confido

confido, to trust, confide, rely upon, believe, be assured

sibi confisi ex porta prodire ausi sunt
full of confidence, they dared to go out from the gate

con-fīdo, fīsus sum, 3,

v. n., to trust confidently in something, confide in, rely firmly upon, to believe, be assured of (as an enhancing of sperare, Cic. Att. 6, 9, 1; Nep. Milt. 1, 1; freq. and class. in prose and poetry); constr. with abl., acc. and inf., with dat., rarely with de, ut, or absol.
- - - - α With abl. (in verb. finit. very rare with personal object): aut corporis firmitate aut fortunae stabilitate, Cic. Tusc. 5, 14, 40: copiā et facultate causae, id. Rosc. Com. 1, 2; id. Tusc. 5, 3, 8: illum, quo antea confidebant, metuunt, id. Att. 8, 13, 2; id. Clu. 1, 1: naturā loci, Caes. B. G. 3, 9; 7, 68; id. B. C. 1, 58: castrorum propinquitate, id. ib. 1, 75 fin.; 3, 83; Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 14, 4: jurejurando, Suet. Caes. 86; cf.: neque milites alio duce plus confidere aut audere, Liv. 21, 4, 4: socio Ulixe, Ov. M. 13, 240 (v. also under γ).—So esp. with part. pass.: confisus, a, um: neque Caesar opus intermittit confisus praesidio legionum trium, Caes. B. C. 1, 42; 1, 75; 3, 106; Auct. B. Alex. 10, 5, Hirt. B. G. 8, 3; 8, 15; Auct. B. Afr. 49: tam potenti duce confisus, Liv. 24, 5, 12; 28, 42, 12: nullā aliā urbe, Cic. Fam. 12, 14, 4; Lentul. ib. 12, 15, 3: patientiā nostrā, Plin. Pan. 68, 2: senatus consulto, Suet. Caes. 86.—
      - β With acc. and inf. (so most freq. in all per.), Plaut. Stich. 3, 2, 1 (454); Ter. Heaut. 160; id. Ad. 826; Cic. Verr. 2, 5, 69, § 177; id. Off. 3, 2, 5; id. Att. 1, 10, 2; 6, 7, 1; 6, 9, 1 al.; Caes. B. G. 1, 23 fin.; id. B. C. 2, 10; Sall. C. 17, 7; id. J. 26, 1; Nep. Milt. 1, 1; Liv. 4, 32, 6; 36, 40, 2; 44, 13, 7; Quint. 5, 12, 17; 11, 1, 92; Suet. Caes. 29; id. Oth. 10; Ov. M. 9, 256: (venti et sol) siccare prius confidunt omnia posse Quam, etc., Lucr. 5, 391.—
      - γ With dat. (very freq.; and so almost always of personal objects): me perturbasset ejus sententia, nisi vestrae virtuti constantiaeque confiderem, Cic. Phil. 5, 1, 2; cf. id. Att. 16, 16, A, 5; 1, 9, 2: cui divinationi, id. Fam. 6, 6, 4: his rebus magis quam causae suae, id. Inv. 1, 16, 22; Cic. Verr. 2, 2, 28, § 69; id. Sest. 64, 135; id. Mil. 23, 61; id. Fin. 1, 9, 31; Liv. 38, 48, 13: virtuti militum, Caes. B. C. 3, 24: cui (peditum parti) maxime confidebat, id. ib. 2, 40: equitatui, id. ib. 3, 94; Auct. B. Afr. 60: fidei Romanae, Liv. 21, 19, 10; 22, 18, 8; 29, 12, 1; 40, 12, 15 al.: huic legioni Caesar confidebat maxime, Caes. B. G. 1, 40; 1, 42. —Esp. freq. with sibi, to rely on one's self, have confidence in one's self: neque illi sibi confisi ex portā prodire sunt ausi, Caes. B. C. 3, 7: dum sibi uterque confideret, id. ib. 3, 10; Cic. Fl. 1, 5; id. Clu. 23, 63; id. Har. Resp. 16, 35; id. Ac. 2 (Luc.), 11, 36; id. Fin. 3, 8, 29; id. Lael. 5, 17; 9, 30; id. Rep. 3, 13, 23; Brut. ap. Cic. Ep. ad Brut. 1, 16, 6; Auct. B. Afr. 19; Sen. Tranq. 14, 2; id. Ep. 72, 2; Liv. 4, 18, 1: fidei legionum, Auct. B. Alex. 6, 2: suae virtuti, Liv. 3, 67, 5; 21, 57, 12: felicitati regis sui, Curt. 3, 14, 4: Graecorum erga se benevolentiae, id. 4, 10, 16; 7, 7, 28; 7, 9, 1; 9, 2, 25; Tac. A. 1, 81; 14, 36; id. H. 1, 14; Sen. Ep. 4, 7.—Dub. whether dat. or abl. (cf. supra α): suis bonis. Cic. Tusc. 5, 13, 40: viribus, Caes. B. G. 1, 53: dis immortalibus, Sall. C. 52, 28: his amicis sociisque, id. ib. 16, 4; id. J. 112, 2: suis militibus, Liv. 2, 45, 4: quibus (rebus), Quint. 3, 6, 8: ostento, Suet. Tib. 19 al.—
      - δ With de: externis auxiliis de salute urbis confidere, Caes. B. C. 2, 5 fin.: de consuetudine civitatis, Dig. 1, 3, 34; Nep. Milt. 1, 1.—
      - ε With acc.: confisus avos, Stat. Th. 2, 573; cf. Prisc. 18, p. 1185 P.; cf.: nihil nimis oportet confidere, Cic. Tusc. 1, 32, 78.—
      - ζ With ut, Plin. Ep. 2, 5, 7 (but in Cic. Q. Fr. 1, 2, 5, § 16, confido is prob. a gloss; v. Orell. N. cr.).—
      - η Absol.: non confidit, Plaut. Ps. 4, 7, 107 (1209): ubi legati satis confidunt, die constituto, Senatus utrisque datur, Sall. J. 13, 9.—*
II Poet. with inanim. subjects: remis confisa minutis parvula cymba, Prop. 1, 11, 9.
—Hence, confīdens, entis, P. a. (lit. confident, trusting to something; hence with exclusive ref. to one's self), self-confident; in a good and (more freq.) in a bad sense (class.).
- A In a good sense (perh. only ante-class.), bold, daring, undaunted: decet innocentem servum atque innoxium Confidentem esse, Plaut. Capt. 3, 5, 8 (666): qui me alter est audacior homo? aut qui me confidentior? id. Am. 1, 1, 1 (153): senex, ellum, confidens, catus, Ter. And. 855.— Comp.: quod est nimio confidentius, Gell. 10, 26, 9.—
- B In a bad sense, shameless, audacious, impudent: qui fortis est, idem est fidens, quoniam confidens malā consuetudine loquendi in vitio ponitur, ductum verbum a confidendo, quod laudis est, etc., Cic. Tusc. 3, 7, 14: improbus, confidens, nequam, malus videatur, Lucil. ap. Non. p. 262, 11; Turp. ib. p. 262, 13: homo, Ter. Phorm. 123 (cf. Cic. Caecin. 10, 27); Cic. Phil. 7, 1, 3; * Hor. S. 1, 7, 7; Quint. 9, 3, 65; Suet. Dom. 12.—Sup.: juvenum confidentissime, Verg. G. 4, 445: mendacium, Ap. Apol. p. 318, 27.—Hence, adv.: confīdenter.
- - 1 In a good sense, boldly, daringly: confidenter hominem contra colloqui, Plaut. Am. 1, 1, 183 (335); 2, 2, 207 (839); id. Capt. 3, 5, 6 (664).— Comp.: dicere, Cic. Cael. 19, 44: loqui, id. de Or. 2, 7, 28.—
  - 2 In a bad sense, audaciously, impudently, Afran. ap. Non. p. 262, 17; Ter. Heaut. 1009.—Sup.: confidentissime resistens, Auct. Her. 2, 5, 8 fin.

cōn-fīdo, fīsus sum, ere, vertrauen, sich fest verlassen, Vertrauen haben, seiner Sache sicher sein (Ggstz. diffidere, desperare, metuere), α) absol.: satis c., Sall.: nimis c., Cic.: non confidit, Plaut.: u. (parenthet.) ut confido, Cic.: neque milites alio duce (unter einem a. F.) plus confidere aut audere, Liv. – β) m. Dat. (wem?): sibi, Cic. u.a.: legioni maxime, Caes.: alci timide, Ov.: virtuti alcis, Caes.: virtuti constantiaeque alcis, Cic.: pecuniae confidentes, die Geldstolzen, Vitr. – γ) m. Abl. (durch, deutsch auf wen od. was?): socio Ulixe eā maxime arte, Cic.: affinitate alcis, Caes.: celeritate navium et scientiā gubernatorum, Caes.: militum virtute non satis, Cic.: multum naturā loci, Caes.: confisus praesidio legionum trium et munitione fossae, Caes.: tam potenti duce confisus, Liv.: principes parum confisi patientiā nostrā, Plin. pan. – u. (ungewiß od Dat. od. Abl.) Mario parum, Sall.: dis immortalibus, Sall.: optimatibus nihil, Cic.: confisi viribus, Caes. Vgl. Krebs-Schmalz Antib.⁷ S. 325 f. über conf. m. Dat. u. Abl. – δ) m. de u. Abl.: de salute urbis, Caes.: de consuetudine civitatis, ICt. – ε) m. in u. Abl.: sibi in illa re, *Auct. b. Afr. 19, 2. – ζ) m. Acc. u. Infin. od. (poet.) mit bl. Infin. = das feste Vertrauen hegen, sicher (mit Zuversicht) glauben od. erwarten, der getrosten Hoffnung leben, die feste Überzeugung haben, daß usw., confido rem ut volumus esse, Cic.: confido fore, ut tibi pro tuo summo beneficio gratias agamus, Cic.: id ita futurum esse confido, Cic.: spero, immo confido facile me impetraturum, ut etc., Plin. ep.: si confideret Euander innoxium se rei capitalis argui, Liv.: nisi confideret eum consensu populi Romani consulem declaratum iri, Liv.: quod Romanos re frumentariā intercludi posse confiderent, Caes.: quod aliquando se superiorem esse confideret, Val. Max.: siccare prius confidunt (venti et sol) omnia posse, Lucr.: stulte confisus amari, Tibull. – η) m. allg. Acc. pron., confide omnia (in allen Stücken), Caecil. com. 247. – θ) m. ut u. Konj., Plin. ep. 2, 5, 7 (vgl. Ggstz. diffidere m. ne u. Konj., Lucr. 5, 978). – ➳ confiderunt ist zweifelhafte Lesart (jetzt confiderent) bei Liv. 44, 13, 7.

…nostra tamen qui remansissemus caede contentum te esse dicebas quid cum te Praeneste Kalendis ipsis Novembribus occupaturum nocturno impetu esse confideres, sensistin illam coloniam meo iussu meis praesidiis, custodiis, vigiliis esse munitam nihil agis, nihil moliris ,…

Cicero, in Catilinam
…de qua non dubitet, sibique eam praetoriam cohortem futuram. Huic legioni Caesar et indulserat praecipue et propter virtutem confidebat maxime. Hac oratione habita mirum in modum conversae sunt omnium mentes summaque alacritas et cupiditas belli gerendi innata est…

Julius Caesar, Gallic War
…existimarent, eo magis quod pridie superioribus locis occupatis proelium non commisissent, sive eo quod re frumentaria intercludi posse confiderent, commutato consilio atque itinere converso nostros a novissimo agmine insequi ac lacessere coeperunt. Postquam id animum advertit ,…

Julius Caesar, Gallic War
…audebat, commodissimum esse statuit omnibus equis Gallis equitibus detractis eo legionarios milites legionis X ., cui quam maxime confidebat, imponere, ut praesidium quam amicissimum, si quid opus facto esset, haberet. Quod cum fieret ,…

Julius Caesar, Gallic War
…prae magnitudine corporum suorum brevitas nostra contemptui est tanti oneris turrim in muro sese ; posse ; conlocare confiderent Ubi vero moveri et adpropinquare muris viderunt, nova atque inusitata specie commoti legatos ad Caesarem de pace miserunt ,…

Julius Caesar, Gallic War
…cui sciam pactam et constitutam cum Manlio diem, a quo etiam aquilam illam argenteam quam tibi ac tuis omnibus confido perniciosam ac funestam futuram, cui domi tuae sacrarium sceleratum constitutum fuit, sciam esse praemissam tu ut illa carere…

Cicero, in Catilinam
…prius fugere destiterunt quam ad flumen Rhenum milia passuum ex eo loco circiter L pervenerunt. Ibi perpauci aut viribus confisi tranare contenderunt aut lintribus inventis sibi salutem reppererunt. In his fuit Ariovistus, qui naviculam deligatam ad ripam nactus…

Julius Caesar, Gallic War
…, sertis redimiti, unguentis obliti, debilitati stupris eructant sermonibus suis caedem bonorum atque urbis incendia. quibus ego confido impendere fatum aliquod et poenam iam diu improbitati, nequitiae, sceleri, libidini debitam aut instare iam plane aut…

Cicero, in Catilinam
…timetis eam. Immo vero maxume. Sed inertia et mollitia animi alius alium exspectantes cunctamini, videlicet dis inmortalibus confisi, qui hanc rem publicam saepe in maxumis periculis servavere. Non votis neque suppliciis muliebribus auxilia deorum parantur vigilando…

Sallust, Catilina
…locus an te nescio quis simulatis ignibus hostis sustulit e nostris, Cynthia, carminibus atque utinam mage te remis confisa minutis parvula Lucrina cumba moretur aqua, aut teneat clausam tenui Teuthrantis in unda alternae facilis cedere lympha manu ,…

Propertius, Elegies

Frequency

1227th

most frequent word

Most used by

Julius Caesar
Q. Tullius Cicero
Propertius
Pliny the Younger
Sallust

Collocations

meus 55
dominus 52
magnus 48
habeo 48
video 48
tuus 45
multus 43
ita 36
noster 35
autem 34

Textbooks

CambridgeLatin 21
OxfordLatin 29, 40
EcceRomani 26

confido

Saved

Recent