invictus
invictus, unconquered, unsubdued, unconquerable, invincible
- unconquered, unsubdued, not vanquished; hence unconquerable, invincible; constr. with ab, in and abl. or acc., ad, contra, adversum, the simple abl., with gen. and inf. (class.).
- α With ab: invictum se a labore praestare, Cic. Off. 1, 20, 68: invictus a civibus hostibusque animus, Liv. 22, 26: Fabius prius ab illis invictum animum praestat, id. 22, 15, 1: vos, hoc est populus Romanus, invicti ab hostibus, Sall. J. 31, 20: a cupiditatibus animus, Liv. 39, 40; 22, 26 fin.—
- β With in and abl.: spartum in aquis, marique invictum, Plin. 19, 2, 8, § 29.—
- γ With in and acc.: in hostem et in mortem invictus animus, Just. 12, 15.—
- δ With ad: invictum ad vulnera corpus, Ov. M. 12, 167.—
- ε With contra: crocodilus contra omnes ictus cute invicta, Plin. 8, 25, 37, § 89.—
- ζ With adversus or adversum: adversum divitias invictum animum gerebat, Sall. J. 43, 5; so Sen. Helv. 5, 5; Tac. A. 15, 21.—
- η With simple abl.: armis invictus, Cic. Agr. 2, 35, 95: invicti viribus, Verg. A. 6, 394: certamine, Ov. M. 7, 792: cursu, id. ib. 8, 311: caestibus, id. ib. 5, 107: robore, Luc. 4, 608: invictaque bello dextera, Verg. A. 6, 878: dentes ignibus, Plin. 7, 6, 15, § 70. —
- θ With the gen. and inf. (poet.): Cantaber hiemisque aestusque famisque Invictus, palmamque ex omni ferre labore, Sil. 3, 326.—
- ι With dat. cunctis, Luc. 4, 608; cf. Tac. Agr. 18.—
- κ Absol.: Germani, Caes. B. G. 1, 36: ambae invictae gentes, Verg. A. 12, 191: satis vixi, invictus enim morior, Epam. ap. Nep. Epam. 9, 4: Hannibal, Nep. Hann. 6, 1: nomen invicti imperatoris, Cic. Verr. 2, 4, 38, § 82: dux, Ov. Tr. 4, 2, 44; Luc. 5, 324; 10, 346: res publica, Cic. Par. 4, 29: imperium, Liv. Epit. 3: Palladis manus, Ov. Am. 3, 3, 28: virtus, id. P. 3, 4, 111: invictae opinionis exercitus, reputed invincible, Just. 33, 1, 3: adamas, impenetrable, Ov. P. 4, 12, 32.—Comp.: invictior ratio, irrefutable, Aug. de Immort. Anim. 8.—Sup.: omnes sciunt te unum in terra vivere virtute et forma et factis invictissumum, not to be surpassed, Plaut. Mil. 1, 1, 57 (57); Symm. Ep. 10, 78.
- —Hence, invictē, adv., invincibly, irrefutably (eccl. Lat.): invictissime, Aug. Ep. 28.
acies ~a [Israelitarum ] manuum sola intensa erectio fuerit
primitus prosiliit Acteus invictus, / comes — heu! — Glovernie(
Heraudo milite ~issimo in transmarinis partibus agente
Osui ‥ / ‥ / invictus bellis nec non in pace fidelis
basileo insigni atque ~issimo
rege Eadgaro, ‥ prepotente ac ~issimo regis Eadmundi filio
~issime Anglorum rex
sustinete patientur, ~issime princeps, quod vobis ex sincera devotione propono
~issimi principis
Rannulfus clericus ‥ ~us causidicus
quantum ‥ ~issimae illi petrae adhaerent, labefactari nequeunt
vi crucis invictissime
oportebat vos imitari illum ‥ humilitatis vere ~um exemplar
~ae mentis fundamina nequaquam ‥ subdiderat
neque principatus neque ‥ quicquid usquam est eam separare posset a caritate Christi ~issima
semper ~o animo in incepto gratis perseveravit
hunc ‥ dico ‥ probum, quia strenuus in agendis, ‥ executor ~us
- 1. onoverwonnen [Germani]; ➤ ~ bello, armis; ~ ab hostibus;
- 2. onoverwinnelijk, niet te overwinnen [Caesar; acies];
- 3. onverwoestbaar, bestand tegen;
- 4. (metaf.) onwrikbaar [fides; defensio onweerlegbaar; Medea onverbiddelijk]; ➤ ~ ab ea cupiditate animus; -a sibi quaedam facere zichzelf zekere niet te overschrijden grenzen stellen; (mbt.: ad) corpus -um ad laborem.
- with sup, unconquered, unsubdued, unconquerable, invincible: Germani, Cs.: exercitus: gentes, V.: invictus morior, N.: invictissimus civis: res p.: adamas, impenetrable, O.: Medea, inexorable, H.: invictum se a labore praestare: a civibus animus, L.: ab hostibus, S.: corpus a volnere, O.: advorsus divitias animus, S.: armis: viribus, V.: caestibus, O.: nihil invictum sic ad bellum venientibus, Ta.—Plurn. as subst: invicta sibi quaedam civitas fecerat, inviolable limits, L.
-
…magnam concordiam ; ordinum ;, maximam multitudinem, magnas praeterea militum copias ; deos denique immortalis huic invicto populo, clarissimo imperio, pulcherrimae urbi contra tantam vim sceleris praesentis auxilium esse laturos. quod si iam sint…
Cicero, in Catilinam
-
…denuntiaret se Haeduorum iniurias non neglecturum, neminem secum sine sua pernicie contendisse. Cum vellet, congrederetur intellecturum quid invicti Germani, exercitatissimi in armis, qui inter annos XIIII tectum non subissent, virtute possent. Haec eodem tempore…
Julius Caesar, Gallic War
-
…applicuisse ratem. hic manus heroum, placidis ut constitit oris, mollia composita litora fronde tegit. at comes invicti iuvenis processerat ultra raram sepositi quaerere fontis aquam. hunc duo sectati fratres, Aquilonia proles, hunc super et…
Propertius, Elegies
-
…P. Cornelium Scipionem, cuius ego nomine ipso recreor ; itaque numquam ex animo meo discedit illius optimi atque invictissimi viri memoria. Deinde ego illum de suo regno, ille me de nostra re publica percontatus est, multisque…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…fortiter vivamus ; si fortiter, etiam ut magno animo, et quidem ut nulla re umquam terreamur semperque simus invicti. sequitur, ut nihil paeniteat, nihil desit, nihil obstet ; ergo omnia profluenter absolute prospere, igitur…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…cum viro in rogum imponitur, illa victa maesta discedit. numquam naturam mos vinceret ; est enim ea semper invicta ; sed nos umbris deliciis otio languore desidia animum infecimus, opinionibus maloque more delenitum mollivimus. Aegyptiorum morem quis…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, iudicium de pecuniis repetundis ne sit hoc tempore, Segestanorum iniuriae neglegantur basis P. Scipionis restituatur, nomen invicti imperatoris incidatur, signum pulcherrimum Carthagine captum reponatur. haec abs te non Siculorum defensor, non tuus accusator ,…
Cicero, in Verrem
-
…tolerabilia solum, sed etiam levia ducens, altum quiddam et excelsum, nihil timens, nemini cedens, semper invictum. atque his tribus generibus honestorum notatis quartum sequitur et in eadem pulchritudine et aptum ex illis tribus, in…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…quisquam, Caesar, audivit, aut tua quid aliud arma voluerunt nisi a te contumeliam propulsare quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignitatem tuam quid tu, cum pacem esse cupiebas, idne agebas ut…
Cicero, pro Ligario
-
…aut revocationem a bello audire non possumus ; speramus optima, pati vel difficillima malumus quam servire. Caesar confecit invictum exercitum ; duo fortissimi consules adsunt cum copiis ; L. Planci, consulis designati, varia et magna auxilia…
Cicero, Philippicae