interpretatio
interpretatio, an explanation, exposition, interpretation
- An explanation, exposition, interpretation (class.): juris, Cic. Off. 1, 10: facilis, Liv. 2, 8: fulgurum, Plin. 2, 53, 54, § 141: ostentorum et somniorum, id. 7, 56, 57, § 203; Suet. Caes. 14: exemplo adjuvare interpretationem, Paul. ex Fest. p. 273. —
- B Transf.
- 1 A translation, version: rhetoricen in Latinum transferentes oratoriam nominaverunt . . . et haec interpretatio dura est, Quint. 2, 14, 1.—
- 2 Signification, meaning: foederis, Cic. Balb. 6, 14: nominis, Plin. 3, 17, 21, § 124: in Graecum sermonem per interpretationem proprie transferri, Gai. Inst. 3, 92 fin.—
- II Rhet. t. t., an explanation of one expression by another, Auct. Her. 4, 28, 38; cf. Quint. 9, 3, 98.
ne ars opaca et profunda ‥ si vili ~onis serie propalata fuerit, infametur et vilescat
multi secundum scriptorum vivunt ~onem, quicunque meruerunt inter homines vivere post mortem
ejus [sc. visionis ] ~onem
Joseph in Aegypto magnificavit ~o somniorum
illum oromatis interpretacio / ‥ laudat
opiniones stultorum melioribus ~onibus lenientes
sinistra ~one(v.
maligna ~one(v. 2
aequiperans interpretatio plebes / portendit geminas per sacramenta vetusta
ut librum beati Job ‥ mystica ~one discuteret
allegoricas allegationes et idoneas humanis moribus ~ones studiosis rimandas relinquam
manifesta est parabola hec, nec obscura est ~o ejus
cum circumlocucio sit quasi diffinicio et quasi nominis ~o
~o istius termini(v. 1
ubi nunc Gabriel, qui fortis dicitur, / interpretacio si vera creditur?
est etymologia verus sermo ~onis alicujus vocabuli
~one ‥ Hieronimi
si alicui displicit, primum in ~one ‥ condat sibi altiore ~one librum, quomodo intellectui ejus placet
ars grammatica ‥ non facile Anglicae linguae capit ~onem
cum pro verbo verbum lege ~onis reddere studuerim
ferunt et hominum genus esse sub orbe, quos Antipodas vocant, et secundum †illa [? l. illius ] Graeci nominis ~onem, imum orbis fundum ad nostra vestigia sursum directis pedibus calcant
cum uxore Godgiva ~onem sui nominis magnifice ‥ complente, interpretatur enim ‘bonum donum’
exoticorum verborum ~ones
~o est quando eadem oratio diversis verbis explicatur, ut hic: ‘supplicium delicta vocant, vindicta scelestos / exspectat ‥’
~o est sententie prius dicte diversis verbis iteratio
- 1. uitleg, verklaring [verborum; iuris; somniorum]; beoordeling;
- 2. (meton.) vertaling [Graeca; Romana]; het vertaalde;
- 3. betekenis [verbi; legis];
- 4. (retor. t.t.) woordverklaring, gebruik v. synoniemen.
Interprétation. Arest. ann. 1376. ex Cod. reg. 8312. 5. fol. 53. r° :
MagistrisQuæ ita Gallice redduntur in alio Arest. ann. 1370. ibid. fol. 65. v° :(tannatorum) concesseramus quatenus visitationem, cognitionem et Interpretationem fouagii coriorum tannatorum, etc.
Octroyons que les quatre maistres... ayent... la visitation, congnoissance et Interprétation du fouage desdiz cuirs tannez, etc.Vide mox Interpretrix.
- interpretor, an explanation, exposition, interpretation: egere interpretatione: facilis, L.: foederis, meaning: sinistra erga eminentīs, Ta.
-
…, re ipsa vero iam pridem amisimus. nihil esse tam regale quam explanationem aequitatis, in qua iuris erat interpretatio, quod ius privati petere solebant a regibus, ob easque causas agri arvi et arbusti et pascui lati atque…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…sed imperatoris. Atque haec ostentorum genera mirabile nihil habent ; quae cum facta sunt, tum ad coniecturam aliqua interpretatione revocantur, ut illa tritici grana in os pueri Midae congesta, aut apes quas dixisti in labris Platonis consedisse…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…percepta est. Sed in eo genere, in quo quale sit quid, ambigitur, exsistit etiam ex scripti interpretatione saepe contentio, in quo nulla potest esse nisi ex ambiguo controversia ; nam illud ipsum, quod scriptum a…
Cicero, de Oratore
-
…civitate. Causa ipsa abhorret illa quidem a formula consuetudinis nostrae, sed est magna. Habet enim et legum interpretationem satis acutam in utramque partem et meritorum in rem publicam contentionem sane gravem. itaque causa fuit Aeschini, cum…
M. Tullius Cicero, De Optimo Genere Oratorum
-
…quod aut verbum aut verba sint praetermissa. Iterum autem peccant, cum genus hoc causarum, quod in scripti interpretatione versatur, ab illis causis, in quibus, qualis quaeque res sit, disceptatur, seiungunt ; nusquam enim…
Cicero, de Oratore
-
…quid sit penus aut cum ex lege praedi quaeritur quae sint ruta caesa, non scripti genus, sed verbi interpretatio controversiam facit. cum autem aut plura significantur scripto propter verbi aut verborum ambiguitatem, ut liceat ei qui contra…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…máximum ac miríficum facinus déxtrorsum orbem flámmeum radiátum solis líquier cursú novo. eius igitur somnii a coniectoribus quae sit interpretatio facta, videamus réx, quae in vita usúrpant homines, cógitant, cuŕánt, vident, quaéque aiunt vigilántes…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, quae Graeci dicendi artifices et doctores reliquerunt, sed cum illa pateant in promptuque sint omnibus, neque ea interpretatione mea aut ornatius explicari aut planius exprimi possint, dabis hanc veniam, mi frater, ut opinor, ut…
Cicero, de Oratore
-
…praetorio liberantur, non nulla legibus. Exsistunt etiam saepe iniuriae calumnia quadam et nimis callida, sed malitiosa iuris interpretatione. Ex quo illud Summum ius summa iniuria factum est iam tritum sermone proverbium. Quo in genere etiam in…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…vita ; videar ; esse popularis. sed mihi ad huius ; verbi ; vim et interpretationem vehementer opus est vestra sapientia. versatur enim magnus error propter insidiosas non nullorum simulationes qui, cum populi non…
Cicero, de Lege Agraria