audax
audax, daring, bold, courageously, spirited
- I Lit.
- a Absol.: qui me alter est audacior homo, aut qui me confidentior? Plaut. Am. 1, 1, 1 (153): quae non deliquit, decet Audacem esse, id. ib. 2, 2, 207 (839): o scelestum atque audacem hominem, Ter. Eun. 709: O hominem audacem! id. And. 769: rogitas, audacissime? id. Eun. 948: Verres homo audacissimus atque amentissimus, Cic. Verr. 1, 1, 2 fin.; id. Rosc. Am. 1: temerarius et audax, id. Inv. 1, 3: petulans et audax, id. ad Q. Fr. 2, 4: alii audaces, protervi, id. Fin. 1, 18, 61: audaces, sibi placentes, Vulg. 2 Pet. 2, 10: de improbis et audacibus, Cic. Phil. 14, 3: adulescentes quosdam eligit cum audacissimos tum viribus maximis, Nep. Dion, 9, 3: da facilem cursum atque audacibus annue coeptis, Verg. G. 1, 40: poëta, a poet who remains unmoved amid praise and blame, Hor. Ep. 2, 1, 182 Schmid: audax Iapeti genus, id. C. 1, 3, 25; 3, 27, 28: conjunx timidi aut audacis Ulixis, Ov. M. 14, 671: furit audacissimus omni De numero Lycabas, id. ib. 3, 623 al.—
- b Constr.,
- α With abl.: viribus audax, Verg. A. 5, 67: audax juventā, id. G. 4, 565.—
- β With gen.: audax ingenii, Stat. S. 3, 2, 64; 5, 3, 135: animi, id. Th. 10, 495; Claud. Rapt. Pros. 2, 4; Sil. 14, 416.—
- γ With inf.: audax omnia perpeti, Hor. C. 1, 3, 25: leges inponere, Prop. 5, 5, 13: casus audax spondere secundos, Luc. 7, 246.—
- δ With ad: ad facinus audacior, Cic. Cat. 2, 5.—
- II Transf. to things: audax facinus, Ter. Eun. 644; so id. And. 401; id. Phorm. 156; so, animus, Sall. C. 5, 4: consilium, Liv. 25, 38: lingua, Vulg. Eccli. 21, 8: res, Liv. 26, 38: spes audacior, Plin. 28, 4, 7, § 35: paupertas, Hor. Ep. 2, 2, 51: dithyrambi, id. C. 4, 2, 10: verba, bold, i. e. unusual, poetic, Quint. 10, 5, 4: hyperbole audacioris ornatūs, id. 8, 6, 67: volatus, Ov. M. 8, 223 al.—
- III Meton., violent, fierce, proud: Nunc audax cave sis, *Cat. 50, 18: ambitiosus et audax, Hor. S. 2, 3, 165: Cerberus, Tib. 1, 10, 35: leones, Vulg. Sap. 11, 18: Hecate, Sen. Med. 844.—Adv., boldly, courageously, audaciously; in two forms,
- a audācĭter (the original but unusual form; cf.: licet omnes oratores aliud sequantur, i. e. the form audacter, Quint. 1, 6, 17): Multa scelerate, multa audaciter, multa improbe fecisti, Cic. Rosc. Am. 36, 104 B. and K.; cf. Prisc. p. 1014 P.; Sall. H. Fragm. ap. Prisc. l. l.: audaciter se laturum fuisse de etc., Liv. 22, 25: audaciter negantem, id. 40, 55 Weissenb.; Sen. Prov. 4.—
- b audacter (the usu. class. form): loquere audacter patri, Plaut. Trin. 2, 2, 82 (357): monere, Ter. Heaut. 58: audacter inter reges versari, Lucr. 2, 50; Cat. 55, 16; Cic. Verr. 2, 2, 54, 134, id. Rosc. Am. 11; id. Fin. 2, 9, 28; id. Ac. 2 (Luc.), 25, 81; Liv. 9, 34; 44, 4: patrare, Vulg. Gen. 34, 30; ib. Jud. 20, 31; ib. Marc. 15, 43 al.—Comp.: quoi tuum concredat filium audacius, Plaut. Capt. 2, 2, 98 (348); Cic. Or. 8, 26; 60, 202; Caes. B. G. 1, 15; 1, 18; Nep. Epam. 9, 1: scribere, Vulg. Rom. 15, 15.—Sup.: audacissume oneris quid vis inpone, Ter. Phorm. 561; Caes. B. G. 2, 10; 5, 15; Liv. 30, 30 (on these forms, v. Neue, Formenl. II. p. 661 sq.).
setigero rursus constans audacior apro
cum larbam et mascam miles non horreat audax
valde ~ax [AS: ] fuisti tuncpryste
quo fortior sive audatior nullus ‥ aderat
vir bellicosus et ~ax in gente sua
clamari fecerunt in villa quod non esset ita ~ax aliquis qui ipsi abbati ‥ aliquam mercandisam venderet, super forisfacturam x s.
oliva / concilians, cornus venatrix, fraxinus audax
- 1. dapper, moedig [miles; consilium];
- 2. (pejor.) roekeloos, overmoedig, arrogant, brutaal; ➤ homo audacissimus atque amentissimus.
- 1 AV-, daring, bold, courageously, spirited: poeta, H.: audacissimus omni De numero, O.: viribus, V.: proeliis Liber, H.: ad facinus audacior: consilium, L.: paupertas, H.: mālae, V.— Audacious, rash, presumptuous, foolhardy, violent: homo, T.: ambitiosus et audax, H.: de improbis et audacibus: animus, S.: audacissimus ex omnibus: omnia perpeti, H.: facinus, T.: hoc (factum) audacius aut impudentius: volatus, O.: supra vires ad conandum, L.—As subst: audacium scelus.
-
…, celeriter concilium dimittit, Liscum retinet. Quaerit ex solo ea quae in conventu dixerat. Dicit liberius atque audacius. Eadem secreto ab aliis quaerit ; reperit esse vera ipsum esse Dumnorigem, summa audacia, magna apud plebem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. atque ut eius diversa studia in dissimili ratione perspicere possitis, nemo est in ludo gladiatorio paulo ad facinus audacior qui se non intimum Catilinae esse fateatur, nemo in scaena levior et nequior qui se non eiusdem prope sodalem…
Cicero, in Catilinam
-
…civis in exsilium eicio quaesivi a Catilina in nocturno conventu ad M. Laecam fuisset necne. cum ille homo audacissimus conscientia convictus primo reticuisset, patefeci cetera quid ea nocte egisset, ubi fuisset, quid in proximam constituisset ,…
Cicero, in Catilinam
-
…eo loco pugnatum est. Hostes impeditos nostri in flumine adgressi magnum eorum numerum occiderunt ; per eorum corpora reliquos audacissime transire conantes multitudine telorum reppulerunt primosque, qui transierant, equitatu circumventos interfecerunt. Hostes, ubi et de expugnando…
Julius Caesar, Gallic War
-
…; et pauci de nostris cadunt. Quo proelio sublati Helvetii, quod quingentis equitibus tantam multitudinem equitum propulerant, audacius subsistere non numquam et novissimo agmine proelio nostros lacessere coeperunt. Caesar suos a proelio continebat, ac satis habebat…
Julius Caesar, Gallic War
-
…signa in hostes inferrent. Quo facto cum aliis alii subsidium ferrent neque timerent ne aversi ab hoste circumvenirentur, audacius resistere ac fortius pugnare coeperunt. Interim milites legionum duarum quae in novissimo agmine praesidio impedimentis fuerant, proelio nuntiato…
Julius Caesar, Gallic War
-
…nos pro patria, pro libertate, pro vita certamus, illis supervacaneum est pugnare pro potentia paucorum. Quo audacius aggredimini memores pristinae virtutis Licuit vobis cum summa turpitudine in exsilio aetatem agere, potuistis nonnulli Romae amissis bonis alienas…
Sallust, Catilina
-
…uti fieres nobilis historia. desine iam revocare tuis periuria verbis, Cynthia, et oblitos parce movere deos ; audax a nimium, nostro dolitura periclo, si quid forte tibi durius inciderit nulla prius vasto labentur flumina ponto ,…
Propertius, Elegies
-
…fuere ibique iuventutem suam exercuit. Corpus patiens inediae, algoris, vigiliae supra quam quoiquam credibile est. Animus audax, subdolus, varius, quoius rei lubet simulator ac dissimulator, alieni appetens, sui profusus, ardens in…
Sallust, Catilina
-
…ac maximis opibus et copiis ab intestino latrocinio posse defendi ; qui primus post meum discessum metum bonis, spem audacibus, timorem huic ordini, servitutem depulit civitati. quam rationem pari virtute animo fide P. Sestius secutus pro…
Cicero, post Reditum in Senatu