inhabitare

inhabitare [CL] 1 (trans.) to inhabit, settle (a place): a (w. person or the human spirit as subj.); b (w. animal as subj.); c (w. Christ in womb of BVM as subj.). d (w. imp or sim. as subj.) to haunt. a ne nunc quidem ‥ civitates patriae ~ant, sed desertae ‥ squalent Gildas EB 26; [rex] Scottorum qui Brittaniam ~ant Bede HE I 34 p. 71; paganorum exercitus ‥ ad Orientales Anglos perrexit ipsamque regionem dividens coepit ~are Asser Alf. 60; harum [mansionum] v sunt vastae, aliae ~antur (Staffs) DB I 246ra; Angli et Franci ‥ urbes [Hibernie] nundinarum commercio ~ant W. Malm. GR V 409; c1162 qui ‥ ibunt in Galweiam causa inhospitandi et ~andi terram de Dunroden Regesta Scot. I 230; non tamen est verum quod habeat spiritus rationalis specialem formam qua feratur ad illum locum [sc. supremum] vel ~et sicut terra Fishacre Quaest. 46. b quamdiu antiquas ~are sedes ‥ [rex apum] decreverit Aldh. VirgP 6; quam [sc. insulam] ante homines omnia prope serpentium ~abant genera Lib. Monstr. III 12; [fit dolor dentium] propter vermes dentium substantiam ~ando et eam consumentes Quaest. Salern. B 310. c [Christus] exiguum intemerate virginis uterum vice hospicii ~are dignatus est Alex. Bath Mor. I 39 p. 148. d Gerv. Tilb. I 18 (v. follettus). 2 (intr.) to live, dwell, settle (in a place): a (w. prep.); b (w. adv.); c (absol.). d (pr. ppl. as sb.) inhabitant. a gentis ‥ quae ad borealem Humbrae fluminis plagam ~at Bede HE II 5 p. 89; ~antes [Trevisa:men þat wonerþ] ‥ in frigida [regione] Bart. Angl. III 24; 1396 tenementi in quo nunc ~at J. B. Comp. Swith. 418; 1565 adjectis [sc. in registro] eorum ‥ parochia et vico in quibus ~ant StatOx 392. b dum sanctus praesul hic inhabitavit Amandus Alcuin Carm. 88. 9. 9; illic plures ~are temptaverant sed ‥ atram habitationem reliquerant Ord. Vit. IV 15 p. 270; applicuit ‥ ad pedem montis ‥, ubi figens tentorium ad tempus ~avit (Brendanus 15) VSH I 107. c terram ‥ ad ~andum monachis ‥ do Ord. Vit. V 19 p. 441; cum ‥ in hystoriam regum Britannie inciderem, in mirum contuli quod ‥ nichil de regibus qui ante incarnationem Christi ~averant ‥ repperissem G. Mon. I 1; [Scotia] natio ‥ ad ~andum [v. l. habitandum] horribilis, evacuata civibus Ib. VIII 3; Deus ‥ fecit cete grande dorsum suum super mare elevare, ut esset locus aptus servis suis ‥ ad ~andum (Brendanus 24) VSH I 112. d pentapolis quae propter malitiam ~antium ‥ ignibus absumi ‥ meruit [cf. Psalm. cvi 34] Bede Gen. 148; ut [monachi] plus hospites totis horis venientes quam ~antes insumant W. Malm. GR V 413; quibus [assultibus] ‥ culmina domorum super ~antes dejecit Ord. Vit. VIII 24 p. 415; 1440 eo quod M. Mc L., ~ans, spoliatus fuit omnibus bonis ‥ ExchScot 86; 1448 homines sui ac tenentes ‥ ac residentes et ~antes quicunque de et in villis Reg. Whet. I 43; 1569 a preposito, ballivis et ~antibus ejusdem [burgi] Scot. Grey Friars II 207. 3 (fig., trans. or intr.) to inhabit, dwell (in): a (w. God or spirit as subj.); b (w. var. abstr. as subj.); c (w. human as subj.). a per hunc ‥ ~antem spiritum ejus quo caritas ejus diffusa est in corde suo [cf. Rom. viii 11] V. Greg. 108; 793 castitatem corporis vestri custodite, ut Spiritus Sanctus vestris ~et [v. l. habitet] pectoribus Alcuin Ep. 18 p. 52; Deum ~antem in civitate mentis habebat V. Birini 6; ubi ‥ ordinationes ‥ ab omnibus [monachis] communiter suscipiuntur, ibi Deus ~at et quasi propriam domum ‥ disponit Anselm (Ep. 179) IV 63; maligno ~ante spiritu Ep. ad amicum 115 (v. gressibilis b); [carnem Christi] deitas ~avit [ME: wunede þer inne] AncrR 33. b 1098 per paternam et apostolicam pietatem quae cor vestrum ~at Anselm (Ep. 206) IV 101; [Cestria] mistice ostendens atque magnifice magni Regis ~antem graciam se habere Lucian Chester 47; is [sc. intellectus] animam rationalem individua societate necessario ~at Alf. Angl. Cor 15. 9; sunt, quos virtus inhabitat, / quos natura nobilitat, / quos evehit fortuna P. Blois Carm. 27. 3. 13; ~antem graciam [ME: inwuniende grace] AncrR 104. c beatus Birinus unam petiit quia optimam partem elegit, ut ~et in Deo, ut mereatur inhabitari a Domino [cf.Psalm. xxvi 4] V. Birini 6. 4 (intr.) to live, cohabit (w. a person). alii pecudum †matrimonia [v. l. matrimonio] utuntur, sine lege cum mulieribus ~ant Eul. Hist. II 46. 5 (trans.) to lodge (a person). 12‥ me ‥ dedisse ‥ domino abbati ‥ domum meam ‥ ad ~andum capellanum meum Reg. Malm. II 127; 1567 dominus habet infra forestam ‥ unam pulcram logeam ad locum tenentem suum inhabitandum Surv. Pembr. 194.

Menu

Word wheel

inhabitare

Saved

Recent