macto
macto, sacrifice, reward, punish, glorify, ruin
Frieze-Dennison Vergil
Could not find Mactavere in Logeion dictionaries.
Mactavere Verb: perfect active indicative 3rd plural of macto
- I Within the religious sphere, to offer, sacrifice, immolate any thing in honor of the gods: ferctum Jovi moveto et mactato sic, Cato R. R. 134, 2; so id. ib. § 4: pultem dis mactat, Varr. ap. Non. 341, 28: nigras pecudes, Lucr. 3, 52: lectas de more bidentes Cereri, Verg. A. 4, 57; Varr. ap. Non. 114, 27: mactatus vitulus concidit propter aras, Lucr. 2, 353: manibus divis mactata, id. 6, 759: mactata veniet lenior hostia, Hor. C. 1, 19, 16: mactata Polyxena, Ov. M. 13, 448: trecenti ex dediticiis hostiarum more mactati, Suet. Aug. 15: vite caper morsa Bacchi mactandus ad aras, Ov. M. 15, 114: suovetaurilia mactanda, Fronto de Fer. Als. 3 Mai.: se Orco, Liv. 9, 40: hostium legiones Telluri ac diis Manibus mactandas dabo, id. 10, 28; cf.: ruptores pacis ultioni et gloriae, Tac. A. 2, 13.—
- II Beyond the relig. sphere.
- A To present, reward, honor with any thing good or bad: Livius inde redit magno mactatu' triumpho, Enn. ap. Serv. Verg. A. 9, 641 (Ann. v. 302 Vahl.): eos ferunt laudibus et mactant honoribus, heap honors on, extol, Cic. Rep. 1, 43, 67 (also ap. Non. 342, 5); id. Vatin. 6, 14; id. Div. 1, 11, 18.—
- B Far more freq. in a bad sense, to afflict, trouble, punish with any thing: illum di deaeque magno mactassint malo, Enn. ap. Non. 342, 15 (Trag. v. 377 Vahl.); Afran. ib. 16; Cic. Vatin. 15, 36; cf. without abl., Pompon. ib. 12: dotatae mactant et malo et damno viros, Plaut. Aul. 3, 5, 61 (535); cf.: mactare malo adficere significat, Non. 342, 8: aliquem infortunio, Plaut. Poen. 3, 1, 14 (517): faxo tali eum mactatum, atque hic est, infortunio, * Ter. Phorm. 1028: hostes patriae aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis, pursue, punish, Cic. Cat. 1, 13, 33; cf.: divisores omnium tribuum domi ipse suae crudelissima morte mactaret, id. Harusp. Resp. 20, 42: aliquem summo supplicio, id. Cat. 1, 11, 27: aliquem morte, id. Rep. 2, 35, 60: mactantur comminus uno exitio, Sil. 17, 500.—
- C To kill, slaughter, put to death: hic mactat Ladona, Pheretaque Demodocumque, Verg. A. 10, 413: illigatas mollibus damas plagis, Mart. 1, 50, 24: haec dextra Lernam taetra mactata excetra Pacavit, Cic. poët. Tusc. 2, 9, 22.—
- D To magnify; trop, to extol, glorify, honor; esp. to glorify, honor a deity with sacrifices, to worship: Liberum patrem fanorum consecratione mactatis, Arn. 1, 24: puerorum extis deos manes mactare, Cic. Vatin. 6, 14.—
- E Poet., to give splendor to a festival: lacte Latinas, Cic. poët. Div. 1, 11, 18.—
- F Aliquem or aliquid, to overthrow, ruin, destroy, Cic. Fl. 22, 52: quorum ego furori nisi cessissem, in Catilinae busto vobis ducibus mactatus essem, should have been sacrificed, id. ib. 7, 16: perfidos et ruptores pacis ultioni et gloriae mactandos, to offer up, immolate, Tac. A. 2, 13: cum videant jus civitatis illo supplicio esse mactatum, Cic. Verr. 2, 4, 11, § 26: aut naves uram, aut castra mactabo, to destroy, Att. ap. Non. 341, 18.
- —Hence, mactus, a, um, Part., sync. for mactatus: boves mactae, Lucr. 5, 1339 (better referred to maco, q. v.).
➳ mactassint = mactaverint Afran. 264 ; Pompon. Com. 137 ; Enn. Scen. 333.
- 1. verheerlijken, eren, begiftigen [hospites honoribus; alqm magno triumpho]; ihb. een godheid met een offer eren [extis deos];
- 2. (poët.) (een dier) offeren, als offer wijden, slachten [hostiam; bidentes; taurum Neptuno];
- 3. als offer wijden [alqm Orco; hostium legiones dis];
- 4. (metaf.) (af)slachten, vermoorden;
- 5. te gronde richten, teisteren, treffen, (be)straffen [alqm aeternis suppliciis; alqm morte; ius civitatis opheffen].
殺。斃。增。殺以祭獻。— eum honoribus 加其功名。— jus civitatis 犯縉紳之理。 — in mare 投之于海。Deos Manes — puerorum hostiis 殺孩童以供諸閏王。Orco — eum 殺彼以獻閏王。Hoc me mactat 此事傷吾心。
Suggest a Translation
See an image
- mactus, to magnify, extol, honor, glorify, elevate: puerorum extis deos manīs: lacte Latinas, make splendid, C.poët.: eos honoribus, load with honors.—To offer, sacrifice, immolate, devote: bidentīs Cereri, V.: Lentulo victimam: Mactata veniet lenior hostia, H.: hostium legiones mactandas Telluri dabo, L.—To kill, slaughter, put to death: summo supplicio mactari: alqm, V., O.—To overthrow, ruin, destroy: nisi cessissem, mactatus essem, should have been sacrificed: ius civitatis illo supplicio mactatum.—To afflict, trouble, punish: tali mactatus atque hic est infortunio, T.: hostīs patriae suppliciis, pursue.
-
…sed immissus in urbem esse videatur nonne hunc in vincla duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imperabis quid tandem te impedit mosne maiorum at persaepe etiam privati in hac re publica perniciosos civis morte multarunt .…
Cicero, in Catilinam
-
…bonorum inimicos, hostis patriae, latrones Italiae scelerum foedere inter se ac nefaria societate coniunctos aeternis suppliciis vivos mortuosque mactabis. tandem aliquando, Quirites, L. Catilinam, furentem…
Cicero, in Catilinam
-
…Deiphobe Glauci, fatur quae talia regi Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit ; nunc grege de intacto septem mactare iuvencos praestiterit, totidem lectas de more bidentes. Talibus adfata Aenean nec sacra morantur iussa viri, Teucros vocat…
Vergil, Aeneid
-
…accusavit, eumque, ut audistis, cum pater in ea culpa esse conperisse se dixisset, cedente populo morte mactavit. Gratamque etiam illam legem quarto circiter et quinquagesimo anno post primos consules de multa et sacramento Sp. Tarpeius…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…te consule motus concursusque gravis stellarum ardore micantis tu quoque, cum tumulos Albano in monte nivalis lustrasti et laeto mactasti lacte Latinas, vidisti et claro tremulos ardore cometas, multaque misceri nocturna strage putasti, quod ferme dirum in…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…portenta deum dedit ipse creator tarda et sera nimis, sed fama ac laude perenni. nam quot avis taetro mactatas dente videtis, tot nos ad Troiam belli exanclabimus annos ; quae decimo cadet et poena satiabit Achivos. edidit…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ita redegit ut homo popularis fraudaret improbissime populum, idemque vir clemens divisores omnium tribuum domi ipse suae crudelissima morte mactaret. exorta est illa rei publicae, sacris, religionibus, auctoritati vestrae, iudiciis publicis funesta quaestura, in…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…ante te nemo, post continuo fecit idem in duobus prodigiis rei publicae Clodius ; quo etiam maiore es malo mactandus, quod non solum facto tuo sed etiam exemplo rem publicam vulnerasti, neque tantum ipse es improbus sed etiam…
Cicero, in Vatinium
-
…Romanis, ostendere soletis, quo minus sibi adrogent minusque vos despiciant, cum videant ius civitatis illo supplicio esse mactatum. verum haec emisse te dicis. quid illa Attalica tota Sicilia nominata ab eodem Heio peripetasmata emere oblitus es…
Cicero, in Verrem
-
…pressu quo ndam Nemeaeu s leo Frende ns efflavit gra viter extremum ha litum Haec de xtra Lernam tae tra mactata e xcetra Paca vit haec bico rporem adflixi t manum Eryma nthiam haec vasti ficam abiecit be luam Haec e…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes