dignus
dignus, worthy, deserving, meritorious, deserved, suitable, fitting, becoming, proper
he is worthy of the highest praise
those stories are worth reading repeatedly
- worthy, deserving (in a good or ill sense), of things, suitable, fitting, becoming, proper (very freq. in all periods and kinds of writing).—Constr., in the most finished models of composition, with the abl. pretii, a relative sentence, or absol.; in the Aug. poets also freq. with the inf.; otherwise with ut, the gen., or the acc. of a neutr. pron. or adj.
- α With abl. (so most freq.): dignus domino servus, Plaut. Am. 2, 2, 227 (859); cf.: vir patre, avo, majoribus suis dignissimus, Cic. Phil. 3, 10, 25; id. Fam. 2, 18 fin.; juvenes patre digni, Hor. A. P. 24 et saep.: dignus es verberibus multis, Plaut. Mil. 2, 3, 71 (342): amici novi digni amicitiā, Cic. Lael. 19: summa laude digni, id. Rep. 3, 4; 3, 17 et saep.: omnibus probris, quae improbis viris Digna sunt, dignior nullus est homo, Plaut. Bacch. 4, 3, 9 (620): assentatio, quae non modo amico, sed ne libero quidem digna est, Cic. Lael. 24, 89; Quint. 11, 1, 40: dignius odio scelus, id. 7, 2, 36: o fons, dulci digne mero, Hor. C. 3, 13, 2: munera digna venustissima Venere, Plaut. Poen. 5, 4, 4 (1177); for which; diem dignum Veneri (abl. v. Venus), id. ib. 1, 2, 45 (254): ut te dignam mala malam aetatem exigas, id. Aul. 1, 1, 4 (43); cf. id. Trin. 1, 2, 122 (160); id. Rud. 3, 2, 26 (640) et saep.: dicendum dignum aliquid horum auribus, Cic. Rep. 3, 13: aliquid memoria dignum consequi, id. ib. 1, 8; * Caes. B. G. 7, 25, 1; Phaedr. 4, 21, 3 al.: si quid antea admisissem piaculo dignum, Liv. 40, 13 et saep.: tribuere id cuique, quod sit quoque dignum, Cic. Rep. 3, 11: neque enim decorum est neque dis dignum, id. Div. 1, 52: quicquid dignum sapiente bonoque, Hor. Ep. 1, 4, 5 et saep.: dicere Cinnā digna, Verg. E. 9, 36.—Esp. freq. with supine in u: digna memoratu produntur, Plin. 6, 23, 26, § 97: nihil dignum dictu, Liv. 4, 30, 4; 9, 43, 6; 25, 1, 5; Suet. Aug. 43; Val. Max. 1, 5, 9; Sen. Ep. 94, 56; Tac. Agr. 1.—
- β With rel. clause (freq., though not in the Aug. poets): non videre dignus, qui liber sies, Plaut. Ps. 2, 2, 17 (610); cf. id. Rud. 2, 6, 38 (522); id. Mil. 4, 2, 52 (1042): qui modeste paret, videtur, qui aliquando imperet, dignus esse, Cic. Leg. 3, 2: homines dignos, quibuscum disseratur putant, id. Ac. 2 (Luc.), 6, 18; Quint. 10, 1, 131 et saep.—So with rel. adv.: sive adeo digna res est ubi tu nervos intendas tuos, if the thing is really worth your bending your energies to it, Ter. Eun. 311; cf. also: dignos esse, qui armis cepissent, eorum urbem agrumque Bolanum esse, i. e. ut eorum urbs esset, Liv. 4, 49, 11 Weissenb. (Madv. dignum, cf. δ infra).—
- γ Absol. (that of which some one or something is worthy, to be supplied from the context): Mi. Quem ament igitur? Sy. Alium quemlibet; Nam nostrorum nemo dignus est (sc. amari), Plaut. Poen. 4, 2, 39 (861); cf. id. Curc. 4, 2, 28 (514): ut ne nimis cito diligere incipiant neve non dignos, etc., Cic. Lael. 21, 78 sq.: illud exemplum ab dignis et idoneis ad indignos et non idoneos transfertur, Sall. C. 51, 27 Kritz.: dignis ait esse paratus, Hor. Ep. 1, 7, 22: omnes, ait, malle laudatos a se, dignos indignosque, quam, etc., Liv. 24, 16 et saep.: quem dices digniorem esse hominem hodie Athenis alterum? Plaut. Ep. 1, 1, 24 (24); cf. Suet. Aug. 54: dignus patronus, Q. Cic. Pet. Cons. 1, 2: dignior heres, Hor. C. 2, 14, 25: digna causa, Liv. 21, 6: dignum operae pretium, Quint. 12, 6, 7: dignas grates persolvere, Verg. A. 1, 600; 2, 537: digna gloria ruris, id. G. 1, 168 et saep.: ad tuam formam illa digna est, Plaut. Mil. 4, 1, 21 (967); so, quod supplicium dignum libidini ejus invenias? (where the dat. depends on the verb), Cic. Verr. 2, 2, 16, § 40: id, cum ipse per se dignus putaretur, impetravit, id. Arch. 4, 6.—So as subst.: "nulla contumelia est, quam facit dignus;" primum quid est dignus? nam etiam malo multi digni, sicut ipse (Antonius), Cic. Phil. 3, 9, 22; so, dignum est, it is fit, proper, becoming, = aequum est, decet, convenit, Plaut. Mil. 3, 1, 129 (724); id. Merc. 1, 2, 22 (132); Ter. Phorm. 402; 438; Cic. Tusc. 2, 5, 14; Liv. 1, 14; Sen. de Ira, 1, 12; Verg. G. 3, 391 al.—So comp., Liv. 8, 26, 6; Cic. Clu. 53, 146.—Sup., Cic. Rosc. Am. 3, 8.—
- δ With inf. (freq. in the Aug. poets; not in Cic.): concedere, Cat. 68, 131: unā perire, Ov. M. 1, 241: credere, id. ib. 3, 311: fuisse conjux, id. ib. 14, 833: decurrere spatium vitae, id. Tr. 3, 4, 34: ponere annos, id. ib. 4, 8, 14 al.; and more freq. in the pass.: cantari dignus, Verg. E. 5, 54: amari, id. ib. 89: rapi, Ov. M. 7, 697: describi, Hor. S. 1, 4, 3: notari, id. ib. 1, 3, 24: legi, id. ib. 1, 10, 72: Quint. 10, 1, 96 et saep.: auctoribus hoc dedi, quibus dignius credi est, Liv. 8, 26 fin.; cf.: uterque optimus erat, dignusque alter elegi, alter eligere, Plin. Pan. 7, 4.—
- ε With ut: non sum dignus prae te, ut figam palum in parietem, Plaut. Mil. 4, 4, 4 (1140); Liv. 24, 16: eras dignus ut haberes integram manum; Quint. 8, 5, 12; 12, 11, 24.—
- ζ With gen. (acc. to the Gr. ἄξιός τινος—so freq. in Inscr. v. Wordsworth, Fragm. p. 494): dignus salutis, Plaut. Trin. 5, 2, 29 (1153); cogitatio dignissima tuae virtutis, Balb. ap. Cic. Att. 8, 15 A.: quidquid putabit dignum esse memoriae, Phaedr. 4, 20, 3: probae, Ov. Tr. 4, 3, 57.—
- η With acc. of a neutr. pron. or adj.: non me censes scire quid dignus siem? Plaut. Capt. 5, 2, 16 (969); Ter. Phorm. 519: si exoptem, quantum dignus, tantum dent (di tibi), etc., Plaut. Ps. 4, 1, 26 (930).—
- θ With ad (very rare): ad tuam formam illa una digna est, Plaut. Mil. 4, 1, 21 (967): amicus, dignus huic ad imitandum, Cic. Rep. 1, 18, 30.—
- ι With pro: si digna poena pro factis eorum reperitur, Sall. C. 51, 8; Cic. Div. in Caecil. 13, 42; Hor. Ep. 1, 7, 24.—Adv.: dignē, worthily, fitly, becomingly: quam digne ornata incedit, haud meretricie! Plaut. Mil. 3, 2, 58 (870); id. Cas. 4, 1, 14 (772); Cic. de Sen. 1, 2; Cassius in Cic. Fam. 12, 13; Vell. 2, 67; Suet. Aug. 66; Hor. C. 1, 6, 14; id. Ep. 2, 1, 164 al.—Comp., Hor. S. 2, 7, 47.—Sup. seems not to occur.
II) übtr., einer Person oder Sache würdig, wert = entsprechend, angemessen, geziemend, zukommend, verdient, konstr.: α) m. Abl.: munera dignissima Venere, Plaut.: tibi di dignum factis exitium duint! Ter.: tuis dignum factis feceris, ut amici inter nos simus, Ter.: fuit et fortunā et clementiā Caesaris dignum, quod (daß usw.) nemo ex iis, qui contra eum arma tulerant, ab eo iussuve eius interemptus est, Vell. 2, 87, 2: quid docto homine et amico dignum fuerit, scio, Cic. ad Att. 7, 18, 3: negotium non est dignum viribus nostris, Cic.: genus scripturae non satis dignum summorum virorum personis, Nep.: nihil negare, quod dono dignum esset, des Verschenkens wert war, lohnte, Sall. – venit tempus serius, quam dignum populo Rom. fuit, Cic. – neutr. plur. subst., te digna ut eveniant precor, Plaut. rud. 640: Varro digna illo ac vera de exitu eius ominatus est, Vell. 2, 71, 2. – β) m. Genet.: suscipe curam et cogitationem dignissimam tuae virtutis, Balb. b. Cic. ad Att. 8, 15. litt. A. § 1: adiecisse deos dignum Arsacidarum, Tac. ann. 15, 14: utque probae dignum est, Ov. trist. 4, 3, 57: dignus Alcidae labor, Sen. Herc. fur. 962: hominum dignae conscriptiones (Schriften), Interpr. Iren. 3, 21, 2. – γ) m. Dat.: quod huic maleficio dignum supplicium potest inveniri? Cornif. rhet. 4, 12: dignum exitum vitae ac moribus suis habuit, Treb. Poll. Claud. 5, 3: monumentum mihi facias dignum iuventuti meae, Corp. inscr. Lat. 10, 7457 (aber Cic. Verr. 2, 40 jetzt libidine). – δ) m. pro u. Abl.: an quicquam pro istis factis dignum te dici potest? Ter. Hec. 209: quidnam pro offensione hominum dignum eloqui possim, Cic. div. in Caec. 42: si digna poena pro factis eorum reperitur, Sall. Cat. 51, 8: quis potis est dignum pollenti pectore carmen condere pro rerum maiestate hisque repertis? Lucr. 5, 1: dignum praestabo me etiam pro laude merentis, Hor. ep., 1, 7, 24. – ε) m. erga u. Akk., memoria erga se dignissima, Corp. inscr. Lat. 3, 1498. – ζ) m. ad (im Vergleich mit od. entsprechend) u. Akk., ad tuam formam illa una dignast, Plaut. mil. 968. – η) absol., wie ἄξιος u. würdig = der Sache angemessen, groß-, bedeutend genug, genügend, qui maeror dignus in tanta calamitate inveniri potest, Cic.: quibus si videretur digna causa, wenn sie genügenden Grund, begründete Ursache fänden, Liv. – praemia digna, Ov.: quid enim minus dignum, quam etc.? Cic. – dignum est (wie ἄξιόν ἐστιν) = es ziemt sich, m. folg. Infin., quibus (auctoribus) dignius credi est, Liv. 8, 26, 6. – od. m. folg. Acc. u. Infin., huic homini dignumst divitias esse, et diu vitam dari, Plaut. mil. 723: quid enim minus dignum est, quam peius quicquam videri dedecore, flagitio, turpitudine? Cic. Tusc. 2, 14. – u. dignum (für schicklich) habeo od. arbitror m. folg. Infin., Plaut. merc. 116 u. 131. – u. dignum est m. folg. ut u. Konj., dignum esset, ut ex his officinis omnia opera perficerentur, Vitr. 2, 7, 4: non enim dignum fuit, ut quadrigae tyrannorum bono principi miscerentur, Vopisc. Prob. 24, 7. – od. ganz absol., ut dignum est (erat), Ter. u. Liv.: secus quam dignum est, Ter.: rem minus aegre quam dignum erat tulisse, Liv.: u. neque dignum (für schicklich) puto od. arbitror, Plaut. (s. Brix Plaut. trin. 448). – neutr. pl. subst., ex mala conscientia digna (verdiente Strafe) timere, Sall. Iug. 62, 8: digna atque indigna od. (asyndet.) digna indigna (Verschuldetes u. Unverschuldetes) pati, Sen. ad Marc. 10, 6. Verg. Aen. 12, 811: digna atque indigna canere, Val. Flacc. 2, 115. – digna = Würden, haec duo digna regens, Ven. Fort. 10, 19, 4.
solamina digna petentes
~o a cunctis honore venerantur
~um fuit ut tantus praecessor talem haberet ‥ heredem
nisi prius ~a satisque placavili factione Deo ‥ emendare voluerit
nisi ~a satisfactione peniteat(
~um ducens aliqua de gestis Æthelwoldi memoriae ‥ commendare
ego B. episcopus ~um duxi
~um duxi redditum istum assignare
~as res,medeme ðinc
non noscitur ~ior essentia quam spiritus aut corpus, et ex his spiritus ~ior est quam corpus
te nunc sancte speculator, / verbi Dei digne dator, / Hæddi, pie presul, precor
donec ~ior persona que in capitulo fuerit dicat ‘benedicite’
virum ‥ laude ~issimum
quae memoria ~a videbantur
dua [v. l. duo ] opuscula memoriae [v. l. memoria ] ~a ‥ facere studuit
aliquid memoriae ~um lectoris legendi manibus inponere me libet
furtum probatum et morte ~um(
itineris nostri ‥ que ‥ relatu ~a fuerint ‥ manifestabimus
memoratu ~am ‥ historiam
de eo qui nondum imperat vel laudatur, sed ad hoc ~us est, dicendum, ‘iste est ~us imperio vel laude’; de eo vero qui jam imperat vel laudatur dicendum, ‘iste est ~us imperii vel laudis’
~um se congregationi fratrum aestimare non debet(
abbas si habuerit monachum ~um aepiscopatui
si ~um aliquid vestrae lectioni [] confecero : †electioni Eddi pref.
nobilium honori personarum ‥ ~i [(AS: ] habeanturþegenrihtes wyrþe
ut corporis et sanguinis participationi ‥ ~i ‥ efficiantur
vidit per somnium ‥ Petrum ‥, ~um tante majestati habitum preferentem
est Thome signum Virgo: fac hunc tibi dignum [legend on counterseal ]
quem solum ‥ ~issimum ratus est cui Constantinam ‥ nuptiali dote subarraret
non ~a est haec gens talem habere rectorem
monachus ‥ ~us per omnia cui Dominus specialiter sua revelaret arcana
nos ~os qui eas scribamus efficiat
digna perire peri
cui via danda fuit libera, dignus eram
~us est ‥ conculcari qui ‥ suos ‥ conculcat
~a dividi
non ~us fuit manere in villa
suae libertatis electione absque omni obstaculo ‥ ~i habeantur
volo quod sitis omni lege illa ~i [(AS: ] qua fuistis Edwardi diebus regisealra þoera laga weorðe
ut non cogatis homines Sancti ire ad schiras ‥ nisi illos qui tantum terre habent unde ~i fuissent TRE ire ad schiras(
homines imperatoris ‥ bonarum legum ~i tenebantur(
volo ut omnis homo sit venatione sua ~us [(AS: ] ‥ in dominio suohis huntnoðes wyrðe
camerarius debet invenire ‥ unam novam mappam ad ~um et ad ceteras mensas pannos de canobio
coquinarius ‥ sedebit in ~o
in vino empto et misso ad ~um in refectorio
- 1. waardig, waard (m. abl.; ut; qui m. conj.; sup.; zelden m. gen. of inf.); ➤ laude ~; maioribus suis ~; fabulae -ae, quae iterum legantur; dictu, memoratu -um het vermelden, de herinnering waard; salutis ~; laudari ~;
- 2. verdiend, toekomend, gepast, passend; ➤ -a indigna pati verdiende en onverdiende dingen; dignum est (m. inf. of aci.) het hoort, het past.
該當。堪。足。有功。Es — quem vel ut omnes diligant 衆人應愛汝。Est — honore vel honoris 此人足榮。Dignum est 理當。其所宜。
Suggest a Translation
See an image
- DEC-, worthy, deserving, meritorious, deserved, suitable, fitting, becoming, proper: quod te dignumst facere, T.: vir maioribus suis dignissimus: adsentatio, quae ne libero quidem digna est: O fons, Dulci digne mero, H.: quod dignum memoriā visum, Cs.: quicquid dignum sapiente bonoque, H.: dicere Cinnā digna, V.: dignum factis suis exitium invenit, S.: digna, quoi committas mulierem, T.: videtur, qui imperet, dignus esse: digna res est ubi tu nervos intendas tuos, worth your utmost exertion, T.: dignos esse, eorum agrum Bolanum esse (i. e. ut eorum esset), L.: unā perire, O.: concedere, Ct.: fuisse coniunx, O.: amari, V.: legi, H.: digna res visa, ut simulacrum pingi iuberet, L.: quidquid putabit dignum esse memoriae, Ph.: Di tibi id quod dignus es duint, T.: amicus, dignus huic ad imitandum: si digna poena pro factis eorum reperitur, S.: Dignum praestabo me pro laude merentis, H.: causa, L.: dignior heres, H.: dignas gratīs persolvere, V.: digna gloria ruris, V.: id, cum ipse per se dignus putaretur, impetravit: ex malā conscientiā digna timere, just retribution, S.: dici ut dignumst, as is proper, T.: quid minus est dignum quam videri, etc.: rem minus aegre quam dignum erat tulisse, L.: serius quam dignum populoR.fuit: ut probae dignum est, O.: cum auctoribus, quibus dignius credi est, L.— With supin. abl.: nihil dignum dictu, L.: digna relatu, O.: agere digna memoratu, Ta.—As subst: nulla contumelia est, quam facit dignus: diligere non dignos: exemplum ab dignis ad indignos transfertur, S.: dignis ait esse paratus, i. e. (to help) the deserving, H.
-
…vindicandum fortissimum fore putasti. sed quam longe videtur a carcere atque a vinculis abesse debere qui se ipse iam dignum custodia iudicarit quae cum ita sint, Catilina, dubitas, si emori aequo animo non potes, abire in…
Cicero, in Catilinam
-
…in pace et per indutias multa nefaria facinora fecissent, numquam ipsi per occasionem talia fecere magis, quid se dignum foret, quam quid in illos iure fieri posset, quaerebant. Hoc item vobis providendum est, patres conscripti…
Sallust, Catilina
-
…Saturnius arce, ingemit et, facto nondum vulgata recenti, foeda Lycaoniae referens convivia mensae, ingentes animo et dignas Iove concipit iras, conciliumque vocat tenuit mora nulla vocatos. Est via sublimis, caelo manifesta sereno lactea nomen…
Ovid, Metamorphoses
-
…rebus bonis orta sunt. Sed ubi imperium ad ignaros eius aut minus bonos pervenit, novum illud exemplum ab dignis et idoneis ad indignos et non idoneos transfertur. Lacedaemonii devictis Atheniensibus triginta viros inposuere, qui rem publicam eorum…
Sallust, Catilina
-
…. esse putat nusquam atque animo peiora veretur. Viderat a patrio redeuntem Iuppiter illam flumine et o virgo Iove digna tuoque beatum nescio quem factura toro, pete dixerat umbras altorum nemorum et nemorum monstraverat umbras, dum calet et…
Ovid, Metamorphoses
-
…ferventibus artus mollit aquis, partim subiecto torruit igni. Quod simul inposuit mensis, ego vindice flamma in domino dignos everti tecta penates. Territus ipse fugit, nactusque silentia ruris exululat frustraque loqui conatur ab ipso conligit os rabiem…
Ovid, Metamorphoses
-
…praeteritos passa est succedere fastus, nec sinet abduci te tuus ardor aget. nec mirum, cum sit Iove digna et proxima Ledae et Ledae partu gratior, una tribus ; illa sit Inachiis et blandior heroinis, illa suis…
Propertius, Elegies
-
…Postremo Caesar in animum induxerat laborare, vigilare ; negotiis amicorum intentus sua neglegere, nihil denegare, quod dono dignum esset ; sibi magnum imperium, exercitum, bellum novum exoptabat, ubi virtus enitescere posset. At Catoni studium…
Sallust, Catilina
-
…, illa suis verbis cogat amare Iovem. tu vero quoniam semel es periturus amore, utere non alio limine dignus eras. quae tibi sit felix, quoniam novus incidit error ; et quodcumque voles, una sit ista tibi…
Propertius, Elegies
-
…omnem congerebam clanculum. Age, inepte. Hoc hercle factum est fac sis nunc promissa appareant ; Sive adeo digna res est ubi tu nervos intendas tuos. Haud similis virgo est virginum nostrarum quas matres student Demissis humeris esse…
Terence, Eunuchus