carnifex
carnifex, an executioner, hangman
- an executioner, hangman, Plaut. Bacch. 4, 4, 37 (676); id. Capt. 5, 4, 22 (1019); id. Rud. 3, 6, 19 (857); Cic. Verr. 2, 5, 45, § 118; id. Phil. 11, 3, 7; id. Quint. 15, 50; id. Rab. Perd. 4, 12; Quint. 5, 10, 59; Lucr. 3, 1017; Cat. 97, 12; Juv. 8, 175 al.; this office was considered so disgraceful that he was not permitted to live in the city, Cic. Rab. Perd. 4 sq.; but in the Subura, Mart. 2, 17, 1 sqq.—
- b As a term of reproach, scoundrel, villain, rascal, Plaut. Am. 1, 1, 220 (372); 2, 1, 41 (591); Ter. And. 183; id. Eun. 670; Cic. Pis. 5, 11.—
- II Trop., tormenter, murderer, Ter. And. 651 Don.; Cic. Verr. 2, 1, 3, § 9; Liv. 2, 35, 1; 2, 56, 8; 2, 42, 23 fin.: Fortuna gloriae carnifex, murderer, destroyer of fame, Plin. 28, 4, 7, § 39. —Poet., adj., murderous, killing: carnifex avis, Mart. 11, 84, 10: pedes (sc. podagrici), id. 12, 48, 10: manus, Sil. 1, 173: epulae, deadly, Claud. B. Gild. 178: libido, Arn. 1, 41.
sic quoque carnifices torrebant igne puellam
instante ~fice mortem laeti subiere temporalem
sciat se sodalem ~ficis Jude
[Heardecanutus ] Thrond suum ~ficem et alios magne dignitatis viros Lundoniam misit
lanista vel ~fex ‥,hyldere velcwellere
principem ipsum ‥ ~fices cruenti communiter invadunt
in pontificibus / regnant carnifices; / in carnificibus / insunt pontifices(
~fex vel macellarius, ‥flæctawere
A. Blundus ~fex de Carelton’
J. le N. est ~fex extra burgum, set dat per annum vj d.
~fices servient burgensibus tempore occisionis, sc. a festo S. Martini usque ad Natale Domini, de carnibus suis preparandis et conficiendis in lardariis
quod ~fices [OF: ] non jactent feces inter pontem et Fratres Minoresbouchers
carnificum nati patrui de stirpe creati [(gl.: omnes reges Francie ‥ de genere fuerunt ~ficum ]
hic sunt artifices, ibi carnifices, ibi tector(
quem [Rogerum ] villa Walden ‥ ex ~ficis filio ad premissa [sc. archiepiscopatum ] ‥ sublimavit
J. est communis ~fex capiens lucrum excessivum
hic ~fex, A.bochere
- 1. beul, scherprechter;
- 2. folteraar;
- 3. als scheldw.: schurk.
Leges Burgorum Scotic. cap. 70 :Non sunt Carnifices, caupones, necne subulci.
De Carnificibus et carnibus vendendis, etc.
Carnifices in introitu solvent duos sextarios vini et duos in exitu.Charta Bolconis Ducis Silesiæ pro civitate Friburg. ann. 1337. apud Ludewig. Reliq. MSS. tom. 6. pag. 42 :
Pistores, sutores, Carnifices, sartores et fabri, et præcipue in Cirla, ubi taberna ab antiquo habita quatuor macellis est exempta.Utitur etiam Menotus Serm. Quadrag. fol. 102. verso col. 1. Bullarium Fontanell. fol. 115. recto, etc.
Rex Hardekunutus Alfricum Eboracensem Archiepiscopum, Godwinum Comitem, Steir Majorem domus, Edvicum Dispensatorem, Thrond suum Carnificem, et alios magnæ dignitatis viros Londinum misit.Galli Magnum Cocum,
le grand Queus, vocarunt.
scilicet mactare. Vet. Vocabul. Juris utriusque.
Jacobi BouillartInstrum. pag.
Item, quod de carnibus grossis, que in macello seu Carnificerio dicte ville vendentur, etc.
Cædes, strages. Gasp. Barthii Gloss. apud Ludewig. tom. 3. Reliq. MSS. pag. 115. ex Hist. Palæst. Roberti Monachi. Rymer. tom. 16. pag. 216. col. 2 :
An potest misericordia Dei, cujus non est numerus nec mensura, tantam sustinereEt pag. 161 :Carnificiam tormentorum ? Vel ad quid, inquiunt, tantam multitudinem damnandorum creavit Deus ?
Ut quid, inquiunt, sustinet divina bonitas tantam stragem hominum quos creavit ? An delectat eumCarnificia tormentorum infernalium ?
Carnifex, Lanius. Charta Libertatum oppidi S. Palladii in Biturig. ex MS. Coislin. :
Item, quilibet Carnificus de qualibet vacca, etc.
Item, Margareta Pawlowa de platea S. Nicolai Cracoviæ Carnificissa.
Macellum, in Gloss. Arabico-Lat.
Præterea etiam dedi et concessi jam dictis Monachisxxx. sol. quos annuatim percipiebam in quodam redditu meo apud Rogeium, qui Carnificium vocatur.
- caro + 2 FAC-, an executioner, hangman: carnificum cruciamenta: iacens Inter carnifices, Iu.: suus, his destroyer: tuus, employed by you: O carnifex, scoundrel.—A tormentor, murderer: meus, T.: civium, butcher: ad vexandam plebem creatus, L.
-
…huiusce necessitudinis in istius imperio tulit nempe hoc iure fuit, iudices, ut ex sinu patriae nobilissimus adulescens istius carnifici Sextio dederetur. cui civitati maiores nostri maximos agros atque optimos concesserunt, quam immunem esse voluerunt, haec apud…
Cicero, in Verrem
-
…illum interiectum putas sed moreretur prius acerbissima morte miliens ; C. ; Gracchus quam in eius contione carnifex consisteret ; quem non modo foro sed etiam caelo hoc ac spiritu censoriae leges atque urbis domicilio carere voluerunt .…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…; sed tamen in omni calamitate retinetur aliquod vestigium libertatis. mors denique si proponitur, in libertate moriamur, carnifex vero et obductio capitis et nomen ipsum crucis absit non modo a corpore civium Romanorum sed etiam a cogitatione ,…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…corpore amovit, hic misericors flagella rettulit ; Porcia lex libertatem civium lictori eripuit, Labienus, homo popularis, carnifici tradidit ; C. Gracchus legem tulit ne de capite civium Romanorum iniussu vestro iudicaretur, hic popularis a ii…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…exclusae ; quae nihil aliud orabant nisi ut filiorum suorum postremum spiritum ore excipere liceret. aderat ianitor carceris, carnifex praetoris, mors terrorque sociorum et civium Romanorum, lictor Sextius, cui ex omni gemitu doloreque certa merces comparabatur…
Cicero, in Verrem
-
…laboriosos solemus dicere. longus fuit dolor. bidui, at compluribus annorum saepe multorum. nec vero graviora sunt carnificum cruciamenta quam interdum tormenta morborum. Alia sunt, alia, inquam, o perditissimi homines et amentissimi, multo…
Cicero, Philippicae
-
…illud appellat amputat, cf. refert amputat, G R V, interitus ex pro interitu sex, , carnifici. nam pro carnificinam, , haec referre pro aegre ferre, , oportet ea pro oportere a, ,…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…volt, proprium testimonium meae laudis esset. quid enim optari potest quod ego mallem quam me in consulatu meo carnificem de foro, crucem de campo sustulisse sed ista laus primum est maiorum nostrorum, Quirites, qui expulsis regibus…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…neminem, aut tu ita errasti ut eos ederes imprudens, ut nos invito te tamen ad iudices non ad carnifices veniremus, idcirco ista editio per se non acerba est. an vero nuper clarissimi cives nomen editicii iudicis non…
Cicero, pro Plancio
-
…comitiis centuriatis auspicato in loco crucem ad civium supplicium defigi et constitui iubes, an ego qui funestari contionem contagione carnificis veto, qui expiandum forum populi Romani ab illis nefarii sceleris vestigiis esse dico, qui castam contionem, sanctum…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
CARN´IFEXthe public executioner at Rome, who put slaves and foreigners to death (Plant. Bacch. 4.4, 37; Capt. 5.4, 22), but no citizens except in the case of those convicted of perduellio, and occasionally under the empire. It was also his business to administer the torture. He was usually a public slave, and his office was considered so disgraceful that he was not allowed to reside within the city (Cic. pro Rab. Perd. 5, 15), but he lived without the Porta Esquilina (Plant. Pseud. 1.3, 98; cf. Ritschl, Opusc. 2.382), near the place destined for the punishment of slaves (Plant. Cas. 2.6, 2; Tac. Ann. 15.60; Hor. Epod. 5.99), called Sestertium or Sessorium under the emperors (Plut. Galb. 28).
It is thought by some writers, from a passage in Plautus (Rud. 3.6, 19), that the carnifex was anciently keeper of the prison under the triumviri capitales; but there does not appear sufficient authority for this opinion. (Lipsius, Excurs. ad Tacit. Ann. 2.32.) [W.S] [A. S. W.]