munitio
munitio, a defending, fortifying, protecting
- I Lit.: milites munitione prohibere, Caes. B. G. 1, 49: oppidi, Suet. Galb. 10: operis, a fortifying, erection of fortifications, Caes. B. G. 1, 8: fluminum, a bridging over, Tac. A. 1, 56: munitionis multa sunt genera, enclosure, fencing, hedging, Pall. 1, 34.—
- B Transf.
- 1 Concr., a means of fortification or defence, a fortification, rampart, bulwark, intrenchment, walls (syn. munimentum): nisi munitione ac mole lapidum a mari (fons) disjunctus esset, Cic. Verr. 2, 4, 53, § 118: munitiones multiplices Piraei portus, Vell. 2, 23, 3: urbem operibus munitionibusque sepire, Cic. Phil. 13, 9, 20: demoliri, Sall. Fragm. ap. Non. 2, 204: facere, Caes. B. G. 1, 10: incendere, Nep. Eum. 5, 7: per munitionem introire, Sall. J. 38, 6: munitiones in urbem spectantes, Liv. 5, 5: munitiones et castella, Tac. A. 3, 74: multum munitionis, of the walls, Nep. Them. 7, 2.—
- 2 (Acc. to munio, I. B. 2.) A making passable of roads, by opening, paving, etc.: ex viarum munitione quaestum facere, repairing the roads, work on the roads, Cic. Font. 4, 7: multos ad munitiones viarum condemnavit, Suet. Calig. 27.—
- II Trop., a support: aditus ad causam et munitio aut quoddam ornamentum, support to the cause, Cic. de Or. 2, 79, 320 (al. communitio).—(The gloss. of Fest. is prob. corrupt: munitio morsicatio ciborum, Paul. ex Fest. p. 143 Müll.)
fratri ‥ Mauritio frater Anselmus divinam in prosperis custodiam, in adversis ~onem
munitium, ~o, obsidio, circumvallatio
causa hujus necessitatis [celebrandi baptismum ] triplex est. prima causa est ~onis, ut si rex aliquis vellet obsidere aliquam civitatem ‥ tunc pueri illius loci debent baptizari, ne inbaptizatos aliquo periculo mori contingat
monachi ‥ sint quieti de theloneo et portagio ‥ et de uureck maris et de †mucucione [(l. municione ] in mari et foragio
sicut hortulanus cernens plantam delicati fructus crescere prope viam ‥ ubi modo a bestiis, modo ab aliis ‥ leditur ‥ quia stat sine ~one in via communi
ut, ubi aquarum ~o deerat, ibi praesidio valli fines suos ‥ defenderent
delicata est liliorum ~o, sed nulla terribilior hostibus, nulla malignis spiritibus impenetrabilior
utraque in alto solent poni sed tigna ad munitionem fiunt, laquearia vero magis decori domorum quam ~oni proficiunt
maceria ‥ quae ad vinearum ~onem solet de lapidibus componi
arcis ~onem et pontis instructionem(v.
salva expeditione pontis et arcis ~one
magna fortitudo et ~o omnium bonorum est quod justi domos et familias habent
vir ‥ sapiens ‥ civitatem quam rex magnus vallavit et ~onibus circumdedit et obsedit, per sapientiam suam liberavit
aspicio ‥ vallos innumerabiles ‥ intervallis angustis distantes, velud ~onem [gl.: ] sustinentesgarnisement
ceperunt contra eam [villam ] ~ones et expugnacula properari
castellum ‥ antemuralibus quibusdam ~onibus lapideis, quas guerratores mantellos appellant, tutatum
ad destructionem ~onum quibus nos armamur
vitia que arma nostra nobis auferunt et omnes ~ones nostras destruunt ut inermes cito vincamur
in civitate viri iniqui est murmuracio et panis nequicie unde sequitur destructio ~onis, quia ‘omne regnum in se ipsum divisum desolabitur’ [] Luc. xi 7
cum non refert Deo id quod est in corde, fallax est sibi et ~onem cordis evertit
expeditione pontis ~onisque confectione
preveniendos ergo citius et ad deditionem ~onum artandos
et ipsos hominesque eorum ~ones suas ‥ custodire coegit
rex ‥ apud urbem Santonicam veniens, tres ibi ~ones sibi subjugavit
precipiens pontem tornatilem ~onis, in qua fuit, erigi
rex ‥ fidelibus suis existentibus in ~one apud Partenay salutem
pontis aedificium ~onis castellique auxilium
de castris et ~onibus [v. l. murationibus ] meis securitatem ‥ feci
si ‥ decederem, castrum Wintonie et ~onem [v. l. ~ones ] Hamptonie duci redderet
iter arripuimus versus B., in villa de P. ‥ sufficientem demittentes ~onem
licet sui interim cum ~one nostra fortes habuissent conflictus
pacari faciat ~ones castri regis ‥ de quindecim diebus
habere faciat novem militibus qui sunt in ~one Sancti Macarii de vadiis suis centum et decem dierum
executoribus testamenti ‥ Willelmi de Sancto Johanne defuncti qui fuit in ~one regis apud Sanctum Macarium
invasit castellum de Warham et obsedit et lucratus est, et ~onem maximam in ea misit. veniente itaque Henrico ‥ ~onem regis Stephani in castello dimissum [v. l. dimissam ] trucidavit
idem habet in ~one castri de Bonavilla blada, vina, et bacones
pro xx baconibus liberatis ‥ ad ~onem castri de †Neelfa [? l. Neefla ]
bladum et alia victualia, ad ~onem ‥ castrorum
rex dedit Edwardo filio regis omnia vina regis existentia apud Not’ ad ~onem castrorum ipius Edwardi in Marchia Wallie
quinque dolia vini ‥ ad ~onem ‥ castri [Norhampt’ ]
pro victualibus pro ~one navium missarum ad partes boreales contra insulares pro defensione patrie
et eidem Johanni Theyn’ pro fodicione et ~one calcis ac ustura ejusdem ‥ apudle lymekill’ juxta Charleton’
super mortua ~one providenda pro diversis castris ‥ muniendis
primatum monarchiae archiprincipatus permanere canonicis et apostolicis ~onibus statuimus(
omnes eciam redditus ejusdem domus ‥ et cetera omnia ‥ sigilli mei ~one confirmo(
- 1. het versterken, verschansen [oppidi]; ➤ milites munitione prohibere; qui lignationis munitionisque causā in silvas discessissent om materiaal te halen dat nodig was voor de voltooiing v.d. versterking;
- 2. het begaanbaar maken [viarum wegenaanleg];
- 3. (meton.) vestingwerk, schans; ➤ castella et munitiones; urbem munitionibus saepire; munitiones incendere.
Brusseltom. 2. de Usu feud. pag.
Pro famulo qui custodivit arietes et vaccas Munitionis, etc.Infra pag.
ProComputus ann. 1334. tom. 2. Hist. Dalphin. pag. 284 :iii. festariis et plena mina pisarum et fabarum ad Munitionem Feritatis,xxii. s.
Expensæ factæ in Terra Turris pro hospitio, imprimis liberavit pro 23. vaccis pro Munitione hospiti, etc.Acta S. Richardi Episc. tom. 2. Junii pag. 248 :xxiv. flor. et dim. Item, in Munitione facta apud Lugdunum per fratrem Simonem, de speciebus, cera, elaptuariis, et pannis lineis, etc.
Quatenus cives Munitiones in castra mitterent.Vide Municio et Municium.
Item, Ugolino sutori pro Munitione robarum domini factarum ibidem, taren.Hincx. gran.x.
Videlicet lectum et vestes competentes Munitas ad opus dicte Marguarite.
Munitio, garnement, Gallice. Vide infra Munitus.
Universa, quæ in Munitione patris nostri designata sunt, per eadem verba subscribi et eodem ordine fecimus enumerari.Eadem habentur in Charta Phil. Aug. ann. 1182. ibid.
muniendæet constituendæ assignatum est. Bulla Eugen. III. PP. ann. 1146. inter Instr. tom. 6. Gall. Christ. col. 280 :
In Lutevensi episcopatu fiscum S. Genesii Litenis et ecclesiam S. Johannis cum villa, atque Munitione sua, cæterisque pertinentiis suis.Vide Mundiburgis.
Stagerii. Vide in Stagium. Epist. ad Blancham comitis. Campan. ann. 1213. apud Villehard. pag. 254 :
Intimamus vobis præterea quod scripta feodorum vestrorum sunt in ecclesia S. Stephani Trecarum, et in scriptis continentur duo millia et ducenti milites, quorum mille et octoginti sunt tam ligii, quam Munitionis observatores.
- munio, a defending, fortifying, protecting: milites munitione prohibere, Cs.: operis, erection of fortifications, Cs.: munitionis causā in silvas discedere, go to cut wood for a rampart, Cs.—A defence, fortification, rampart, bulwark, intrenchment, walls: munitione a mari (fons) disiunctus: urbem operibus munitionibusque saepire: intra munitiones ingredi, Cs.: per munitionem introire, S.: multum munitionis, of the walls, N.—A making passable, opening: viarum: fluminum, bridging, Ta.
-
…, quae subito, ut temporis exiguitas postulabat, pellibus induxerant, tertia vigilia, qua minime arduus ad nostras munitiones ascensus videbatur, omnibus copiis repente ex oppido eruptionem fecerunt. Celeriter, ut ante Caesar imperaverat, ignibus significatione…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, aberat. Eo circiter hominum XVI milia expedita cum omni equitatu Ariovistus misit, quae copiae nostros terrerent et munitione prohiberent. Nihilo setius Caesar, ut ante constituerat, duas acies hostem propulsare, tertiam opus perficere iussit .…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Rhodani, qua minima altitudo fluminis erat, non numquam interdiu, saepius noctu si perrumpere possent conati, operis munitione et militum concursu et telis repulsi, hoc conatu destiterunt. Relinquebatur una per Sequanos via, qua Sequanis invitis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…futurum ut homines bellicosos, populi Romani inimicos, locis patentibus maximeque frumentariis finitimos haberet. Ob eas causas ei munitioni quam fecerat T. ; Labienum legatum praeficit ; ipse in Italiam magnis itineribus contendit duasque ibi legiones conscribit et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…fossam cratibus integunt atque aggere explent seque ad eruptionem atque omnes casus comparant. Caesar omni exercitu ad utramque partem munitionum disposito, ut, si usus veniat, suum quisque locum teneat et noverit, equitatum ex castris educi et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…adventus exstitit ; simul navibus circumvecti milites in exteriorem vallum tela iaciebant, fossaeque aggere complebantur, et legionarii interioris munitionis defensores scalis admotis tormentis cuiusque generis telisque terrebant, magnaque multitudo sagittariorum ab utraque parte circumfundebatur. multum autem ab…
Julius Caesar, Civil War
-
…dico, turpis inluxit iterum legatos quasi ille faceret indutias ante os oculosque legatorum tormentis Mutinam verberavit ; opus ostendebat munitionemque legatis ; ne punctum quidem temporis, cum legati adessent, oppugnatio respiravit. ad hunc legatos cur an ut…
Cicero, Philippicae
-
…crebras stationes disponunt equitum et cohortium alariarum legionariasque intericiunt cohortis vallumque ex castris ad aquam ducere incipiunt, ut intra munitionem et sine timore et sine stationibus aquari possent. id opus inter se Petreius atque Afranius partiuntur ipsique perficiendi operis…
Julius Caesar, Civil War
-
…his a Caesaris militibus occupatis, ad insequendum tardabantur. ita parvae res magnum in utramque partem momentum habuerunt. munitiones enim a castris ad flumen perductae expugnatis iam castris Pompei prope iam expeditam Caesaris victoriam interpellaverunt, eadem res celeritate…
Julius Caesar, Civil War
-
…putat se litigare. in Syriam Cassium misistis. non igitur sentis huic causae orbem terrae patere, te extra munitiones tuas vestigium ubi imprimas non habere Cascam tribunatum gerere passi estis. quid ergo ut Marullum, ut Caesetium a…
Cicero, Philippicae