diiudico
diiudico, to distinguish, know apart, discern, perceive the difference
- 1 With the idea of the verb predominating, to judge by discerning or distinguishing; to decide, determine (class.).
- A Prop.: ego dicam, quod mihi in mentem venit: tu dijudica, Ter. Heaut. 986; so absol., Quint. 12, 7, 8 al.: aliena melius quam sua, Ter. Heaut. 507: callide verbis controversias, non aequitate, Cic. Caecin. 17, 49; so, controversiam, id. Fin. 3, 2, 6: causam, Liv. 40, 16: litem, Hor. C. 3, 5, 54 et saep.—With acc. and inf.: quam (sc. uxorem) omnium Thebis vir unam esse optimam dijudicat, judges, accounts, Plaut. Am. 2, 2, 45 (677).—With rel. clause: neque dijudicari posset, uter utri virtute anteferendus videretur, Caes. B. G. 5, 44 fin. al.—
- B Transf., to decide by arms: dijudicatā belli fortunā, Caes. B. C. 2, 32, 6: discordiae civium ferro, Vell. 2, 3, 3.—
- II With the idea of the particle predominating, to discern by judging; to distinguish (between two): vera et falsa, Cic. Ac. 2 (Luc.), 33, 107; cf.: recta ac prava, id. de Or. 3, 50, 195: jus et injuriam, honesta ac turpia (shortly before: legem bonam a mala dividere), id. Leg. 1, 16, 44: amorem verum et fictum, id. Fam. 9, 16, 2: benevolum et simulatorem, Q. Cic. Pet. Cons. 10, 39; also: vera a falsis, veri similia ab incredibilibus (with distinguere), Cic. Part. 40, 139: inter has sententias, id. Tusc. 1, 11, 23; for which simply: sententias subtilissime, Gell. 2, 7, 2.—With rel. clause: dijudicandum est, immodicum sit an grande, Plin. Ep. 9, 26, 6.
- 1. beslissen [inter duas sententias; diiudicatā belli fortunā]; ➤ diiudicari non potuit, uter utri virtute anteferendus videretur;
- 2. een beslissing nemen over (m. acc.) [conscientiam meam];
- 3. onderscheiden [vera et falsa; vera a falsis].
- to distinguish, know apart, discern, perceive the difference: vera et falsa: vera a falsis: inter has sententias. — To judge, discern, decide, determine: dicam, quod mihi in mentemst, tu diiudica, T.: Aliena melius quam sua, T.: verbis controversias: litem, H.: neque diiudicari posset, uter utri anteferendus, Cs.: diiudicatā belli fortunā, Cs.
-
…pulcherrimum existimat. Vicit ergo utilitas honestatem Immo vero honestas utilitatem secuta est. Itaque, ut sine ullo errore diiudicare possimus, si quando cum illo, quod honestum intellegimus, pugnare id videbitur, quod appellamus utile, formula…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…in conspectum adversariorum venerit Caesar an qui incolumes resistere non potuerunt, perditi resistant vos autem incerta victoria Caesarem secuti diiudicata iam belli fortuna victum sequamini, cum vestri officii praemia percipere debeatis desertos enim se ac proditos a vobis dicunt…
Julius Caesar, Civil War
-
…omnes dissensiones, quarum nulla exitium rei publicae quaesivit, eius modi fuerunt ut non reconciliatione concordiae sed internicione civium diiudicatae sint. in hoc autem uno post hominum memoriam maximo crudelissimoque bello, quale bellum nulla umquam barbaria cum sua…
Cicero, in Catilinam
-
…quam scientia, an iis quae tantum id quod videtur secuntur nec habent istam artem vestram qua vera et falsa diiudicent Sed illa sunt lumina duo quae maxime causam istam continent. Primum enim negatis fieri posse ut quisquam nulli rei…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…recipiunt. Sic fortuna in contentione et certamine utrumque versavit, ut alter alteri inimicus auxilio salutique esset, neque diiudicari posset, uter utri virtute anteferendus videretur. Quanto erat in dies gravior atque asperior oppugnatio, et maxime quod…
Julius Caesar, Gallic War
-
…et constituta sint et ad infinitum tempus regantur atque moveantur, in primis quae magna dissensio est, eaque nisi diiudicatur in summo errore necesse est homines atque in maximarum rerum ignoratione versari. Sunt enim philosophi et fuerunt qui omnino…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…sed etiam non facere turpe. Haec est illa, quae videtur utilium fieri cum honestis saepe dissensio. Quae diiudicanda sunt ; non enim, ut quaereremus, exposuimus, sed ut explicaremus. Non igitur videtur nec frumentarius ille…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…arbitretur. contendi cum P. Clodio cum ego publicam causam, ille suam defenderet. nostras concertationes res publica diiudicavit. si viveret, mihi cum illo nulla contentio iam maneret. qua re quoniam hoc a me sic petis…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, quae mihi communia tecum sunt, existimatorem et iudicem. attendes igitur, ut soles, diligenter eamque controversiam diiudicabis, quae mihi fuit cum avunculo tuo, divino ac singulari viro. nam in Tusculano cum essem vellemque e…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…. Omnes enim tacito quodam sensu sine ulla arte aut ratione quae sint in artibus ac rationibus recta ac prava diiudicant ; idque cum faciunt in picturis et in signis et in aliis operibus, ad quorum intellegentiam a natura minus…
Cicero, de Oratore