municeps
municeps, an inhabitant of a free town, burgher, citizen
- an inhabitant of a municipium or free town, a burgher, citizen (class.): municeps, qui in municipio liber natus est. Item, qui ex alio genere hominum munus functus est. Item qui in municipio a servitute se liberavit a municipe. Item municipes erant, qui ex aliis civitatibus Romam venissent, quious non licebat magistratum capere, sed tantum muneris partem, ut fuerunt Cumani, Acerrani, Atellani, qui et cives Romani erant, et in legione merebant, sed dignitates non capiebant, Paul. ex Fest. p. 131 Müll. (v. infra): municipes sunt cives Romani ex municipiis, legibus suis et suo jure utentes: muneris tantum cum populo Romano honorarii participes: a quo munere capessendo appellati videntur, nullis aliis necessitatibus, neque ullā populi Romani lege astricti, nisi, inquam, populus eorum fundus factus est. Primos autem municipes sine suffragii jure Caerites esse factos, accepimus: concessumque illis, ut civitatis Romanae honorem quidem caperent, sed negotiis tamen atque oneribus vacarent, pro sacris bello Gallico receptis custoditisque, Gell. 16, 13, 6: municeps Cosanus, a citizen of (the municipium of) Cosa, Cic. Verr. 2, 5, 62, § 161.—
- II Transf.
- A A fellow-citizen, fellow-countryman: municeps noster, our fellow-countryman, Cic. Brut. 70, 246: amavit Glyceram municipem suam, his fellow-countrywoman, Plin. 35, 11, 40, § 125: di municipes, a term applied in contempt to those deities who were confined to particular localities: videmus gentiles deos colere municipes, ut Eleusinios Cererem, Phrygas Matrem, Epidaurios Aesculapium, Min. Fel. Oct. 6.—Poet., of fishes: vendere municipes siluros, Juv. 4, 33.—Of inanim. things: municipes Jovis advexisse lagenas, bottles, the countrymen of Jove, i.e. Cretan bottles, Juv. 14, 271.—
- B A freedman in a municipium, Dig. 50, 1, 1; so ib. 23 and 27.
~cipes, quorum municipatus in Tribulano municipio fuerat
non autem se civem sed ~cipem a municipio, id est territorio ejusdem civitatis [sc. Tharsi ] in quo nutritus est, appellat
~ceps, cives municipii
Siculus indigena et Catenensis oppidi ~ceps
pro ~cipe quidam codices civem habent, quod ex uno Graeco, id est πολίτης, transfertur
~ceps, burgliod
despecta exilitate patris mei, ~cipis Barcinonensis admodum tenuis
venerat vir quidam non ignote urbis Herefordie viz. ~ceps
sta et intuere concives tuos, hujus ~cipes civitatis
regni caelestis ‥ ~cipes
conici datur, quam pretiosa sit supernis ~cipibus pudicitiae generositas
Ricardus autem filius regis aliique ~cipes sic improviso impetu preventi sunt
sowdyowre , stipendarius ‥ ~ceps
~ceps,portgerefa velburhwita
Guillelmus de Rolmara Novimercatus ~ceps et commanipulares ejus
~ceps, -is, i. castellanus vel princeps qui munitionem capit
Henricus [II ] ‥ nactus autem regnum Anglorum, servos, spurios, caligatos, cubili, mense, regno, prefecit et ex iis questores, pretores, proconsules, tribunos, ~cipes, forestarios super provincias constituit
Matheus de Clera ~ceps principalis castelli de Dovera prestitit auctoritatem predonibus
a frankling , libertus, ‥ ~ceps
- 1. burger v.e. municipium, inwoner v.e. kleine stad;
- 2. stadgenoot, inwoner v. dezelfde municipium.
Castellanis, seu Castellorum præfectis, non semel usurpat Ordericus Vitalis, lib. 4. pag. 532 :
Guillelmum de Firmitate, aliosque RegisLib. 11. pag. 805 :Municipes expugnant et ejiciunt.
Consul de Mellento per partem Yvonis, qui Municeps erat et Vicecomes, et Firmarius Regis, callide intravit.Et pag. 822 :
Alii quoque Municipes per totam Normanniam a Duce absoluti sunt, eoque annuente, ante omnia, reddentes municipia, triumphatori reconciliati sunt.Adde pag. 807. 818. 853. 856. 857.
Castrorum municipes vel domini, apud Hariulfum lib. 4. Chron. Centul. cap. 21. initio. Vide Guibertum lib. 1. de Vita sua cap. 7. et Galfridum Monemuthensem lib. 2. cap. 4. Vide Muniones.
Præsentem vero donationem, nequaquam civiliter gestis Municipalibus alligare curavimus, et omnino decernimus, ne alioquin in eam ob hunc casum quisquam valeat repetere.
Specialesdicuntur Sidonio, Græcis vero scriptoribus
Hugoni vero deGrentemaisnilio Municipatum Legrecestræ commendavit.
Sed tu peregrinus mundi hujus, civis supernæ Jerusalem, noster, inquit, Municipatus in cœlis est.Ita et lib. 3. adv. Marcion. cap. 24. Vide Cleric. in not. ad Hammon. ad cap. 3. v. 20. D. Pauli ad Philipp.
Genesius eo tempore vir illustris et generositate pollens opibusque opulentus, in præfata urbe(Arvernorum) Municipatum obtinebat.
Terram ejusdem Burchardi depopulans, Municipia et incurtes præter castrum subvertens, pessumdedit, incendio, fame, gladio contrivit.Vita S. Norberti tom. 1. Junii pag. 854 :
Et coegerunt eum ut ascenderet quoddam Municipium, quod ab Imperatore Ottone ibi constructum erat antiquitus, loco turris cujusdam ecclesiæ.
Telonearius, minister, vel civis, in Glossis Isonis Magistri.
- munia+CAP-, an inhabitant of a free town, burgher, citizen: reliqui, Cs.: Cosanus, a citizen of Cosa.—A fellow-citizen, fellowcountryman: alqm municipem habere, Cs.: in singulos municipes benignitas.—Poet., of fishes: vendere municipes siluros, Iu.—Of things: municipes Iovis advexisse lagenas, i. e. bottles of Crete, Iu.
-
…mihi ut urbi sine vestro metu ac sine ullo tumultu satis esset praesidi consultum atque provisum est. coloni omnes municipesque vestri certiores a me facti de hac nocturna excursione Catilinae facile urbis suas finisque defendent ; gladiatores, quam sibi…
Cicero, in Catilinam
-
…ad arbitrium tuum testis dabo qui istum ipsum Syracusis abs te in lautumias coniectum esse dicant. producam etiam Consanos municipes illius ac necessarios, qui te nunc sero doceant, iudices non sero, illum P. Gavium quem tu…
Cicero, in Verrem
-
…qui eum cuius nomine id obsignatum est interfecerit, qui avunculum fili sui in servitute ac vinculis necaverit, qui municipes suos proscribendos occidendosque curaverit, qui eius uxorem quem occiderat in matrimonium duxerit, qui pecuniam pro abortione dederit ,…
Cicero, pro Cluentio
-
…satis fecit, officio vero nec in suorum necessariorum causis nec in sententia senatoria defuit. etiam M. Pontidius municeps noster multas privatas causas actitavit, celeriter sane verba volvens nec hebes in causis vel dicam plus etiam quam non…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…. M. CICERO S. D. Q. VALERIO Q. F. ORCAE LEGATO PROPR. Cum municipibus Volaterranis mihi summa necessitudo est ; magno enim meo beneficio adfecti cumulatissime mihi gratiam rettulerunt nam nec in honoribus meis…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…esset ignotum, propterea non dubito quin scias non solum cuius municipi sim, sed etiam quam diligenter soleam meos municipes Arpinatis tueri. quorum quidem omnia commoda omnesque facultates, quibus et sacra conficere et sarta tecta aedium sacrarum locorumque…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…esset mansissemque in villa P. Valeri, comitis et familiaris mei, postridieque apud eundem ventum exspectans manerem, municipes Regini complures ad me venerunt, ex eis quidam Roma recentes a quibus primum accipio M. Antoni contionem ,…
Cicero, Philippicae
-
…in Sicilia securi ferirentur, cum se iam domum venisse arbitrarentur nam quid ego de P. Gavio, Consano municipe, dicam, iudices, aut qua vi vocis, qua gravitate verborum, quo dolore animi dicam tametsi dolor…
Cicero, in Verrem
-
…igitur hic habuit studia suorum ardentia, tu tanta quanta in hominibus iam saturatis honoribus esse potuerunt. deinde tui municipes sunt illi quidem splendidissimi homines, sed tamen pauci, si quidem cum Atinatibus conferantur ; huius praefectura plena virorum…
Cicero, pro Plancio
-
…et L. Fabricii fratres gemini fuerunt ex municipio Aletrinati, homines inter se cum forma tum moribus similes, municipum autem suorum dissimillimi ; in quibus quantus splendor sit, quam prope aequabilis, quam fere omnium constans et moderata…
Cicero, pro Cluentio
MU´NICEPS, MUNICI´PIUM. [COLONIA; FOEDERATAE CIVITATES. ]
The Latin term for an inhabitant of a free town; a burgher. See foederatae civitates; municipium.