effugio
effugio, to flee away, get away, escape
BWL
they fled from the city
it escapes me
Frieze-Dennison Vergil
- I Neutr., to flee away; or, with reference to the result, to escape: effugias ex urbe inanis, Plaut. Trin. 3, 2, 75 (701); so, ex urbe, id. ib. 2, 4, 196 (597): e proelio, Cic. Phil. 2, 29: e manibus, id. de Imp. Pomp. 9 al.; cf. transf.: ex sitella (sors), Plaut. Cas. 2, 6, 44 (396): a vita marituma, id. Bacch. 2, 3, 108 (342): a quibus, Cic. Sest. 54 fin.: patriā, Plaut. Merc. 3, 4, 75 (662): foras, id. Most. 1, 4, 3 (315); cf. id. Curc. 5, 1, 8 (598); Ter. Eun. 973: ad regem, Curt. 4, 15.— Absol.: pisces ne effugiant, cavet, Plaut. Truc. 1, 1, 16 (37); Caes. B. G. 5, 58, 4; Cic. Att. 1, 16, 2; Verg. E. 3, 49 et saep.; cf.: via Nolam ferente, Liv. 8, 26.—With ne: parum effugerat ne dignus crederetur (= aegre impediebat, quin, etc.; Greek παρ᾽ ὀλίγον ἐξέφυγεν, etc.), Tac. H. 3, 39 fin.: propinque clade urbis ipsi, ne quid simile paterentur, effugerunt, Liv. 36, 25, 8.—
- II Act.
- A Of personal subjects: aliquid, to flee from, escape, avoid, shun (cf.: vito, caveo, fugio): ita vix poteris effugere infortunium, Plaut. Am. 1, 1, 295 (447): pauca (with subterfugere), id. Capt. 5, 2, 18 (971): malam rem, id. As. 2, 4, 9 (415): impias propinquorum manus, Cic. Rep. 6, 12: dolores, id. Q. Fr. 1, 4, 4: mortem, Caes. B. G. 6, 30, 2: periculum celeritate, id. ib. 4, 35, 1; cf. id. B. C. 2, 41, 6: equitatum Caesaris, id. ib. 1, 65, 4: haec vincula, Hor. S. 2, 3, 71 et saep.; cf.: haec morte effugiuntur, Cic. Tusc. 1, 36: ea aetas tua, quae cupiditates adolescentiae jam effugerit, i.e. has passed beyond them, Tac. H. 1, 15: effugere cupiditatem regnum est vincere, Pub. Syr. 154 (Rib.).—Rarely with a rel. clause: numquam hodie effugies, quin mea moriaris manu, Naev. ap. Macr. S. 6, 1 (Trag. Rel. ed. Rib. p. 8).—Of inanimate subjects: res (me) effugit, it escapes me, I do not observe it: ubi eum locum omnem cogitatione sepseris, nihil te effugiet, Cic. de Or. 2, 34 fin.: nullius rei cura Romanos, Liv. 22, 33: neque hoc parentes Effugerit spectaculum, Hor. Epod. 5, 102: somniculosum plurima effugiunt, Col. 11, 1, 13 et saep.: petitiones corpore effugi, i.e. narrowly, barely, Cic. Cat. 1, 6, 15.— Rarely with a subject-clause: custodis curam non effugiat observare desilientem matricem, Col. 8, 11, 12.
I intr., échapper en fuyant, sʼenfuir : e prœlio Cic. Phil. 2, 71, sʼenfuir du combat ; [avec ab ] Cic. Sest. 116 ; de manibus alicujus Cic. Amer. 34, sʼéchapper des mains de qqn ; patria Pl. Merc. 660, se sauver de sa patrie || ne quid simile paterentur, effugerunt Liv. 36, 25, 8, ils échappèrent à un sort semblable, cf. Tac. H. 3, 39 ; [avec ab et ne ] Pl. Bacch. 342 || non effugere quin Næv. Tr. 13, ne pas éviter de.
II tr., ¶ 1 échapper à : mortem Cæs. G. 6, 30, 2, échapper à la mort ; equitatum Cæs. C. 1, 65, 4, échapper aux attaques de la cavalerie ; dolores Cic. Fin. 1, 36, se soustraire aux douleurs ¶ 2 [nom de ch. sujet] : Cic. Verr. 2, 4, 122 ; nihil te effugiet Cic. de Or. 2, 147, rien ne tʼéchappera ; adeo nullius rei cura Romanos effugiebat Liv. 22, 33, 6, tant il est vrai que rien nʼéchappait à la sollicitude des Romains || custodis curam non effugiat observare... Col. Rust. 8, 11, 12, quʼil nʼéchappe pas à la sollicitude du garde dʼobserver...
- 1. iets of iem. ontvluchten, ontkomen, ontgaan [hostem; equitatum Caesaris; patrem; invidiam; mortem; incendium; alcis manūs] (ook m. ne; quin); ➤ res me effugit ontgaat me, ontsnapt aan mijn aandacht;
- 2. mijden; ➤ has terras fuge (Verg.);
- 3. vermijden; parum ~ nauwelijks kunnen vermijden.
- ex + fugio.— Intrans, to flee away, get away, escape: huc foras, T.: e proelio: ad regem, Cu.: Numquam hodie effugies, V.: viā Nolam ferente, L.: ne quid simile paterentur, L.—Trans, to flee from, escape, avoid, shun: pericula: mortem, Cs.: equitatum, Cs.: vincula, H.: haec morte effugiuntur: petitiones corpore effugi, i. e. barely: beatus futura effugisse, the evil to come, Ta.—To escape the notice of, be disregarded by: nihil te effugiet: nullius rei cura Romanos effugiebat, L.: meas effugit nuntius aurīs, V.
-
…custodi huius urbis, gratia, quod hanc tam taetram, tam horribilem tamque infestam rei publicae pestem totiens iam effugimus. non est saepius in uno homine summa salus periclitanda rei publicae. quam diu mihi consuli designato, Catilina…
Cicero, in Catilinam
-
…quot ego tuas petitiones ita coniectas ut vitari posse non viderentur parva quadam declinatione et, ut aiunt, corpore effugi nihil agis, nihil adsequeris, neque tamen conari ac velle desistis. quotiens iam tibi extorta est ista sica…
Cicero, in Catilinam
-
…At ego, inquit, vobis, si modo viri esse voltis, rationem ostendam, qua tanta ista mala effugiatis. Haec ubi dixit, Allobroges in maxumam spem adducti Umbrenum orare, ut sui misereretur nihil tam asperum neque…
Sallust, Catilina
-
…te servato ut possint gaudere parentes, et soror acta tuis sentiat e lacrimis Gallum per medios ereptum Caesaris ensis effugere ignotas non potuisse manus ; et quaecumque super dispersa invenerit ossa montibus Etruscis, haec sciat esse mea .…
Propertius, Elegies
-
…vim omnia nostra consilia revocantes. Horum ego cogitationem non vereor ; impetum pertimesco. haec quoque tanta pericula si effugero, satisne tutum reditum putatis fore cum enim et vestram auctoritatem meo more defendero et meam fidem rei publicae constantiamque…
Cicero, Philippicae
-
…, quae facillime esse poterunt, animus tamen erit sollicitus, ut nihil possit de officiis legationis attendere. sed effugi insidias, perrupi Appenninum nempe in Antoni congressum conloquiumque veniendum est. quinam locus capietur si extra castra, ceteri…
Cicero, Philippicae
-
…qui in uberrima re turpe compendium, in maledicentissima civitate, in suspiciosissimo negotio maledictum omne, non modo crimen effugit praetereo illa quae praetereunda non sunt, nullum huius in privatis rebus factum avarum, nullam in re pecuniaria contentionem…
Cicero, pro Flacco
-
…civitas, quem legati, quem tribuni militares, quem reliqui milites qui ferrum, qui famem, qui morbum effugerunt, omni cruciatu dignissimum putent, cui non apud senatum, non apud equites Romanos, non apud ullum ordinem…
Cicero, in Pisonem
-
…te cogitationis tacito dumtaxat convicio, quod fasciculus alter ad me iam sine tuis litteris perlatus est. non potes effugere huius culpae poenam te patrono ; Marcus est adhibendus, isque diu et multis lucubrationibus commentata oratione vide ut probare…
Cicero, Epistulae ad Familiares