dignitas
dignitas, worth, merit, desert, character
he was maintaining his dignity in difficult circumstances
dignĭtas, ātis (gen. plur. dignitatum, Sen. Ben. 2, 17, 1; Plin. Ep. 9, 5, 3; Vop. Florian. 6, 2: -tatium, Sen. Polyb. 17, 2), f. [dignus].
- I Lit., a being worthy, worth, worthiness, merit, desert (so, rarely, and perh. only in Cic.): Lamia petit praeturam: omnesque intelligunt nec dignitatem ei deesse nec gratiam, Cic. Fam. 11, 17; id. Agr. 2, 2, 3: dignitas consularis, a being worthy of the office of consul, id. Mur. 13: pro dignitate laudare, id. Rosc. Am. 12, 33.
- II Meton. (the cause for the effect), dignity, greatness, grandeur, authority, rank (cf. honos, honestas, laus, existimatio, gloria, fama, nomen).
- A In gen.: mihi gratulabere, quod audisses me pristinam meam dignitatem obtinere. Ego autem, si dignitas est bene de re publica sentire, obtineo dignitatem meam; sin autem in eo dignitas est, si, quod sentias, re efficere possis, ne vestigium quidem ullum est reliquum nobis dignitatis, Cic. Fam. 4, 14, 1; dignitas (est) alicujus honesta et cultu et honore et verecundia digna auctoritas, id. Inv. 2, 55, 156: cum pulchritudinis duo genera sint, quorum in altero venustas est, in altero dignitas; venustatem muliebrem ducere debemus, dignitatem virilem, id. Off. 1, 36, 130: formae, id. ib.; Suet. Claud. 30: corporis, Laber. ap. Macr. S. 2, 7; Nep. Dion. 1, 2; cf. also Cic. Inv. 2, 1; Vell. 2, 29; Plin. Pan. 4, 5: agere cum dignitate ac venustate, Cic. de Or. 1, 31, 142: personarum dignitas, id. ib. § 141: retinere in rebus asperis dignitatem, id. ib. 2, 85, 346: in senatu conservanda auctoritas, apud populum dignitas, Quint. 11, 3, 153 et saep.: celsissima sedes dignitatis atque honoris, Cic. Sull. 5: ex tam alto dignitatis gradu, id. Lael. 12 fin.; cf. id. Rep. 1, 27 (twice): est in ipsis (liberis populis) magnus delectus hominum et dignitatum, id. ib. 1, 34: aliquem ex humili loco ad summam dignitatem perducere, Caes. B. G. 7, 39, 1: aliquem dignitate exaequare, Caes. B. C. 1, 4, 4: ut secundum locum dignitatis Remi obtinerent, id. B. G. 6, 12 fin.; 4, 17, 1; cf. id. ib. 6, 8, 1; 7, 66, 5; 7, 77, 6; id. B. C. 1, 9, 2 et saep.—
- B In partic.
- α Official dignity, honorable employment, office: gratulor laetorque tum praesenti tum etiam sperata tua dignitate, Cic. Fam. 2, 9; id. ap. Quint. 7, 3, 35; cf. in plur., Plin. 21, 7, 21, § 44; id. Pan. 61, 2 al.—
- β Men holding high office, men in honorable employment: cum dignitates abessent, Liv. 22, 40, 4; cf. Quint. 11, 1, 67.—
- C Transf., of inanimate things, worth, value, excellence: opsonii, Plaut. Bacch. 1, 2, 23 (131): praeclara et plena dignitatis domus, Cic. Off. 1, 39; cf. porticus, id. Q. Fr. 3, 1, 1; id. de Or. 3, 46, 180: portus, urbis, Nep. Them. 6: loci, Suet. Calig. 41 al.: dignitas, quae est in latitudine pectoris, Quint. 11, 3, 141: verborum, Cic. Prov. Cons. 11, 27; Quint. 11, 3, 46; cf. id. 8, 3, 24: debita rerum, id. 12, 1, 8; cf. id. 8, 3, 38: subsequendi, id. 12, 11, 28: cum dignitate actionis, id. 5, 10, 54 al.
dignitās, ātis, f. (dignus), I) das Würdigsein, die Würdigkeit, Tüchtigkeit, das Verdienst, honos dignitate impetratus, Cic.: laudare alqm pro dignitate, Cic.: d. consularis, W. zum Konsulat, Cic.: imperatoria, Würdigkeit oder Befähigung zu einer Feldherrnstelle, Iustin. – II) meton.: A) als Folge der innern Tüchtigkeit, die Würde, 1) die äußere Würde, äußere Ehre, die Achtung, das Ansehen, worin man bei andern steht, a) übh., Cic. u.a.: triumphi, durch einen Triumph erworbene, Flor.: vivere pro dignitate, Nep.: neque suae neque populi Romani dignitatis esse, vertrage sich nicht mit usw., Caes.: civitatis dignitatem et decus sustinere, Cic.: Plur., aetate an dignitatibus suis virorumve an sorte lectae sint (mulieres), Liv. 1, 13, 7. – b) insbes., die Stellung, der Rang, die Würde im bürgerlichen Leben, im Staate, d. equestris, d. regia, Nep.: altus dignitatis gradus, erhabene Stufe der Würde, erhabene Stellung, Cic.: secundum locum dignitatis obtinere, Caes.: alqm ad summam dignitatem perducere, Caes.: dignitati servire, Cic. u. Nep.: est in ipsis (liberis populis) magnus delectus hominum et dignitatum (Würden), Cic. – dah. c) amtliche Würde, Ehrenstelle, Cic. u.a.: Plur. dignitates, Plin. 21, 44. Plin. pan. 61, 2. – u. d) dignitates, Männer von Rang u. Würden, Cic. or. 89. Liv. 22, 40, 4. Quint. 11, 1, 67. – 2) die innere Ehre, dieEhrenhaftigkeit, würdige, ehrenhafte Gesinnung, innere Würde (vgl. Cic. de inv. 2, 166. Cic. ep. 4, 14, 1. Cic. de fin. 3, 1 neben virtus), agere cum dignitate, ehrenhaft, Cic.: dignitatem servare, suam pristinam dignitatem obtinere, seine W. behaupten, Cic.: res non habet dignitatem, verträgt sich nicht mit der Ehre, Cic. – B) übtr., v. Dingen, die Achtung od. Bewunderung verdienen: 1) das würdevolle-, imposante Äußere, a) v. menschl. (bes. männl.) Körper u. seinen Teilen, die würdevolle-, imponierende Schönheit, die Würde, das Edle, der Adel der Gestalt usw. (vgl. Cic. de off. 1, 130), corporis, Laber. com. fr., Nep. u. Vitr.: formae, Tac. u. Suet.: oris, Plin. pan.: dignitas, quae est in latitudine pectoris, Quint.: pueri magnā praediti dignitate, Cic.: in formis aliis dignitatem esse, aliis venustatem, Cic. – b) v. Gebäuden u. Örtlichkeiten, das Eindruckmachende, die Pracht, Würde, Ansehnlichkeit, Erhabenheit, porticus, Cic.: portus, urbis, Nep.: loci, Suet. – c) v. Ausdruck usw., das Würdevolle, Eindruckmachende, orationis, Tac.: verborum, Quint. – 2) der einer Sache inwohnende Wert, opsonii, Plaut.: gemmae, auri, Plin.: debita rerum d., Quint.
in altiore ~ate positis ‥ debitum ‥ honorem
ut [Benedictus ] ‥ aliter ‥ vivere nequiret quam propriae appellationis ~as ‥ permitteret
ut ob regiam ejus et animi et vultus et meritorum ~atem ab omnibus diligeretur
ibi [] est sedis [ Naples sic ] archiepiscopi et magna ~as ejus illic habetur
~as i. honestas, excellentia, fastigium,weorþscipe velgeþungennes
rerum naturas ‥ sentit non ‥ omnes contineri una ~atis paritate
tanti sacramenti ~atem minus attendere videntur
exceptis in missa que est ‘requiem’ pro anniversario secunde ~atis et infra
in quibus respondentis probitas aut ejus sciencie ~as dilucidari ‥ nequeat
neque possunt carmina ‥ ex alia in aliam linguam ad verbum sine detrimento sui decoris et ~atis transferri
mutilata frondibus arbor ‥ tam ~ate minuitur quam decore
notum facimus Deo dilectae tuae ~ati ‥ fratrem Bonifatium(
notum sit ~ati vestre ‥(
Deum celi vestramque regalem testor ~atem
noverit ~as vestra ‥(
habuit Osuiu ‥ consortem regiae ~atis
ut ‥ possideat praedictam donationem secundum meam regalem ~atem
cum omnibus aliis consuetudinibus et legibus que ad meam regiam ~atem pertinent
in prejudicium regie ~atis(
rapto tantum sacerdotali nomine nec tamen tenore, vel apostolica ~ate accepta sed qui nondum ‥ sunt ‥ idonei
pontificali ~ate decoratus
primus summi sacerdotii ~ate subnixus
probitas est in O. preter solam etatem et pontificalem ~atem tota pene reperta
hec omnia observentur de custodiis ‥ episcopatuum ‥ ecclesiarum et ~atum vacantium
conferat ‥ Guidoni primam prebendam vacantem ‥ sive in ecclesia prebendali sive alia, excepta ~ate
clavis data est ministris ecclesie habentibus ordinem et habentibus ~atem. est enim ~as supereminentia ordinis, sicut in alia facultate ~as est supereminens propositio quam quisque probat auditam
ordinando decanatui, cantorie, cancellarie, et thesaurarie omnes decimas garbarum de R. et de C. inter ~ates ipsas equaliter dividendas(
statuisti quod ‥ nullus ad aliquam quatuor ~atum admittatur ‥ nisi sacerdos existat
proventus ecclesiarum, personatuum, et †~atuum(
ecclesie, personatus, ~ates
prius suis nepotibus ‥ ecclesiasticas ~ates anticipant quam nature successu ‥ maturescant
ecclesiasticas personas ‥ in †dignitalibus [(? l. ~atibus ] constitutos
in ‥ ecclesia Lincolniensi post episcopum xiij sunt ~ates: decanatus, precentoria, cancellaria, thesauraria, subdecanatus, archidiaconatus Lincoln’, archidiaconatus Northampton’ [etc. ]
~as episcopi, cujus ordo pocius dici debeat ~atis culmen quam ~as
multi sunt qui ampliora a te beneficia quam ego et majores accipiunt ~ates
censor, ~as judic[i ]alis
convocans ‥ episcopos nostros, duces et abbates et cujuscunque ~ates [(sic ] viros ad sinodale concilium
universis regni nostri principibus, tam ecclesiarum praesulibus quam palatinarum procuratoribus ~atum
si quis cujuslibet sexus, ordinis vel ~atis ‥ hoc memoriale meum corrumpere temptaverit
emendetur infractio pacis ecclesie ‥ secundum ~atem singulorum(
dignum esset, si Deus permitteret, cives pristine ~ati restitu[e ]re
propter cupiditatem ~atum aut divitiarum
inhabilis ‥ ad quecunque ~ates et officia obtinenda
presentari ad doctoralem ~atem
fasces, ~as
toga, ~as,
infulas, ~ates
cum ex diversis Britanniae provintiis sacri ordinis ‥ praesules cum minoris ordinis ~atibus convenissent(
rex ‥ omnibus aecclesiasticae pietatis ordinibus seu saecularis potentiae ~atibus
excepto quod inferiores persone decano et ~ates tunc temporis exercent officia per ordinem
deducentibus eum [episcopum ] duabus ~atibus majoribus residencium in ecclesia per navim ‥ ad cathedram
cum quo speciosi duces et omnis Anglorum ~as gloriose fulserunt
ne ~as gentis ‥ deleretur
~as decani est et omnium canonicorum ut episcopo in nullo respondeant nisi in capitulo‥. habent etiam ‥ ~atem archidiaconi ubicumque prebende assignate fuerint in parochia nostra‥. quando vero aliquis constituitur canonicus debet ‥ jurare ‥ se ~ates et consuetudines Sar’ ecclesie ‥ observaturum(
hoc nostri statuti decretum, hanc nostre dispositionis ~atem totus conventus studeat observare et superius positam ~atem de dispositione prebendarii firmiter ‥ retineat(
ea que contra ~ates Cantuariensis ecclesie ‥ erant ‥ peremptoria esse precepta sunt
dedi ‥ monachis omnes ~ates quas habebam in eadem villa sc.soc etsac, tol etthem , ‥ ferrum et fossam et furcas cum aliis libertatibus uti tune temporis tenebam de rege
ut socna ‥ pleniter monasterio S. Edmundi adjaceat ‥ cum omnibus libertatibus et ~atibus et forisfacturis ad coronam regis pertinentibus
qui injuste judicabit ‥ ~atem judicandi perdat(
huic ‥ elemosine mee cum ceteris ~atibus suis has libertates concedo ‥, sc.sac etsoc [etc. ]
facta est predictarum consuetudinum et ~atum regiarum recordatio ab archiepiscopis ‥ apud Clarendunam
cum per ~atem gladii nostri Cestrie ‥ nullus qui in advocarias nostras ‥ se posuit ad sectam alicujus attachiari debeat(
salvis mihi advocariis qui sponte ad me venerint et aliis qui pro transgressu aliunde ad ~atem meam venerint(
tria sunt in scientia, subjectum, passio, et ~as
~ates sunt propositiones communes et per se note, quibus utitur logicus quando facit suas probationes
effectum quinque vagantium ‥ per domos et ~ates suas se moventium(
sunt in signis predictis quedam fortitudines, que planetis attribuuntur, que dicuntur potestates vel ~ates seu testimonia
sunt v prerogative virtutum que vocantur ~ates planetarum; et sunt nomina earum significativa per similitudinem sumpta a potestatibus regis et ~atibus et que dicuntur domus, exaltatio, triplicitas, facies, terminus
~as domus continet quinquies ~atem termini
satis racionabile videretur quod ‥ Deus ‥ mota celestia in locis, ~atibus, aspectibus et ceteris talibus ordinasset
caput et pes sex linearum sequencium declarant ‥ dominos triplicitatum, quarum tres prime demonstrant de quolibet gradu ceteras ~ates essenciales quas ibi habent planete
si aliquis ospes ‥ fuerit invitatus a prelato et comederit in ~ate, eciam administrabitur ei de omnibus sicut uni de conventu
dignĭtās, (6) ātis, f. (dignus), ¶ 1 fait dʼêtre digne, de mériter, mérite : in beneficentia dilectus sit dignitatis Cic. Off. 1, 45, que dans la bienfaisance on sache discerner ceux qui en sont dignes ; judicium dignitatis meæ fecerat Cic. Br. 1 = judicaverat me esse dignum, il avait prononcé officiellement que jʼétais digne ( Fam. 11, 17, 1 ; Agr. 2, 3 ; etc. ) ; dignitas consularis Cic. Mur. 28, titres au consulat ( Mur. 22 ) ¶ 2 [comme suite des qualités qui font quʼon est digne] considération, estime, prestige, dignité : dignitas est alicujus honesta et cultu et honore et verecundia digna auctoritas Cic. Inv. 2, 166, la dignité consiste en une influence honorable, qui mérite les hommages, les marques dʼhonneur et le respect ; secundum locum dignitatis Remi obtinebant Cæs. G. 6, 12, 9, les Rèmes gardaient la seconde place pour la considération ; neque suam pati dignitatem ut... Cæs. G. 6, 8, 1, [disant] que leur prestige (leur honneur) ne souffrait pas que... || [en part.] considération sociale, rang, dignité dans lʼÉtat : hæc celsissima sedes dignitatis atque honoris Cic. Sulla 5, ce degré si élevé de considération et dʼhonneur ( Læl. 12 ; Rep. 1, 43 ) ; ex humili loco ad summam dignitatem perducere aliquem Cæs. G. 7, 39, 1, amener qqn dʼune situation humble au rang le plus élevé ; parcet et amicitiis et dignitatibus Cic. Or. 89, lʼorateur respectera à la fois lʼamitié et le rang || [de là] charge publique, emploi, dignité : lætor cum præsenti, tum etiam sperata tua dignitate Cic. Fam. 2, 9, 1, je me réjouis de la dignité que tu viens dʼobtenir et aussi de celle que tu espères ; pl. dignitates Plin. 21, 44 ; Plin. Min. Pan. 61, 2, les charges ¶ 3 sentiment de dignité, honorabilité : agere cum dignitate et venustate Cic. de Or. 1, 142, dans lʼaction oratoire unir la grâce à la dignité ; dignitatem docere non habet Cic. Or. 144, enseigner est incompatible avec la dignité (cʼest déchoir) ; cum dignitate moriamur Cic. Phil. 3, 36, mourons avec honneur ¶ 4 [par extension] beauté majestueuse, noble, imposante : plena dignitatis domus Cic. Off. 1, 138, maison imposante, cf. Q. 3, 1, 1 ; de Or. 3, 180 || beauté virile, ayant de la dignité [oppos. à venustas, beauté gracieuse, féminine] : Off. 1, 130 || verborum Cic. Prov. 27, la magnificence imposante des expressions.
- 1. het waardig zijn, verdienste [consularis voor het consulaat]; ➤ alqm pro dignitate laudare; honor dignitate impetratus;
- 2. achting, aanzien, uiterlijke eer; ➤ neque suae neque populi Romani dignitatis esse dat het niet in overeenstemming was met; civitatis dignitatem et decus sustinere;
- 3. (v.h. menselijk lichaam) indrukwekkende schoonheid [corporis];
- 4. (v. gebouwen en plaatsen) pracht [portūs; urbis];
- 5. positie, rang; ➤ secundum locum dignitatis obtinere; altus dignitatis gradus verheven positie; alqm ad summam dignitatem perducere; dignitati servire;
- 6. ambt, ambtelijke waardigheid; ➤ summa cum dignitate esse een hoog ambt bekleden; dignitates mannen v. aanzien en stand;
- 7. zedelijke waardigheid, innerlijke eer, eerzaamheid; ➤ dignitatem servare of obtinere zijn waardigheid behouden; res non habet dignitatem is niet in overeenstemming met de waardigheid;
- 8. (Tac.) (v. stijl) het waardige, het indrukwekkende [orationis].
dignitas , atis. f.
地位。高位。美。爵位。 功名。 — oris 人威儀。— domus 雅致之屋。Pro dignitate 對地位。
Suggest a Translation
See an image
地位。高位。美。爵位。 功名。 — oris 人威儀。— domus 雅致之屋。Pro dignitate 對地位。
Suggest a Translation
See an image
Stipatus Dignitate Monachorum, hoc est, si bene conjecto, a Monachis Dignitate aut virtute conspicuis, nisi mavis Dignitatem hic pro ambitu sumi vel comitatu.
Ne alicui liceret exhibere Sancta ad sacramenta facienda in villa Castriduni, præter Ministris præfate Ecclesie... omnibus duellis vel sacramentis, que in curia eorum... insumpta vel arramissa fuissent... Ne autem alicui deinceps præfatam Dignitatem illius Ecclesiæ infringereCharta Willelmi Angliæ Regis et Mathildis Reginæ pro Monasterio SS. Trinit. Cadom. in Chartulario ejusdem :vel imminuere auderet, hanc cartam fieri et sigilli mei auctoritate confirmari precepi.
Præterea constituerunt quandam feriam ante portam S. Trinitatis in Octavis Pentecosten, et concesserunt omnes Dignitates suas totius villæ, quandiu feria duraret, in consuetudinibus et in theloniis, sicuti feria Prati habebat.Hujusce concessionis vi etiamnum quotannis omnes Abbatiæ Officiales et ministri solemni et splendida equitatione, præeuntibus tubicinibus Abbatissæ nomine in totius urbis eunt possessionem ; atque ipsius Monasterii gentilitia insignia ad omnes urbis portas affigunt, inde nisi post triduum non amovenda. Interim Monasterii clientes militum more ante fores excubant armati. Hoc idem privilegium concessum est Monachis S. Stephani ab iisdem Fundatoribus : quod pari ratione observari debet in nundinis ad Festum S. Michaelis. Simili quoque prærogativa gaudet Monasterium S. Cornelii Compendiense.
In arduis expeditionibus, per capita militum, magis quam per Dignitates ab antiquis præbebantur annonæ.
Les bastonnier et confreres de S. Luc feront faire à leurs despens une armoire et repositoire, dont ils aront les clefs, pour mettre et enclore dedens et oster touteffois que bon leur semblera la Dignité et saincte relique de Mons. S. Luc, aveucques autres Dignités et reliques... Leur accordons avoir une tablette pour mettre et poser icelles reliques et Dignités quatre fois chascun an.
dīgnitās ātis, f
- dignus, worth, merit, desert, character: tantum apud me dignitas potest, Cs.: honos dignitate impetratus: consularis, a claim to the consulship: pro dignitate laudare.—Greatness, majesty, dignity, grandeur, authority, rank, distinction, eminence, reputation, honor: consulis: summa in te: personarum: vostra, S.: celsissima sedes dignitatis. — Self-respect, personal dignity, honor: apud alium prohibet dignitas, T.: agere cum dignitate: neque suam pati dignitatem, ut, etc., Cs.: corporis, presence, N.—One in high office, an eminent man, dignitary: surrexisset Apronius, nova dignitas publicani: cum dignitates abessent, L.—Of things, worth, value, excellence. plena dignitatis domus: portus ut urbem dignitate aequiparet, N.: verborum.
-
…. Populi Romani hanc esse consuetudinem, ut socios atque amicos non modo sui nihil deperdere, sed gratia, dignitate, honore auctiores velit esse ; quod vero ad amicitiam populi Romani attulissent, id iis eripi quis pati posset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…vobis providendum est, patres conscripti, ne plus apud vos valeat P. Lentuli et ceterorum scelus quam vostra dignitas neu magis irae vostrae quam famae consulatis. Nam si digna poena pro factis eorum reperitur, novum consilium adprobo…
Sallust, Catilina
-
…homines honore honestatos videbam meque falsa suspicione alienatum esse sentiebam. Hoc nomine satis honestas pro meo casu spes reliquae dignitatis conservandae sum secutus. Plura cum scribere vellem, nuntiatum est vim mihi parari. Nunc Orestillam commendo tuaeque fidei…
Sallust, Catilina
-
…Caesar beneficiis ac munificentia magnus habebatur, integritate vitae Cato. Ille mansuetudine et misericordia clarus factus, huic severitas dignitatem addiderat. Caesar dando, sublevando, ignoscundo, Cato nihil largiundo gloriam adeptus est. In altero miseris perfugium…
Sallust, Catilina
-
…in primis pugnantes cadunt. Catilina postquam fusas copias seque cum paucis relictum videt, memor generis atque pristinae suae dignitatis in confertissumos hostis incurrit ibique pugnans confoditur. Sed confecto proelio tum vero cerneres, quanta audacia quantaque animi vis…
Sallust, Catilina
-
…, me dius fidius, veram licet cognoscas. Iniuriis contumeliisque concitatus, quod fructu laboris industriaeque meae privatus statum dignitatis non obtinebam, publicam miserorum causam pro mea consuetudine suscepi, non quin aes alienum meis nominibus ex possessionibus solvere…
Sallust, Catilina
-
…poenas dedit vos de crudelissumis parricidis quid statuatis, cunctamini Videlicet cetera vita eorum huic sceleri obstat. Verum parcite dignitati Lentuli, si ipse pudicitiae, si famae suae, si dis aut hominibus umquam ullis pepercit Ignoscite Cethegi adulescentiae…
Sallust, Catilina
-
…petitorum honos paritur, non eis ornamentis quae esse in te videmus. nam quod ad populum pertinet, semper dignitatis iniquus iudex est qui aut invidet aut favet. quamquam nihil potes in te, Laterensis, constituere quod sit…
Cicero, pro Plancio
-
…ad eas litteras, quas eodem exemplo is binas accepi ; de reliquo velim tibi persuadeas non esse mihi meam dignitatem tua cariorem. LIBER TERTIVS DECIMVS AD C. MEMMIVM ET CETEROS Scr. Athenis inter vii K. et…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…; si, id quod magis futurum confidat, relictis impedimentis suae saluti consulant, et usu rerum necessariarum et dignitate spoliatum iri. Nam de equitibus hostium, quin nemo eorum progredi modo extra agmen audeat, et ipsos quidem…
Julius Caesar, Gallic War