mordeo
mordeo, to bite, bite into
- I Lit.: si me canis memorderit, Enn. ap. Gell. 7, 9, 3 (Sat. v. 36 Vahl.): canes mordere possunt, Cic. Rosc. Am. 20, 57: mordens pulex, biting, Mart. 14, 83: (serpens) fixum hastile momordit, bit into, Ov. M. 3, 68: mordeat ante aliquis quidquid, etc., taste, Juv. 6, 632: terram, to bite the ground, bite the dust, of expiring warriors writhing on the ground: procubuit moriens et humum semel ore momordit, Verg. A. 11, 418; Ov. M. 9, 61.—Part. as subst.: morsi a rabioso cane, Plin. 29, 5, 32, § 100: laneaque aridulis haerebant morsa labellis, Cat. 64, 316.—
- 2 In partic., to eat, devour, consume (poet.): tunicatum cum sale mordens Caepe, Pers. 4, 30: ostrea, Juv. 6, 305: sordes farris mordere canini, id. 5, 11.—
- B Transf.
- 1 To bite into, take fast hold of, catch fast; to press or cut into (poet.): laterum juncturas fibula mordet, takes hold of, clasps, Verg. A. 12, 274: mordebat fibula vestem, Ov. M. 8, 318: id quod a lino mordetur, where the thread presses in, Cels. 7, 4, 4: locus (corporis), qui mucronem (teli) momordit, id. 7, 5, 4: arbor mordet humum, takes hold of the ground, is rooted in the ground, Stat. Th. 9, 499.—Hence, poet., of a river: non rura quae Liris quieta Mordet aqua, cuts or penetrates into, Hor. C. 1, 31, 7.—
- 2 To nip, bite, sting: matutina parum cautos jam frigora mordent, nips, attacks, Hor. S. 2, 6, 45: oleamque momorderit aestus, id. Ep. 1, 8, 5: mordeat et tenerum fortior aura nemus, Mart. 8, 14, 2: radix gustu acri mordet, bites, hurts, Plin. 27, 13, 109, § 133: linguam, id. 29, 2, 9, § 34: oculos, id. 21, 6, 17, § 32: urtica foliis non mordentibus, stinging, burning, id. 22, 14, 16, § 37.—
- II Trop., to bite, sting, pain, hurt (syn.: pungo, stimulo, remordeo; class.): invidere omnes mihi, Mordere clanculum, bit, stung, Ter. Eun. 411: morderi dictis, Ov. Tr. 1, 1, 25: jocus mordens, a biting jest, Juv. 9, 10: mordear opprobriis falsis, shall I be stung, vexed, Hor. Ep. 1, 16, 38: par pari referto, quod eam mordeat, to vex, mortify, Ter. Eun. 445: valde me momorderunt epistolae tuae, Cic. Att. 13, 12, 1: scribis, morderi te interdum, quod non simul sis, that it grieves you, affects you, id. ib. 6, 2, 8: dolore occulto morderi, to be attacked, tormented, Ov. M. 2, 806: nec qui detrectat praesentia, Livor iniquo Ullum de nostris dente momordit opus, detracted, id. Tr. 4, 10, 124; cf. id. P. 4, 14, 46: morderi conscientiā, to feel the sting of conscience, Cic. Tusc. 4, 20, 45: hunc mordebit objurgatio, Quint. 1, 3, 7.—
- B To seize fast, hold firmly in the mind (cf. mordicus, II.): hoc tene, hoc morde, Sen. Ep. 78, 29. —
- C To squander, dissipate: de integro patrimonio meo centum milia nummūm memordi, Laber. ap. Gell. 6, 9, 3 (Com. Rel. v. 50 Rib.).
➳ arch. memordi cité par Gell. 7, 9, 11.
- 1. bijten [humum ore]; kauwen op, knagen aan [vitem];
- 2. (poët.; postklass.) (metaf., v. gespen, spelden e.a.) vasthaken, grijpen, samenhouden; ➤ fibula vestem mordet;
- 3. (v. dingen) (in)snijden [vinculum]; ➤ vomer mordet terram;
- 4. (v. bijtende middelen) wegvreten, eroderen;
- 5. (poët.) (v. hitte, koude, tocht e.a.) verbranden, verzengen, snijden; ➤ parum cautos frigora mordent (Hor.); quia oleam momorderit aestus;
- 6. (Hor.) (v. rivieren) invreten, uithollen [rura];
- 7. krenken, grieven [alqm opprobriis falsis]; ➤ conscientiā morderi gepijnigd worden; paupertas mordet.
咬。噬。齕。壞。剌。毀謗。Morderi conscientia 有疑心。愧心。Frigus mordet 覺冷。Aestus mordet arborem 熱氣焦乾樹。Nihil me mordet 吾無不安。Mordet folium 葉刺。
Suggest a Translation
See an image
- MORD-, to bite, bite into: qui (canes) mordere possunt: (serpens) hastile momordit, bit into, O.: Mordeat ante aliquis quidquid, etc., taste, Iu.: humum ore momordit, bit the dust, V.—To eat, devour, consume: ostrea, Iu.—To bite into, take hold of, catch fast: laterum iuncturas fibula mordet, clasps, V.: mordebat fibula vestem, O.—To cut into, wash away: rura quae Liris quietā Mordet aquā, H.—To nip, bite, sting: matutina parum cautos iam frigora mordent, H.—Fig., to bite, sting, pain, hurt: morderi dictis, O.: iocus mordens, a biting jest, Iu.: mordear opprobriis falsis, shall be vexed, H.: valde me momorderunt epistulae tuae: morderi conscientiā, feel the sting of conscience.
-
…provocemus. Si laudabit haec Illius formam, tu huius contra. Denique Par pro pari referto, quod eam mordeat. Siquidem me amaret, tum istuc prodesset, Gnatho. Quando illud quod tu das exspectat atque amat ,…
Terence, Eunuchus
-
…. Immo sic homo est Perpaucorum hominum. Immo nullorum arbitror, Si tecum vivit. Invidere omnes mihi ; Mordere clanculum ego non flocci pendere. Illi invidere misere verum unus tamen Impense, elephantis quem Indicis praefecerat. Is…
Terence, Eunuchus
-
…tibi manet vita quis nunc te adibit cui videberis bella quem nunc amabis cuius esse diceris quem basiabis cui labella mordebis at tu, Catulle, destinatus obdura. Verani, omnibus e meis amicis antistans mihi milibus trecentis, venistine…
Catullus, Carmina
-
…. Alii vestrum anseres sunt qui tantum modo clamant, nocere non possunt, alii canes qui et latrare et mordere possunt. cibaria vobis praeberi videmus ; vos autem maxime debetis in eos impetum facere qui merentur. hoc populo…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…illos vellem si quid possem quod rogas ut in bonam partem accipiam si qua sint in tuis litteris quae me mordeant, ego vero in optimam teque rogo ut aperte, quem ad modum facis, scribas ad me omnia idque…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…a corpore est I perfugium, portus est, aeternum nihil sentiendi receptaculum ἄωρος θάνατος ante tempus mori sqq. morsus δηγμός doloris sim. conscientiae moventia προτρεπτικά mulierositas φιλογυνία multitudinis iudicium v. fama popularis mundus mysteria Natura omnia in…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…adfici se in delicto dolerent. impunitas enim peccatorum data videtur eis qui ignominiam et infamiam ferunt sine dolore ; morderi est melius conscientia. ex quo est illud e vita ductum ab Afranio nam cum dissolutus filius heu me miserum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…tuo inquit Ennius, ut equites Scaptio ad pecuniam cogendam darem me rogare an tu si mecum esses qui scribis morderi te interdum quod non simul sis, paterere me id facere si vellem non amplius inquis quinquaginta. cum Spartaco…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…, non in eis perturbationes solum positas esse dicunt, verum illa etiam quae efficiuntur perturbationibus, ut aegritudo quasi morsum aliquem doloris efficiat, metus recessum quendam animi et fugam, laetitia profusam hilaritatem, libido effrenatam adpetentiam. opinationem…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…medentur, sic philosophia cum universam aegritudinem sustulit, sustulit etiam, si quis error alicunde extitit, si paupertas momordit, si ignominia pupugit, si quid tenebrarum obfudit exilium, aut eorum quae modo dixi si quid extitit .…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes