 4, 38, 2.—
- γ With acc.: quaedam, to utter, Quint. 6, 2, 26: multa memoria digna, id. 2, 11, 2.—
- B With personal objects, to call upon: voce clara exclamat uxorem tuam, Plaut. Am. 5, 1, 68 (1120): M. Brutus cruentum pugionem tenens Ciceronem exclamavit, Anton. ap. Cic. Phil. 2, 12, 30: aliquem suo nomine, Cael. Aur. Acut. 2, 6.
I intr. ¶ 1 élever fortement la voix, crier, sʼécrier : Cic. Tusc. 2, 56 ; exclamare majus Cic. Tusc. 2, 56, crier plus fort ; maximum Pl. Most. 488, pousser les plus grands cris || se récrier dʼadmiration : Cic. Or. 168 ¶ 2 retentir, faire du bruit : Juv. 6, 423.
II tr. ¶ 1 crier qqch., réciter, déclamer : Quint. 2, 11, 2 ; 6, 2, 26 ¶ 2 appeler à haute voix : Pl. Amph. 1120 ¶ 3 sʼécrier : [suivi du style direct] mihi libet exclamare : «pro deum.. » Cic. Nat. 1, 13, je mʼécrie volontiers : « au nom des dieux... » || [avec prop. inf.] sʼécrier que : Pl. Capt. 512 ; Ter. Eun. 23 ; Cic. Ac. 2, 89 || [avec ut subj., idée dʼexhortation, dʼordre] : Cic. Rep. 1, 29 ; Liv. 4, 38, 2 || [avec un acc. représentant un vocatif du st. dir.] : Ciceronem Cic. Phil. 2, 30, sʼécrier « Cicéron ! ».
- 1. luid schreeuwen, ’t uitschreeuwen [maius luider; maximum zeer luid; alci ~ iem. toeroepen]; in (luid) gejuich uitbarsten; ➤ in stadio cursores exclamant quam maxime possunt;
- 2. uitroepen (m. aci.; ut; afh. vr.);
- 3. luid noemen, aanroepen [Ciceronem; uxorem tuam];
- 4. (postklass.) luid voordragen [cantica; multa memoriā digna].
- to call out, cry aloud, exclaim: contiones saepe exclamare vidi, applaud loudly: illa exclamat, ‘minume gentium,’T.: Latine exclamat nostros frustra pugnare, S.: exclamavisse, ut bono essent animo, etc.: ut equites desilirent, L.: Ciceronem exclamavit.
-
…loquatur. Littera pro verbis, quam pes in pulvere duxit, corporis indicium mutati triste peregit. Me miserum exclamat pater Inachus inque gementis cornibus et niveae pendens cervice iuvencae me miserum ingeminat, tune es quaesita per omnes nata…
Ovid, Metamorphoses
-
…Eunuchum postquam Aediles emerunt, Perfecit sibi ut inspiciendi esset copia. Magistratus cum ibi adessent occepta est agi. Exclamat furem non poetam fabulam Dedisse, et nihil dedisse verborum tamen ; Colacem esse Naevi et Plauti veterem fabulam ;…
Terence, Eunuchus
-
…exhausisset. accusa Lentidium ; non percussit locum ; male dic Titio, Sabino homini Reatino, cur tam temere exclamarit occisum. ipsum vero quid accusas num defuit gladiis num repugnavit num, ut gladiatoribus imperari solet, ferrum non…
Cicero, pro Sestio
-
…, ac, ne multa, dictator rem publicam constituas oportet, si impias propinquorum manus effugeris. Hic cum exclamasset Laelius ingemuissentque vehementius ceteri, leniter arridens Scipio St quaeso, inquit, ne me e somno excitetis, et…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…venit in templum Castoris, obnuntiavit consuli cum subito manus illa Clodiana, in caede civium saepe iam victrix, exclamat, incitatur, invadit ; inermem atque imparatum tribunum alii gladiis adoriuntur, alii fragmentis saeptorum et fustibus ; a…
Cicero, pro Sestio
-
…etiam atque etiam ipsa medicina efficit. nam ut ea breviter quae post tuum discessum acta sunt conligam, iam exclames necesse est res Romanas diutius stare non posse. etenim post profectionem tuam primus, ut opinor, introitus fuit…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…videt quam is putabat quae videbantur quid ille qui video video te ; vive Ulixes dum licet nonne etiam bis exclamavit se videre, cum omnino non videret ; quid apud Euripidem Hercules, cum ut Eurysthei filios ita suos configebat…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…Academia videbitur, si aut consenserint omnes aut erit inventus aliquis qui quid verum sit invenerit. itaque mihi libet exclamare ut in Synephebis pro deum, popularium omnium, omnium adulescentium clamo postulo obsecro oro ploro atque inploro fidem non…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, cum E vi perino mo rsu venae vi scerum Vene no inbutae tae tros cruciatu s cient. itaque exclamat auxilium expetens, mori cupiens ; Heu, qui salsis flucti bus mandet Me ex su blimo verti ce saxi…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…uxori suae Cluentiae, quae amita huius habiti fuit, cum ipse poculum dedisset, subito illa in media potione exclamavit se maximo cum dolore emori nec diutius vixit quam locuta est ; nam in ipso sermone hoc et vociferatione mortua…
Cicero, pro Cluentio