inveterasco
inveterasco, to grow old, become fixed, be established, continue long
in-vĕtĕrasco, rāvi, 3, v. n. inch. (in the form inveteresco, Inscr. ap. Att. dell’ Acad. Rom. Archeol. 2, p. 46, n. 17), to grow old, to become fixed or established, to continue long (class.).
- I Lit.: quibus quisque in locis miles inveteravit, Caes. B. C. 1, 44: equites, qui inveteraverant Alexandriae bellis, id. ib. 3, 10: populi R. exercitum hiemare atque inveterascere in Gallia moleste ferebant, to settle, establish themselves, id. B. G. 2, 1: aes alienum inveterascit, Nep. Att. 2: res nostrae litterarum monumentis inveterascent et corroborabuntur, Cic. Cat. 3, 11, 26.—In perf., Plin. 12, 12, 26, § 44.—Of wine, to ripen, age, Plin. 23, 1, 23, § 44.—
- II Transf., to become fixed, inveterate: ut hanc inveterascere consuetudinem nolint, Caes. B. G. 5, 40: quae (macula) penitus insedit atque inveteravit in populi Romani nomine, Cic. de Imp. Pomp. 3, 7: inveteravit opinio perniciosa rei publicae, id. Verr. 41, 1: verbi significatio falsa, became fixed in use, Gell. 1, 22, 1: ulcus alendo, Lucr. 4, 1068: si malum inveteravit, Cels. 3, 13: intellego, in nostra civitate inveterasse, ut, etc., it has grown into use, become a custom, Cic. Off. 2, 16, 57; cf.: si inveterarit, actum est, id. Fam. 14, 3, 3.—
- B To grow old, decay, grow weak or feeble, become obsolete (post-Aug.): inveterascet hoc quoque, Tac. A. 11, 24: inter amicos, Vulg. Psa. 6, 18: ossa mea, id. ib. 31, 3: vestimenta, id. 2 Esdr. 9, 21.
inveterāsco, āvi, āscere (invetero), alt werden, I) im allg.: a) v. Lebl.: α) v. konkr. Subjj., nardo colos, si (nardus) inveteravit, nigriori melior, Plin. 12, 44. – β) v. abstr. Subjj., auf die lange Bank geschoben werden, si (res) inveteravit, actum est, Cic. ep. 14, 3, 3. – b) v. Pers., alt-, grau werden, inveteraverant hi omnes compluribus Alexandriae bellis, Caes. b. c. 3, 110, 6. – II) prägn., veraltern, a) v. Lebl., veraltern, sich einnisten, einwurzeln, fest wurzeln, sich festsetzen, sich einbürgern, gang und gäbe werden, α) v. phys. Übeln, si (res, die Krankheit) inveteraverit, Cels.: ubi inveteraverunt dolores, Cels.: ubi inveteraverit malum, Cels.: ulcus enim vivescit et inveterascit alendo, Lucr. – β) v. anderen, bes. abstr. Subjj., novas (fabulas) qui exactas feci ut iuveteraverint, Ter.: neque indulgendo inveterascere (zu einem alten Schaden werde) eorum aes alienum patiebatur, Nep.: sive illa (mala) ante provisa et exspectata sint sive inveteraverint, Cic.: cum autem hic fervor concitatioque animi inveteraverit, Cic.: ut hanc inveterascere consuetudinem nolint, Caes.: inveteravit iam opinio perniciosa rei publicae, Cic.: quorum iam nomen et honos inveteravit, Cic.: irroboravit inveteravitque (ist eingewurzelt und gang und gäbe geworden) falsa atque aliena verbi significatio, Gell.: quae (macula) iam insedit ac nimis inveteravit in populi Romani nomine, Cic.: res nostrae litterarum monimentis inveterascent et corroborabuntur, Cic.: passiv medial, inveterata licentia, Suet. Nero 16, 8: m. Dat., quorum iam nomen et honos inveteravit et urbi huic et hominum famae et sermonibus, ist eng (fest) verwachsen mit usw., Cic. Sull. 24: unpers., intellego in nostra civitate inveterasse (die Gewohnheit eingewurzelt ist) iam bonis temporibus, ut splendor aedilitatum ab optimis viris postuletur, Cic. de off. 2, 57. – b) v. Pers., sich einnisten, sich festsetzen, festen Fuß fassen, sich stehend aufhalten, populi Romani exercitum hiemare atque inveterascere in Gallia moleste ferebant, Caes. b. G. 2, 1, 3: quibus quisque in locis miles inveteraverit, Caes. b. c. 1, 44, 3.
invĕtĕrāscō, (12) rāvī, ĕre (invetero), intr., ¶ 1 devenir ancien, sʼenraciner, sʼinvétérer, sʼaffermir par le temps : Cic. Cat. 3, 26 ; Nep. Att. 2, 5 || sʼimplanter, sʼétablir : Cæs. G. 2, 1, 3 ; 5, 41, 5 || mûrir, prendre de lʼâge : Plin. 23, 44 ¶ 2 [fig.] sʼétablir, se fixer : Cic. Pomp. 7 || se fixer dans [avec dat.] : Cic. Sulla 24 || [impers.] inveteravit Cic. Fam. 14, 3, 3, il est passé à lʼétat de coutume, cʼest devenu une coutume ; inveteravit ut Cic. Off. 2, 57, cʼest une coutume établie que ¶ 3 devenir vieux, sʼaffaiblir : Tac. Ann. 11, 24 ; Vulg. Psalm. 6, 8.
- 1. oud worden, verouderen; ➤ inveteraverant hi omnes compluribus bellis (Caes.);
- 2. (metaf.) zich vastzetten, wortelen, wortel schieten, gewoon worden, (v. ziektes) chronisch worden; ➤ aes alienum, consuetudo inveteravit; inveteravit iam opinio perniciosa rei publicae (Cic.); in Gallia ~ zich nestelen; — m. dat. vergroeien met: honor huic urbi inveteravit; si inveterarit, actum est (Cic.) als de nieuwigheid eraf is, is het gedaan;
- 3. (Laatl.) zwak worden, verzwakken.
in-veterāscō rāvī, —, ere,
- inch, to grow old, become fixed, be established, continue long: quibus quisque in locis miles inveteraverit, Cs.: exercitum inveterascere in Galliā moleste ferebant, establish themselves, Cs.: (fabulas) feci ut inveterascerent, had a long run, T.: aes alienum inveterascit.—To become fixed, grow inveterate, be rooted: ut hanc inveterascere consuetudinem nolint, Cs.: inveteravit opinio perniciosa rei p.: spes est in primis diebus, nam si inveterarit, actum est: intellego in nostrā civitate inveterasse, ut, etc., has become a custom: inveterascet hoc quoque, Ta.