dedo
dedo, to give away, give up, surrender, deliver, consign, yield, abandon, render
BWL
they surrendered many people as prisoners of war
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit.
- A In gen.: ancillas, Ter. Hec. 773; cf.: aliquem in pistrinum, id. And. 199: aliquem hostibus in cruciatum, Caes. B. G. 7, 71, 3; so, ad supplicium, Liv. 1, 5: ad exitium, Tac. A. 1, 32; id. H. 2, 10: ad necem, Liv. 9, 4; for which neci, Verg. G. 4, 90; Ov. F. 4, 840: telis militum, Cic. Mil. 1, 2: aliquem istis, id. Verr. 2, 4, 42: mihi iratae infamem juvencum, Hor. Od. 3, 27, 46: Assyrios cineri odores, impart, devote, Tib. 1, 3, 7.—
- B Esp., milit. t. t., to deliver up, surrender some one or something to the enemy; and with se, to surrender one's self, capitulate: INIVSTE IMPIEQVE ILLOS HOMINES ILLASQVE RES DEDIER, an old formula in Liv. 1, 32: urbem, agrum, aras, focos seque uti dederent, Plaut. Am. 1, 1, 71 (223): eos, qui sibi Galliaeque bellum intulisset, sibi dedere, Caes. B. G. 4, 16, 3: so, auctores belli, Liv. 9, 1: eum hostibus, Suet. Caes. 24: Cirtam, Sall. J. 35, 1: Ambiani se suaque omnia sine mora dediderunt, Caes. B. G. 2, 15, 2: se suaque omnia Caesari, id. ib. 3, 16, 4; id. B. C. 3, 11 fin.: se alicui, id. B. G. 2, 15 fin.; 2, 28, 2; id. B. C. 2, 44, 1; 3, 28, 4 et saep.: se in ditionem atque in arbitratum Thebano poplo, Plaut. Am. 1, 1, 102 (254); Liv. 7, 31; 26, 33: incolumitatem deditis pollicebatur, Caes. B. C. 3, 28, 2; Tac. Agr. 16 al.: se, without dat., Caes. B. C. 2, 22; Liv. 42, 8 et saep.
- II Trop.
- A In gen., to give up, yield, devote, dedicate; and with se, to give up, apply, devote, dedicate one's self (esp. freq. in Cic.): Davo ego istuc dedam jam negoti, Ter. And. 953: membra molli somno, Lucr. 3, 113: aures suas poetis, Cic. Arch. 10 fin.: animum sacris, Liv. 1, 31 al.: aliquem cupiditati crudelitatique alicujus, Cic. Quint. 18 fin.; so, filiam (Verginiam) libidini App. Claudii, id. Fin. 2, 20 fin.; cf. Tac. A. 3, 23: collegam liberto, id. ib. 16, 10: tuus sum, tibi dedo operam, Plaut. Bacch. 1, 1, 60 (94); cf.: ubi ei dediderit operas, id. ib. 11 (45) al.: corpora paupertate dedita morti, Lucr. 6, 1255: se totum Catoni, Cic. Rep. 2, 1; cf.: cui (sc. patriae) nos totos dedere ... debemus, id. Leg. 2, 2, 5; cf.: se toto animo huic discendi delectationi, id. Tusc. 5, 39 fin.: se penitus musicis, id. de Or. 1, 3, 10: se literis, id. Q. Fr. 3, 5, 4: se ei studio, id. de Or. 3, 15, 57: se doctrinae, id. Off. 1, 21, 71; Quint. 10, 2, 23; 11, 1, 35: se amicitiae eorum, Caes. B. G. 3, 22, 2 al.: ne me totum aegritudini dedam, Cic. Att. 9, 4; so, se totos libidinibus, id. Tusc. 1, 30; id. Or. 43, 148; id. Tusc. 2, 21, 48 et saep.: cum se ad audiendum, legendum scribendumque dediderit, Cic. de Or. 1, 21, 95: dede neci, Verg. G. 4, 90; Ov. H. 14, 125; id. F. 4, 840: se ad literas memoriasque veteres, Gell. 2, 21, 6: cum se doctrinae penitus dedidissent, Lact. 1, 1, 1.—Absol.: dediderim periculis omnibus, Cic. Fragm. ap. Quint. 9, 3, 45.—
- b dēdĭta ŏpĕra, adverb., purposely, designedly, intentionally, Plaut. Trin. 1, 2, 29 (67); Ter. Eun. 841; Afran. ap. Non. 433, 30; Cic. Att. 10, 3; Liv. 2, 29; 2, 51; Col. 12, 4, 5; in the order opera dedita, Cic. de Or. 3, 50, 193; and in MSS. ellipt., dedita, id. Att. 15, 4, 4; cf. dedita, ἐπιτηδές, Gloss. —
- B In Partic.: manus, for the usual dare manus, to give up, to yield: si tibi vera videntur, dede manus; aut, si falsum est, accingere contra, Lucr. 2, 1043.
- —Hence, dēdĭtus, a, um, P. a. (acc. to no. II. A.), given up to, addicted, devoted to something; eager, assiduous, diligent (class.; esp. freq. in Cic.).
- α With dat.: hoc magis sum Publio deditus, quod, etc., Cic. Fam. 5, 8, 4; cf.: nimis equestri ordini deditus, id. Brut. 62, 223: eorum voluntati et gratiae deditus fuit, id. Verr. 2, 3, 24: his studiis, id. de Or. 1, 13, 57; id. Arch. 6, 12: studio literarum, id. Brut. 21, 79: literis, id. Fam. 1, 7 fin.: artibus, id. de Or. 1, 1, 2; cf. id. Cael. 30, 72; Liv. 1, 57: nec studio citharae nec Musae deditus ulli, Hor. S. 2, 3, 105 al.: animus libidini deditus, Cic. Cael. 19, 45: vitiis flagitiisque omnibus, id. Rosc. Am. 13 fin.: ventri atque somno, Sall. C. 2, 8; cf.: somno ciboque, Tac. G. 15: corporis gaudiis, Sall. J. 2, 4; cf. id. ib. 85, 41: quaestui atque sumptui, id. Cat. 13 fin.; Suet. Vit. 13: agriculturae, Vulg. 2 Par. 26, 10: vino, ib. 2 Tim. 3, 8.—Comp.: uxoribus deditior, Eutr. 10, 15.—Sup.: ab optimo certe animo ac deditissimo tibi, Dolab. ap. Cic. Fam. 9, 9, 1.—
- β In Lucret. and Catull. with in: in pugnae studio quod dedita mens est, Lucr. 3, 647: in rebus animus, id. 4, 816; Cat. 61, 102.—*
- γ With an adv. of place: ubi spectaculi tempus venit deditaeque eo (sc. ad spectacula) mentes cum oculis erant, Liv. 1, 9, 10.
II) übtr.: a) hingeben, übergeben, widmen, weihen, im üblen Sinne = preisgeben, in die Hände liefern, opfern, gew. m. Dat. wem? Davo istuc iam negotii, Ter.: membra molli somno, Lucr.: aures suas poëtis, sein Ohr leihen, Cic.: animum sacris, Liv.: cum bonis famā fortunisque omnibus alcis cupiditati crudelitatique dedi, Cic.: filiam suā manu occīdere potius, quam ea Ap. Claudii libidini dederetur, Cic.: ded. alqm omnibus periculis, Cic. fr.: collegam liberto, Tac. – bes. oft dedere se, sich hingeben, sich ergeben, sich unterwerfen, sich fügen, im üblen Sinne = einer Sache frönen, se alci, Komik. (s. Spengel Ter. Andr. 63. Wagner Ter. heaut. 681): se amicitiae eorum, Caes.: se patrum auctoritati, Liv.: se desidiae aut maestitiae potius quam litteris, Cic.: se non otiosis disputationibus, sed administrationibus rei publicae, Quint.: se doctrinae, Cic., penitus se doctrinae, Lact. (s. Bünem. Lact. 1, 1. § 1): se duritiae (strengen Lebensart), Nep.: se litteris, Cic.: se altioribus studiis artibusque, Plin. ep.: se ei studio, Cic.: se lamentis muliebriter lacrimisque, Cic.: se voluptatibus, Cic. – mit dopp. Acc., se totum ab adulescentia Catoni, Cic.: se totum patriae od. rei publicae, Cic. u. Nep.: se totum aegritudini, Cic. – m. pro u. Abl., voveo dedoque me pro re publica, Sall. hist. fr. 2, 50 (41), 10. – b) in der Verbindung deditā operā (selten operā deditā), mit Fleiß, geflissentlich, absichtlich, quasi deditā operā quae ego volo tu non vis, Naev. com. fr.: deinde aliquid deditā operā controversiae concinno, Afran. com. fr.: nam ego deditā operā huc ad te venio, Plaut.: deditā operā passim ad illecebras propulsa pecora, Liv.: itaque epistulam misi deditā operā (durch einen Expressen), Cic.: ne nos id, quod faciemus, operā deditā facere videamur, Cic. – ➳ Parag. Infin. Präs. Pass. dedier, Formula vetus bei Liv. 1, 32, 7.
➳ inf. prés. pass. dedier Liv. 1, 32, 7.
- 1. overgeven, uitleveren [noxios hostibus; hominem trucidandum populo];
- 2. overleveren, prijsgeven, in handen geven, offeren [animum sacris; alqm crudelitati hostium; aures suas poëtis het oor lenen aan; filiam libidini alcis; alqm omnibus periculis];
- 3. se ~ en pass. (a) zich overgeven, capituleren, zich onderwerpen [Lacedaemoniis; populo Romano; potestati alcis; dediti onderworpenen]; (b) (metaf.) zich overleveren aan, zich voegen naar, zich wijden aan [patrum auctoritati; litteris; voluptatibus verslaafd zijn aan]; (c) zich moeite geven; ➤ deditā operā met opzet.
交付。與。— aures ei 聽彼。— se hostibus 投降。 — se ipsum neci 自刎。
Suggest a Translation
See an image
- to give away, give up, surrender, deliver, consign, yield, abandon, render: Ancillas, T.: te in pistrinum, T.: aliquem hostibus in cruciatum, Cs.: servum ad supplicium: neci, V.: mihi iuvencum iratae, H.—In war, to deliver up, surrender: illas res dedier mihi exposco, L. (old form.): legati ad dedendas res missi, L.: se suaque omnia Caesari, Cs.: se in arbitrium populiR., L.: sese sine fraude, Cs.—Fig., to give up, yield, devote, dedicate, surrender, consign, abandon, apply: Davo istuc negoti, T.: aurīs suas poetis: animum sacris, L.: se penitus musicis: se amicitiae eorum, Cs.: se totos libidinibus: dede neci, V.—P. perf., in the phrase, deditā operā, purposely, on purpose, designedly, intentionally: Quasi deditā operā domi erant, T.: has ad te litteras misi: deditā operā propulsa pecora, L.: operā deditā: facere.
-
…haec Caesar respondit se magis consuetudine sua quam merito eorum civitatem conservaturum, si prius quam murum aries attigisset se dedidissent ; sed deditionis nullam esse condicionem nisi armis traditis. Se id quod in Nerviis fecisset facturum finitimisque imperaturum ne…
Julius Caesar, Gallic War
-
…cum victoribus nihil impeditum, victis nihil tutum arbitrarentur, omnium qui supererant consensu legatos ad Caesarem miserunt seque ei dediderunt ; et in commemoranda civitatis calamitate ex DC ad tres senatores, ex hominum milibus LX vix ad D ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…remitti virtutem existimarent ; esse homines feros magnaeque virtutis ; increpitare atque incusare reliquos Belgas, qui se populo Romano dedidissent patriamque virtutem proiecissent ; confirmare sese neque legatos missuros neque ullam condicionem pacis accepturos. Cum per eorum fines triduum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…omnibusque armis ex oppido conlatis, ab eo loco in fines Ambianorum pervenit ; qui se suaque omnia sine mora dediderunt. Eorum fines Nervii attingebant. Quorum de natura moribusque Caesar cum quaereret, sic reperiebat nullum esse aditum ad…
Julius Caesar, Gallic War
-
…minus bono transfertur. Quae homines arant, navigant, aedificant, virtuti omnia parent. Sed multi mortales, dediti ventri atque somno, indocti incultique vitam sicuti peregrinantes transiere ; quibus profecto contra naturam corpus voluptati, anima oneri…
Sallust, Catilina
-
…, ad facinora incendebant animus imbutus malis artibus haud facile lubidinibus carebat ; eo profusius omnibus modis quaestui atque sumptui deditus erat. In tanta tamque corrupta civitate Catilina, id quod factu facillumum erat, omnium flagitiorum atque facinorum circum…
Sallust, Catilina
-
…negotiantur, adductus Valentinorum, hominum honestissimorum, omniumque Reginorum testimoniis multorumque equitum Romanorum qui casu tum Messanae fuerunt, dedi tantum priore actione testium res ut nemini dubia esse possit. quid nunc agam cum iam tot horas de uno…
Cicero, in Verrem
-
…homines saepe, cum obeunt pluris competitores et vident unum esse aliquem qui haec officia maxime animadvertat, ei se dedunt, deserunt ceteros, minutatim ex communibus proprii, ex fucosis firmi suifragatores evadunt. iam illud teneto diligenter ,…
Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
-
…m. interc. post a. . CICERO ATTICO SAL. quae desideras omnia scripsi in codicillis eosque Eroti dedi ; breviter, sed etiam plura quam quaeris, in iis de Cicerone ; cuius quidem cogitationis initium tu mihi…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…nec me Delo movere nisi omnia ἄκρα Γυρέων pura vidissem. de Messalla ad te statim ut audivi de Gyaro dedi litteras et id ipsum consilium nostrum etiam ad Hortensium cui quidem valde συνηγωνίων. sed tuas de eius iudici sermonibus…
Cicero, Epistulae ad Atticum