inquirere

inquirere [CL] 1 to seek out, search out: a (person or object); b (place, also fig.); c (text or doc.); d (abstr.). a uno sane perdito denario maestos et ad unum inquisitum laetos Gildas EB 66; 1171 martir ‥ cum se audisset ~i J. Sal. Ep. 304 (305 p. 730); eamus et ~amus Dei virum W. S. Alb. V. Alb. & Amphib. 26; 1268 venit ad domum suam ‥ cum aliis malefactoribus et ‥ ipsum inquisiverunt, et cum non fuit inventus uxorem suam ceperunt JustIt 618 r. 14; “hoc” inquit “est defensionem parare anime sed comites ad jehennam ~ere” Wycl. Ver. II 171.  b si quis ‥ inquisierit omnes angulos sui cordis AncrR 120 (v. explorare 3d); incipe a superbia et omnes ipsius ramos ~e [ME: seh] ‥ quis viz. ramus ad te pertineat Ib. 129.  c contra singulos istos modos plura inveniuntur dicta in sacra scriptura, si ~antur Anselm (Ep. 285) IV 203; hec ideo huic carte gratis indidi ut istos codices avidi lectores ~ant sibi Ord. Vit. III 15 p. 161; duo [sc. geniture] circa nativitatem debent ~i D. Morley 194 (v. genitura 1b); 1249 propter rotulos justiciariorum ultimo itinerancium ‥ qui ~i debent propter predictam loquelam CurR XIX 794.  d ~e pacem bonam et sequere eam [cf. Psalm. xxxiii 15] Gildas EB 31; Aldh. VirgP 22 (v. examussim); difficilis inquisite simul et exquisite veritatis ordinata dispositio Gir. EH Intr.; Britanni ‥ inveniunt salubre consilium, ut a Gallicanis episcopis auxilium belli spiritualis ~ant M. Par. Maj. I 185. 2 to ask, interrogate, question (a person or group); b (spec. for heresy). dux monachum inquisivit num legatum suum ad Heraldum ‥ perducere vellet W. Poit. II 12; uxorem, an eas haberet, ~it W. Jum. II 20; homines de comitatu inquisiti dixerunt se nunquam vidisse brevem regis DB I 164rb; 1198 curia illa inquisita fuit qua racione tenuit placitum CurR I 59; 1239 mandatum est vicecomiti quod venire faciat ‥ S. filium H. ‥ et alios quos ~ere potest qui tenent terras que fuerunt R. filii R. KR Mem 17 m. 7d.; inquisitus a diacone suo cur fleret, respondit ‥ Ciren. II 126.  b inquiri Bugaros permittit, eosque peruri Garl. Tri. Eccl. 92. 3 to inquire into, investigate; b (w. indir. qu.). c (intr.) to ask a question, inquire. cum ‥ causam dissonantiae ‥ ~eret Bede Gen. 79 (v. derogare a); “de quo ‥ loco assumpta est? ” respondit “de tuo monasterio”. adjecit nomen ~ere Id. CuthbP 34; ab eo rem vel unde hoc ipse nosset ~ebat Id. HE IV 25 p. 264; c763 (12c) Deus non quantitatem muneris, sed devotionem offerentium semper ~it CS 194; s1066 (v. demirari); ubi ~it ‥ causam somniorum Bradw. CD 222D (v. divinativus).  b 705 (v. flagitare 2b); a monachis quid sibi de Apulia delatum fuisset inquisivit Ord. Vit. III 3 p. 59; 1166 inquisivit cum promissis, minis et obtestatione ‥ quonam consilio sibi utendum est adversus ecclesiam J. Sal. Ep. 145 (168 p. 108); dominus iratus quare fecerit inquesivit Latin Stories 42.  c ex hoc talia sine sophismate esse comperiendum et est tamen de talibus dubie disputare contingens, de quo sic enuntietur ~endo Balsh. AD 46; Id. AD rec. 2 130 (v. 2 errare 3c); ~endo Baconthorpe Quaest. Sent. 3D (v. disputative); poterat estimare quod ‥ nullus auderet eum ‥ de dicta heresi accusare aut contra eum ~ere Ockham Pol. III 83. 4 (leg.) to make inquiry or inquest into; b (w. indir. qu.). c (intr.) to make inquiry or inquest; d (w. prep.); e (impers. pass.). qui venerant ad ~endas terras comitatus Cart. Heming 75; c1160 precipio tibi firmiter quatinus ~atis divisionem Willelmi le M. Regesta Scot. 153; †1171 (13c) jus suum inquesivi per multos viros fidedignos Ib. 119; articuli ~endi in privata ‥ inquisitione Iter Cam. 28 (v. defamator); 1505 (v. exitus 10b).  b s1085 rex ‥ justitiarios ‥ ~ere fecit ‥ quot ‥ essent H. Hunt. HA VI 36 (v. 1 hida 1a); 1205 ~i facias ‥ que ‥ (v. drengagium); 1239 interim diligenter ~at per ballivam suam quid valeant terre KR Mem 17 m. 7d.; 1406 a predicto domino ‥ extunc inquisivimus si cartas ‥ haberet Melrose 528.  c [si] lector de reprehensione sollicitus circa maneriorum inquisitionem aliquid omissum notaverit, non id ~entium negligentie deputet, set juratorum vel errori vel fraudi Dom. S. Paul. 113.  d c1200 (v. diuturnitas); c1245 de excessibus parochianorum suorum ‥ sacerdotes ~ant (v. denuntiatio 2b); 1309 preceptum est vicecomite quod ~at de dampnis Year Bk. I (Selden Soc. XVII) 51; 1341 in expensis ballivi euntis ad diversa loca ‥ ad ~endum pro ij equis ‥ per quosdam emulos abductis MinAc 1120/11 r. 14; 1423 Reg. Cant. I 86 (v. falsificatio 2).  e ~atur de quercubus Fleta 91 (v. expedire 4b); 1332 quod per sacramentum proborum et legalium hominum de balliva sua diligenter ~iri facerent LTR Mem 105 m. 22. 5 to find by inquiry, to discover, ascertain; b (dep.). ut non parcatur alicui latroni ‥ de quo vere fuerit inquisitum quod reus sit [AS: þone þe we on folcriht geaxian þæt ful sy] (Quad.) GAS 173; sicut poteris ~ere per legales homines de Oxeneford quod habere debeat curiam suam (Breve Regis) Chr. Abingd. II 165; 1206 inquisitum est per legales homines quod athia est SelPlCrown 52; 1226 si per eos qui morti illius interfuerunt ~i possit quod eas [sc. quingentas marcas] vobis legaverit Pat 103; 1255 propter brevitatem temporis non potuit rei veritas ~i de facto suo ~endo SelPlForest 16; 1271 nunquam postea potuit ~i qui sunt culpabiles de morte ejus SelCCoron 88; 1388 dicunt [juratores] quod ‥ non habuit nec tenuit plura terras vel tenementa ‥ in civitate predicta nec in suburbiis ejusdem civitatis prout inter se ~ere possunt IMisc 332 m. 56; per quos rei veritas melius sciri poterit et ~i in premissis Laws Romney Marsh 41.  b 1271 nichil aliut sciunt nec ~i poterunt [sic MS] nisi infortunium SelCCoron 17. 6 (p. ppl. inquisitus as sb. f. or n.): a question. b inquiry, inquest. a istius inquisiti et aliorum ‥ discutiendorum inferius, nec una pars, nec alia aliter quam per scripturas vel auctoritates potest ostendi Ockham Dial. 819.  b 1279 cum ‥ fuisset ‥ per ‥ locum tenentes ‥ veritas inquisita; quia nobis constitit per dictam ~am quod ‥ RGasc II 76.