munimentum
munimentum, a defence, fortification, intrenchment, rampart, bulwark, protection
- I Lit.: ut instar muri hae sepes munimenta praeberent, Caes. B. G. 2, 17: fossa, haud parvum munimentum, a planioribus aditu locis, Liv. 1, 33, 7: sepulcri, Dig. 11, 7, 37.—Esp., of military fortifications, intrenchments: tenere se munimentis, Tac. A. 13, 36: domūs munimentis septae, id. ib. 15, 38: munimentis se defendere, id. H. 5, 20: coërcere intra munimenta militem, id. ib. 2, 18: munimenta perrumpere, id. A. 12, 17: regni, i. e. flumina, Curt. 4, 5, 4.—Of a defence or covering for the body: munimentum ipsis equisque loricae plumatae sunt, Just. 41, 2, 10: pingues aliquando lacernas, munimenta togae accipimus, Juv. 9, 28.—
- II Trop., defence, protection, shelter: id munimentum (Horatium Coclem) illo die fortuna urbis Romanae habuit, Liv. 2, 10: rati, noctem sibi munimento fore, Sall. J. 97, 3: munimento foret, id. ib. 50, 3: legiones firma imperii munimenta, Tac. H. 4, 52: legum, Val. Max. 6, 3 prooem.; 2, 1, 5.
haec eadem destina in ~um est parietis ‥ forinsecus adposita
preter expeditionalibus causis et pontium structionem et arcium ~um quod omni populo necesse est
munumentum,getremminc
corrigia namque sola colligata pedi, nullo est ~o sibi ‥ sotularis vero etiam solus pedem munit, satisque decenter convenit sibi
hoc munimen ‥ unde hoc ~um, -ti, ambo pro defensione
ad fidei ~um et edificationem morum
seditiosi silvas, paludes, estuaria, et urbes aliquot in ~is habent
taxus ‥ scrobes subterraneos, tanquam refugii loca ~aque ‥ effodiens
quanto artificio [castores ] ex attracta materia mediis in fluctibus ~a connectant
turres et menia innumeris ~is et machinis bellicis roborabant
regem Anglie ‥ cum suis regalibus et excellentissimis ~is bellicis ‥ inimicorum suorum gladio non extracto ‥ tergum dedisse
ferrea pedum ~a equis affigenda
portate in frontibus vexillum crucis, et in cordibus caritatis ~a et catholicae fidei firmamentum
confessione, assidua ‥ oratione, oleique sacri unctione, et Dominici corporis salvifica perceptione. denique talibus ac tantis instructus ~is xj kalendas Julii migravit
crux testimonium fidei in fronte, ~um cordis in pectore, armatura fortis contra insidias temptatoris
insurgunt demones et cum toto exercitu uniunt peccata ut possint auferre homini ~um suum et communionem suam
Normanni omnes communi umbone patriam per sua quisque ~a tutari
nec inde discessi donec hostem publicum de Neustria expulerim, et cuncta ejus ~a optinuerim
super tectum principalis aule in ~o jaciebant
petiit ‥ in ~um libertatis monasterii quod fecerat, epistolam privilegii ex auctoritate apostolica firmatam
me concessisse et hujus mee carte ~o confirmasse
huic scripto nostro sigilli nostri ~um apposuimus
accipe nostre mutue dilectionis ~um, ut memineris(
nos confirmasse et ~o presenti roborasse omnia bona et possessiones
ita bene et libere ut ~um R. episcopi protestatur
ut haberet ~a sua et ostenderet quo jure terram illam tenet
datum est domino regi intelligi quod quidam abbates ‥ occuparunt ‥ quasdam terras ‥ que dominice nostre esse debent et solent, sine aliquo ~o quod inde habeant a predecessoribus suis regibus Anglie
cartas et omnia ~a que inde habet et habuit reddidit
chartis et monimentis [] omnia communivit : ~is Flor. Hist. I 147
litterarum, evidenciarum, instrumentorum, et ~orum tenores
presbiter ille fuit, statuens monastica jura / instituitque novos veterum munimenta revolvens / hic monachos
dominus papa mandavit archiepiscopo nostro quatinus si haberet ~a coram afferret
quedam †muienta [l. munimenta ] sua super ipsum Johannem Bailliof ibidem inventa ab eo abstulerunt
licet ipsa scrinia integra et salva apparerent, tamen omnia monimenta nostra contenta nimio ignis calore concreta sunt et penitus concremata
~a vetera studuerunt dare flammis
- 1. verdedigingswerk, bolwerk, beschutting; ➤ domūs -is saeptae; fossa, haud parvum ~;
- 2. (metaf.) beschutting, bescherming; ➤ legiones imperii -a; alci -o esse ter dekking dienen.
- munio, a defence, fortification, intrenchment, rampart, bulwark, protection: ullum, quo cedentes tenderent, S.: instar muri munimentum praebere, Cs.: regni (i. e. flumina), Cu.: lacernae, Munimenta togae, Iu.—Fig., defence, protection, shelter: rati noctem sibi munimento fore, S.: tribuniciam potestatem, munimentum libertati, reparare, L.
-
…teneris arboribus incisis atque inflexis crebrisque in latitudinem ramis enatis et rubis sentibusque interiectis effecerant ut instar muri hae saepes munimentum praeberent, quo non modo non intrari sed ne perspici quidem posset. His rebus cum iter agminis nostri impediretur…
Julius Caesar, Gallic War
-
…recordandi. itaque beatior Africanus cum patria illo modo loquens Desine, Roma, tuos hostes reliquaque praeclare Nam tibi moenimenta mei peperere labores. Laboribus hic praeteritis gaudet, tu iubes voluptatibus, et hic se ad ea revocat ,…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…ea utcumque genito Alexandro fuit nomen. Hinc Polypercon ad urbem Horam cum exercitu missus inconditos oppidanos proelio vicit intra munimenta conpulsos secutus urbem in dicionem redegit. Multa ignobilia oppida deserta a suis venere in regis potestatem. Quorum incolae…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…iumentorum suorum viscera autem impiorum crudelia qui operatur terram suam saturabitur panibus qui autem sectatur otium stultissimus est desiderium impii munimentum est pessimorum radix autem iustorum proficiet propter peccata labiorum ruina proximat malo effugiet autem iustus de angustia de fructu oris…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…nisi indigenis. At Alexander, quamquam angustias naturali situ munitas ac valida manu barbari tuebantur, tamen arietibus admotis munimenta, quae manu adiuncta erant, concussit fundisque et sagittis propugnantium plerosque deiecit. Quos ubi dispersos fugavit, ruinas…
Curtius Rufus, Quintus, Historiae Alexandri Magni
-
…praefectura, cognomento Volandum, sumit ; minora Cornelio Flacco legato et Insteio Capitoni castrorum praefecto mandat. tum circumspectis munimentis et quae expugnationi idonea provisis, hortatur milites ut hostem vagum neque paci aut proelio paratum, sed perfidiam et…
Tacitus, Annales
-
…occiderit. Non erat in illo praeda quam grassator sequeretur, sed erat summa uirtus, sed erat firmissimum inopiae munimentum, contumax aduersus fastidium diuitiarum innocentia haec ab inimico spolia petita sunt. Nescio quomodo miserum esse inter miserias iuuat…
Seneca the Elder, Controversiae
-
…. Serene, perfectum illum virum, humanis divinisque virtutibus plenum, nihil perdere. Bona eius solidis et inexsuperabilibus munimentis praecincta sunt. Non Babylonios illis muros contuleris, quos Alexander intravit, non Carthaginis aut Numantiae moenia una manu…
Seneca, De Constantia
-
…et auctore turpiter pactionis festinatae Mancino dedito Numantinis. Proinde extractis civibus et urbe tradita missoque tribuno Constantio, qui munimenta praesidiaria cum regionibus, Persicis optimatibus assignaret, cum Iuliani supremis Procopius mittitur, ea ut superstes ille mandarat ,…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…fuit. Valentinianus Aug. totam Rheni ripam Gallicam castris, castellis et turribus munit ; Alamanni Romanos trans Rhenum munimentum exstruentes interficiunt. Maratocupreni grassatores in Syria iussu Valentis A. cum liberis et vico suo deleti. At Valentinianus…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum