cogitatio

cōgĭtātĭo, ōnis, f. [cogito, i. e. co-agito; cf. Varr. L. L. 6, § 43; Cic. Off. 1, 6, 19; Paul. ex Fest. p. 66, 7 Müll.].

• Abstr., a thinking, considering, deliberating; thought, reflection, meditation (in good prose, and very freq.).
• • • 1 Absol.: cogitatio in se ipsā vertitur, Cic. Off. 1, 44, 156: cogitatione aliquid complecti, Quint. 11, 2, 19: subitam et fortuitam orationem commentatio et cogitatio facile vincit, Cic. de Or. 1, 33, 150; cf. Quint. 10, 6, 1 sq.: speciem dei percipere cogitatione, non sensu, Cic. N. D. 1, 37, 105: cogitatione aliquid comprehendere, id. Tusc. 1, 22, 50; 4, 13, 29: cogitatio enim quamvis regionem potest amplecti, Auct. Her. 3, 19, 32: acerrima et attentissima, Cic. de Or. 3, 5, 17: tacita, Quint. 5, 7, 2; cf. id. 6, 1, 44: provisa et formata, id. 10, 7, 8: fortuita, id. 10, 3, 29: male cohaerentem, id. 10, 6, 6: simplices, magnas, Tac. G. 22. —
    • 2 With gen.: timoris praeteriti, Cic. Sest. 4, 11: cum officii, tum etiam periculi mei, id. Fam. 7, 3, 1; Curt. 7, 8, 4: suscepti muneris, Quint. 4, prooem. § 7: cogitationem habere argenti, amoenitatum, etc., Cic. Par. 1, 2, 10: illius loci, id. Att. 1, 11, 3: rerum, id. Fam. 5, 13, 5: petendi consulatūs, Vell. 2, 17, 2.—
    • 3 With rel.: quaeris ut suscipiam cogitationem, quidnam istis agendum putem, Cic. Att. 14, 20, 4: mihi... occurrit cogitatio, qualis animus in corpore sit, etc., id. Tusc. 1, 22, 51: cujus sit filius, Brut. ap. Cic. Ep. ad Brut. 2, 3.—
• II Meton.
• • A Concr., a thought, opinion, judgment; a resolution, design. plan, project: omnes meas curas cogitationesque in rem publicam conferebam, Cic. Off. 2, 1, 2; cf. id. Lael. 9, 32; Liv. 35, 28, 7: mandare litteris cogitationes suas, Cic. Tusc. 1, 3, 6: versantur in animo meo multae et graves cogitationes, etc., id. Agr. 2, 2, 5; cf. Curt. 8, 3, 14: tacitae, Quint. 11, 2, 17; cf. id. 3, 8, 41: posteriores enim cogitationes (ut aiunt) sapientiores solent esse, Cic. Phil. 12, 2, 5 (transl. of Αἱ δεύτεραί πως φροντίδες σοφώτεραι): ista cogitatio de triumpho, id. Att. 7, 3, 2: redit autem illa cogitatio, quosdam fore qui, etc., Quint. 1, 7, 33: de his rebus rogo vos, ut cogitationem suscipiatis, Caes. ap. Cic. Att. 9, 7, C, 1; cf. Cic. Att. 14, 20, 4: cogitatione rerum novarum abstinere, Tac. H. 1, 7; cf. id. ib. 1, 23; 2, 74; id. A. 15, 54: vix a tam praecipiti cogitatione revocatus, Suet. Calig. 48.—
  • B In Cic. several times, thought as an intellectual power, the ability of thinking, power or faculty of thought, the reasoning power (cf.: vim cogitationis habere, Cic. Tusc. 1, 27, 66): (homo) solus particeps rationis et cogitationis, id. Leg. 1, 7, 22; id. N. D. 3, 9, 21; 2, 7, 18; Cic. Verr. 2, 2, 54, § 134.

cōgitātio, ōnis, f. (cogito), das Denken, I) im allg.: 1) aktiv: a) das Denken = Sich-Vorstellen, der Gedanke, die Vorstellung als Handlung (auch im Plur.), vis cogitationis, Cic.: cogitatione celer, Vell.: cogitatio in se ipsa vertitur, Cic.: dicebas, speciem dei percipi cogitatione, non sensu, Cic.: quod neque oculis neque auribus neque ullo sensu percipi potest, cogitatione tantum et mente complectimur, fassen wir durchs D. zusammen, fassen wir als Begriff auf, Cic.: u. so oft alqd cogitatione complecti, alqd intellegere et cogitatione comprehendere, Cic., aber cogitatione complecti alqm absentem, jmd. im Gedanken umarmen, Cic.: fingere alqd cogitatione, Cic.: cum mens nostra quidvis videatur cogitatione posse depingere, Cic.: ea, quae cogitatione depingimus, die Bilder unserer Phantasie, Cic. – quoties in eam cogitationem necesse est et tu veneris et nos saepe incĭdimus, Serv. Sulpic. in Cic. ep.: ne in cogitationem quidem cadit, es kann nicht einmal gedacht werden, Cic.: si tantummodo ad cogitationem valent, nur für die Vorstellung möglich sind, Cic. – m. obj. Genet. = der Gedanke an etw., die Vorstellung von usw., sollicitum autem te habebat cogitatio cum officii, tum etiam periculi mei, Cic.: mire quam illius loci non modo usus, sed etiam cogitatio delectat, Cic.: ipsā cogitatione suscepti muneris fatigor, Quint. – m. folg. indir. Fragesatz, occurrit cogitatio, qualis etc., Cic. Tusc. 1, 55: subit cogitatio animum, qui belli casus... sit, Liv. 42, 49, 4: numquam dimittere videtur cogitationem, cuius filius sit, Brut. bei Cic. ad Brut. 2, 3: mit folg. Acc. u. Infin., sedet illa cogitatio, quosdam fore, qui etc., Quint. 1, 7, 33: u. so m. folg. Acc. u. Infin. subit cogitatio animum od. alqm, Liv. 36, 20, 3. Sen. de brev. vit. 19, 3: u. bl. subit cogitatio, Liv. 25, 24, 14. – b) das Denken, der Gedanke = das Denken u. Sinnen, das Nachsinnen, Nachdenken, die Berechnung, Überlegung (bei Cic. auch als Vermögen, Kraft = Denkvermögen, Denkkraft, bes. neben ratio, mens, consilium), absol., homo solus... particeps rationis et cogitationis, Cic.: inquieta cogitatio, unaufhörliches N., Cels.: c. tacita, Cic., fortuita, Quint.: male cohaerens cogitatio, Quint.: in cogitatione defixum esse, Cic.: ad patriam liberandam ferebatur omni cogitatione, Nep.: ad hanc causam non sine aliqua spe et cogitatione venerunt, Berechnung, Cic.: cogitationem in posterum diem differre, Suet.: cogitationem avertere a miseriis, Cic.: avertere alqm in universi belli cogitationem tali oratione, Liv.: cogitationem de alqa re suscipere, über etw. eine Überlegung anstellen, Caes. in Cic. ep.: Plur., haec contentio occupaverat cogitationes hominum, das N., die Aufmerksamkeit, Liv.: abicere cogitationes omnes suas in rem humilem abiectamque, Cic.: avertere cogitationes hominum a foro certaminibusque ad domum curamque corporum nutriendorum, Liv.: omnes suas curas et cogitationes in eam (rem publicam) conferre, Cic.: ad id unum omnes cogitationes intendere, Liv.: omnes vigilias, curas, cogitationes in rei publicae salute defigere, Cic.: traducere cogitationes alcis ad voluptates, Cic. – m. obj. Genet.. ad reliquam cogitationem belli sese recepit, Caes.: Philippus totus in Persea versus cum eo cogitationes eius rei dies ac noctes agitabat, Liv.: so auch cogitationibus suis traditus, Sen. – m. folg. indir. Fragesatz, quaeris, ut suscipiam cogitationem (Überlegung anstelle), quidnam istis agendum putem, Cic. ad Att. 14, 20, 4. – 2) passiv, der Gedanke, die Vorstellung, quaero a vobis, num ullam cogitationem habuisse videantur ii, qui etc., Cic.: si hanc cogitationem homines habuissent, ut nemo se meliorem fore eo, qui optimus fuisset, arbitraretur, Quint. – bes. im Plur., intimae cogitationes, die innersten Empfindungen, Cic.: cogitationes stultae barbarorum, Hirt. b. G.: alcis malae cogitationes, Cic.: reticere cogitationes suas, Cic.: mandare litteris cogitationes suas, Cic.: discutere alcis tristes cogitationes, Cels.: posteriores enim cogitationes (ut aiunt) sapientiores solent esse (Übersetzung von: αἱ δεύτεραί πως φροντίδες σοφώτεραι), Cic. Phil. 12, 5. – II) insbes., das Denken, Sinnen auf etwas, das Vorhaben, 1) aktiv: accusationis c., Cic.: semper versari in rerum novarum cogitatione, Cic.: rerum novarum cogitatione abstinere, Tac. – 2) passiv, der Gedanke, das Vorhaben = der Entschluß, Plan, ipse maestus et magnae cogitationis manifestus, Tac.: vix a tam praecipite cogitatione revocatus, Suet.: minor cogitatio (Nebenplan) intervenit maiori (Hauptplan), Liv.

cogitatio [CL] , thinking, thought. pura ‥ virginitatis perseverantia Deo mancipatur indefessa ~onis instantia Aldh. VirgP 16; omnia scelera, non solum quae opere vel verbo sed etiam que tenuissima ~one peccavi Bede HE V 13; multis coepit ~onum aestibus affici Ib. II 12 p. 108; 8‥ eruditis ‥ ~onibus, gelereddum gepancum WW; noster intellectus priusquam veniat in ~onem ‥ dicitur non esse; ‥ dum vero in ~ones venerit, ‥ dicitur fieri Eriug. Per. 454B; nulla ratione negari potest, cum mens rationalis seipsam cogitando intelligit, imaginem ipsius nasci in sua ~one, immo ipsam ~onem sui esse suam imaginem ad ejus similitudinem tamquam ex ejus impressione formatam Anselm (Mon. 33) I 52; ~onem dicimus veram cum est quod aut ratione aut aliquo modo putamus esse, et falsam cum non est Ib. (Ver. 3) I 180; cum ‥ super hac Salvatoris injuria suspiriose mihi multoties ~ones in animum ascenderint Gir. EH II 36; duo sunt in fide: ~o, que est a parte inferiori; assentire, a parte superiori Hales Qu. 664; testante Avicenna ‥, calor in corpore et frigus et alie passiones varie fiunt pluries ex sola ~one et affectione anime Bacon V 5; Mercurius habet dominium super infirmitates anime sc. ~ones horribiles, inquietudines, dubitationes et cetera consimilia Rob. Angl. (II) 4 p. 161; 1375 Maria ‥ transcendit patriarchas et prophetas †cognitacionis [? l. cogitacionis or cognicionis] claritate Brinton Serm. 52 p. 232.

cōgĭtātiō, (8) ōnis, f. (cogito), action de penser ¶ 1 acte de penser, de se représenter, pensée, imagination : cogitatio in se ipsa vertitur Cic. Off. 1, 156, la pensée se concentre en elle-même ; percipere aliquid cogitatione, non sensu Cic. Nat. 1, 105, percevoir qqch. par la pensée et non par les sens ; illa vis quæ investigat occulta, quæ inventio atque cogitatio dicitur Cic. Tusc. 1, 62, cette force qui cherche à découvrir ce qui est caché et quʼon appelle intelligence inventive, faculté dʼimagination ; cogitatione depingere aliquid Cic. Nat. 1, 39, se représenter qqch. par lʼimagination ; sive illa cogitatione informantur Cic. Ac. 2, 51, soit que ces illusions soient des produits de notre imagination || timoris præteriti cogitatio Cic. Sest. 11, la pensée des craintes passées ; cogitatio cum officii, tum etiam periculi mei Cic. Fam. 7, 3, 1, la pensée (que tu avais) de mon devoir et surtout des dangers que je courais ; mihi occurrit multo difficilior cogitatio, multo obscurior, qualis animus in corpore sit quam qualis... Cic. Tusc. 1, 51, je me représente beaucoup plus difficilement, beaucoup moins nettement comment est lʼâme dans le corps que comment elle... ¶ 2 acte de réfléchir, de méditer ; réflexion, méditation : tempus in acerrima atque attentissima cogitatione ponere Cic. de Or. 3, 17, passer son temps à réfléchir très sérieusement, très profondément ; (homo) solus particeps rationis et cogitationis Cic. Leg. 1, 22, (lʼhomme) qui a seul en partage la raison et la réflexion ; cogitationem de aliqua re suscipere Cæs. d. Att. 9, 7 c, 1, se mettre à réfléchir sur qqch. ; ad cogitationem belli sese recepit Cæs. C. 3, 17, 6, il se consacra à la méditation de la guerre ; cogitatio quantum res utilitatis esset habitura Cic. Læl. 27, réflexion sur le degré dʼutilité que la chose présenterait ; [av. prop. inf.] la pensée que : Cic. Tusc. 3, 74 ¶ 3 le résultat de la pensée (de la réflexion) : mandare litteris cogitationes suas Cic. Tusc. 1, 6, consigner par écrit ses pensées ; posteriores cogitationes, ut aiunt, sapientiores solent esse Cic. Phil. 12, 5, les secondes pensées, comme on dit, sont dʼordinaire les plus sages (αἱ δεύτεραί πως φροντίδες σοφώτεραι Eur. Hipp. 436 ); versantur in animo meo multæ et graves cogitationes Cic. Agr. 2, 5, je roule dans mon esprit une foule de réflexions sérieuses ; cogitatio Cic. de Or. 1, 150, méditation (= discours médité) ¶ 4 action de projeter (méditer), idée, dessein, projet : cum ei nihil adhuc præter ipsius voluntatem cogitationemque acciderit Cic. Cat. 2, 16, comme jusquʼici rien ne lui est arrivé de contraire à ses vœux et à ses plans ; quod si ista nobis cogitatio de triumpho injecta non esset Cic. Att. 7, 3, 2, si on ne mʼavait pas donné cette idée (préoccupation) du triomphe ; cogitatione rerum novarum abstinere Tac. H. 1, 7, ne pas avoir lʼidée dʼune révolution ; sceleris cogitatio Tac. H. 1, 23, lʼidée du crime.

cogitatio , onis. f.
念頭。思想。Homo cogitatione nulla 傻子。呆。

Suggest a Translation
See an image

cōgitātiō ōnis, f

• cogito, a thinking, considering, deliberating, thought, reflection, meditation, imagination: cogitatio in se ipsā vertitur: commentatio et cogitatio: acerrima et attentissima: simplices, magnas, Ta.: timoris praeteriti: occurrit cogitatio, qualis animus sit.—The faculty of thought, reasoning power: (homo) particeps cogitationis: esse ingenio et cogitatione nullā, of no intellectual force.—A thought, opinion, judgment, resolution, design, plan, project: omnes meas cogitationes in rem p. conferebam: mandare litteris cogitationes suas: multae et graves: sapientiores: saeva, Ta.: reliqua belli, i. e. plans for continuing the war, Cs.: minor intervenit maiori, L.