exorior
exorior, to come out, come forth, spring up, rise, appear
- I In gen.
- A Lit.: post solstitium Canicula exoritur, Cic. Div. 2, 44, 93: exoriens sol, Verg. G. 1, 438; cf.: jubare exorto, id. A. 4, 130: tu sola exorere, quae, etc., spring up, start up, Ter. Hec. 213; cf. Lucr. 1, 124; and Cic. Deiot. 1, 3.—
- b Part. praes. subst., exoriens (sc. sol), the rising sun, the morning (very rare): qua venit exoriens, qua deficit, Prop. 3, 5, 27 (4, 4, 27 M.).—To designate a cardinal point, the orient, east: plantaria facito ab exoriente, Col. Arb. 3, 3.—
- B Trop.: exoritur Antipatri ratio ex altera parte, springs, arises, Cic. Off. 3, 12, 52: lex Julia de vi adversus eos exoritur, qui vim commiserint, Just. Inst. 4, 18, 8: ego nunc paulum exorior, et maxime quidem iis litteris, etc., recover myself, Cic. Att. 7, 26, 1.—
- II In partic., to arise, proceed, originate, begin, appear, become.
- A Lit.: (Nilus) exoriens penitus media ab regione diei, arising, proceeding, Lucr. 6, 723: e terraque exorta repente arbusta salirent, id. 1, 187; cf. ib. 180: ipse novas assignationes instituit et repentinus Sulla nobis exoritur, arises, appears, Cic. Agr. 3, 3, 10; cf.: sic repente anuli beneficio rex exortus est Lydiae (Gyges), became, id. Off. 3, 9, 38: exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, Verg. A. 4, 625.—
- B Trop.: honestum, quod ex virtutibus exoritur, Cic. Fin. 5, 23, 64; cf.: horum (decemvirum) ex injustitia subito exorta est maxima perturbatio, id. Rep. 2, 37: tot bella repente aliis ex locis exorta sunt, started up, arose, Liv. 31, 40, 7 Drak.: a Myrrhina haec sunt exorta omnia, proceeded from, are owing to, Ter. Hec. 632: exorti utero dolores, Plaut. Am. 5, 1, 40 (1092): subito exorta est nefaria Catonis promulgatio, Cic. Fam. 1, 5, 2; Caes. B. C. 2, 12, 4: id cum contingit, amor exoriatur necesse est, Cic. Lael. 14, 48: amicitias exorta aliqua offensione dirumpimus, id. ib. 22, 85: exoritur trepidos inter discordia cives, Verg. A. 12, 583; cf. id. ib. 2, 313; 3, 128: de Praenestinorum defectione fama, Liv. 6, 21, 9 al.
➳ ind. prés. de la 3e conj. : exorere Ter. Hec. 213 ; exorĭtur Virg. En. 2, 213, etc.; imp. subj. exoreretur Lucr. 2, 507 || part. fut. exorturus Aug. Civ. 17, 14.
- 1. zich verheffen, opstaan;
- 2. (v. hemellichamen) opgaan [sol exoriens]; — subst. exoriēns, entis m (vul aan: sol) (Prop.) de opgaande zon, de morgen;
- 3. tevoorschijn komen; ➤ exorti repente insidiatores; ventus a mari exoritur steekt op;
- 4. (onverwacht) optreden, verschijnen, zich vertonen; ➤ exortus est servus trad (als aanklager) op; species Homeri exoritur; repentinus Sulla nobis exoritur;
- 5. ontstaan, tevoorschijn komen, opduiken, intreden; ➤ amnis exoriens ontspringend; exoritur clamor, fama, discordia inter cives; tot bella exoriebantur;
- 6. voortkomen uit, zijn oorzaak vinden in (m. ab; ex); ➤ ex iniustitia perturbatio exorta est.
起。興。生。顯。始。Nunc paulum exorior 至此我始息。Exorta sunt haec omnia a te 此等情皆由爾起也。
Suggest a Translation
See an image
- to come out, come forth, spring up, rise, appear: Canicula exoritur: exoriens sol, V.: exortus est servus, qui, etc.: rex exortus est Lvdiae: Exoriare aliquis nostris ex ossibus ultor, V.—Fig., to begin, take origin, arise, be caused, be produced: A Myrrhinā, T.: bella aliis ex locis, L.: nullam exoriri moram posse, Cs.: exortā aliquā offensione: Exoritur clamor virūm, V.: de Praenestinorum defectione fama, L.—To recover oneself, take courage: paulum.
-
…versibus edens, quo neque permaneant animae neque corpora nostra, sed quaedam simulacra modis pallentia miris ; unde sibi exortam semper florentis Homeri commemorat speciem lacrimas effundere salsas coepisse et rerum naturam expandere dictis. quapropter bene cum superis de…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…dum tempestates adsunt et vivida tellus tuto res teneras effert in luminis oras quod si de nihilo fierent, subito exorerentur incerto spatio atque alienis partibus anni, quippe ubi nulla forent primordia, quae genitali concilio possent arceri tempore iniquo…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…ut cupide generatim saecla propagent. quae quoniam rerum naturam sola gubernas nec sine te quicquam dias in luminis oras exoritur neque fit laetum neque amabile quicquam, te sociam studeo scribendis versibus esse, quos ego de rerum natura pangere…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…sicuti praeceptum erat, occulte pontem obsidunt. Postquam ad id loci legati cum Volturcio venerunt et simul utrimque clamor exortus est, Galli cito cognito consilio sine mora praetoribus se tradunt ; Volturcius primo cohortatus ceteros gladio se a multitudine…
Sallust, Catilina
-
…subter labentia signa quae mare navigerum, quae terras frugiferentis concelebras, per te quoniam genus omne animantum concipitur visitque exortum lumina solis te, dea, te fugiunt venti, te nubila caeli adventumque tuum, tibi suavis daedala tellus…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…usus seminis ad coitum, si e nilo crescere possent ; nam fierent iuvenes subito ex infantibus parvis e terraque exorta repente arbusta salirent. quorum nil fieri manifestum est, omnia quando paulatim crescunt, ut par est semine certo…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…admonitus edixit Q. Septicio, honestissimo equite Romano, resistente Apronio et adfirmante se plus decuma non daturum, exoritur peculiare edictum repentinum, ne quis frumentum de area tolleret antequam cum decumano pactus esset. ferebat hanc quoque iniquitatem…
Cicero, in Verrem
-
…, sine quo accusatio stare non posset. ex rationis autem et ex firmamenti conflictione et quasi concursu quaestio quaedam exoritur, quam disceptationem voco ; in qua quid veniat in iudicium et de quo disceptetur quaeri solet. Nam prima…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…nihil autem erat illo blandius, nihil hoc benignius, ut magis paeniteret coepisse quam liceret desistere. hinc primum exoritur crimen illud ; senatum corruptum esse dicunt. O di immortales haec est illa exoptata iudiciorum severitas corruptores nostri causam…
Cicero, pro Rabirio Postumo
-
…Achilles A strologorum si gna in caelo qui d fit observa tionis, Cu m capra aut nepa au t exoritur no men aliquod be luarum Quo d est ante pedes ne mo spectat, cae li scrutantu r plagas .…
M. Tullius Cicero, De Republica