noxius
noxius, hurtful, harmful, injurious, noxious
- I Hurtful, harmful, injurious, noxious (used by Cic. only in archaic lang.; v. the foll.): MAGISTRATVS NEC OBEDIENTEM ET NOXIVM CIVEM MVLTA COERCETO, Cic. Leg. 3, 3, 6 (araneus) aculeo noxius, Plin. 9, 48, 72, § 155: afflatus maris (opp. utiles), id. 17, 4, 2, § 24: tela, Ov. Tr. 5, 10, 22: terrae halitus, Quint. 7, 2, 3: lingua, Mart. 2, 61, 7: aves, rapacious, id. 10, 5, 12: crimina, Verg. A. 7, 326. —
- II Guilty, culpable, criminal: dictum oportuit. Lys. Non possum, ita instas; urges quasi pro noxio, Plaut. Merc. 4, 3, 25 (724): nobilitas, Sall. J. 42: qui citati non affuerant, noxios judicavit, Liv. 39, 41: corda, Ov. M. 10, 351: omnibus omnium rerum noxior, Sen. Clem. 1, 13, 2: reducto comā capite, ceu noxii solent, culprits, criminals (esp. those condemned to be thrown to wild beasts), Suet. Vit. 17; id. Calig. 27; id. Claud. 34; id. Ner. 12.—
- β With abl.: Falisci, eodem noxii crimine, Liv. 7, 20, 9. —
- γ With gen.: noxius conjurationis, Tac. A. 5, 11: facinoris, Dig. 29, 5, 3, § 12.— Esp. as subst.: noxĭa, ae, f., hurt, harm, damage, injury (class.; syn. noxa).
- A Lit.: noxia, ut Serv. Sulpicius Rufus ait, damnum significat, apud poëtas autem et oratores ponitur pro culpā, at noxa peccatum, aut pro peccato poenam, Paul. ex Fest. p. 174 Müll.: in re incipiundā ad defendendam noxiam, Ter. Phorm. 226: si ab eo fides sibi data esset, haud futurum noxiae futurum, Liv. 8, 18, 4: sive ullius eorum quos oderat noxia, id. 41, 23, 14: veneficiorum noxia, Plin. 21, 17, 68, § 108: vini, id. 14, 16, 19, § 100.—
- B Transf., an injurious act, a fault, offence, trespass: noxa est corpus, quod nocuit id est servus: noxia ipsum maleficium, veluti furtum, damnum, rapina, injuria, Just. Inst. 4, 8, 1: Tranioni remitte, quaeso, hanc noxiam causā meā, Plaut. Most. 5, 2, 47 (1168): manufestum teneo in noxiā, id. Merc. 4, 3, 31 (730): noxiā carere, id. Bacch. 4, 9, 87 (1011): noxiis vacuum esse, id. Merc. 5, 4, 23 (984): in noxiā esse, id. ib. 4, 3, 30 (729): amicum castigare ob meritam noxiam, id. Trin. 1, 1, 1 (23) and 4: quod in minimis noxiis et in his levioribus peccatis id primum quaeritur, quae causa maleficii fuerit, Cic. Rosc. Am. 22, 62: si qua clades incidisset, desertori magis, quam deserto noxiae fore, the blame would fall on, Liv. 10, 19: metum prorsus et noxiam conscientiae pro foedere haberi, fear and guilt served the participants as an agreement, i. e. brought them to an agreement, Tac. A. 6, 4. —Hence, adv.: noxĭē (post-class.), injuriously, perniciously: multos petulca confoderat, Sulp.Sev. Dial. 2, 9; Aug. Conf. 1, 7.
ad timorem posteris incutiendum ~ium germen radicitus amputare curavit
jusserunt ‥ me ‥ incidere tumorem illum, ut efflueret ~ius umor qui inerat
noxius et nimium jam pendit in arbore fructus
cum redit illa lues, Europe noxia labes(
restat ~ie radicis tertius ramus
statim ‥ ut ~ium hoc virus mens insana conceperit
qui manus apposuerunt ~ias super archiepiscopum
sic regum series per tempora longa cucurrit / premultis scelerum noxia criminibus
latro ideo malus est quia ~ius est
qui miserabilis aut ~ius putabatur, sanctus et venerabilis comprobatur!
clementer veniam tribuens peccata remittat / actibus aut dictis seu solo noxia sensu
malorum unitas semper est bonis ~ia
supervacuis immo etiam ~iis aures atque animum mancipasse doctrinis
ad ~ie voluptatis memoriam
~ie titillationis hora [sc. fornicationis ]
~ii sanguinem de noxa commissa ‥ liberavit
cupiebant ‥ ~ia et odibant scientiam qui litterae legalis superficiem sequebantur
superstitiosa cavere, superflua resecare, ac ~ia quaeque ‥ exstirpare
fit ibi intus ab omnibus ~iis absoluta vacatio
lectos cernere qui dignaris, corrige, versus, / radens noxia vatis, delens crimina noxe /
multa ~ia in peregrinos sacri itineris machinatus
- 1. schadelijk [tela; animal]; ➤ crimina -a cordi schade aanrichtende, verderfelijke kwaadsprekerij;
- 2. schuldig, strafbaar [nobilitas; homines misdadigers; corda; (aan, voor: gen.) coniurationis]; ➤ alqm -um iudicare; — subst. -ī, ōrum m schuldigen, misdadigers.
有罪。損害者。\Noxissimus vel Noxiissimus. s*.
Suggest a Translation
See an image
- noxa, hurtful, harmful, injurious, noxious: civis: tela, O.: corpora, burdensome, V.—Guilty, culpable, criminal: nobilitas, S.: qui citati non adfuerant, noxios iudicavit, L.: corda, O.: eodem crimine, L.: coniurationis, Ta.
-
…parricidio causa dicitur ; ratio ab accusatore reddita non est quam ob causam patrem filius occiderit. quod in minimis noxiis et in his levioribus peccatis quae magis crebra et iam prope cotidiana sunt vel maxime et primum quaeritur, quae…
Cicero, pro S. Roscio Amerino
-
…hominibus complent ; quibus succensis circumventi flamma exanimantur homines. Supplicia eorum qui in furto aut in latrocinio aut aliqua noxia sint comprehensi gratiora dis immortalibus esse arbitrantur ; sed, cum eius generis copia defecit, etiam ad innocentium supplicia…
Julius Caesar, Gallic War
-
…indixit. Saeuitiam ingenii per haec maxime ostendit. cum ad saginam ferarum muneri praeparatarum carius pecudes compararentur, ex noxiis laniandos adnotauit, et custodiarum seriem recognoscens, nullius inspecto elogio, stans tantum modo intra porticum mediam, a…
Suetonius, Lives
-
…piger videtur septem viris loquentibus sententias sicut qui adprehendit auribus canem sic qui transit et inpatiens commiscetur rixae alterius sicut noxius est qui mittit lanceas et sagittas et mortem sic vir qui fraudulenter nocet amico suo et cum fuerit deprehensus dicit…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…minuitur postea, et mitigatis ponderibus aquarum, navibus antea pervios equitabiles campos ostendit. Abunde itaque luxurians ita est noxius, ut infructuosus, si venerit parcior gurgitum enim nimietate umectans diutius terras culturas moratur agrorum, parvitate autem minatur…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…remansit avis. Deprendere nefas ad tempora verna reversae, Et profugam volucres diripuere suae. Sero dedit poenas discerpi noxia mater Debuerat, sed tunc, cum laceravit Ityn. LXVIII Arctoa de gente comam tibi, Lesbia, misi…
Martial, Epigrammata
-
…hominum solos respuis actus merito rector cohibere modo. nam cur tantas lubrica uersat Fortuna uices premit insontes debita sceleri noxia poena, at peruersi resident celso mores solio sanctaque calcant iniusta uice colla nocentes. latet obscuris condita uirtus clara…
Boethius, Consolatio Philosophiae
-
…paucis enim minimisque natura contenta est ; cuius satietatem si superfluis urguere uelis, aut iniucundum quod infuderis fiet aut noxium. iam uero pulchrum uariis fulgere uestibus putas. quarum si grata intuitu species est, aut materiae naturam aut…
Boethius, Consolatio Philosophiae
-
…forum an forum in conuiuium adtrahas Deinde descripsit quanto aliter in foro decolletur. Ascendit praetor tribunal spectante prouincia ; noxio pos terga deligantur manus, stat intento ac tristi omnium uultu ; fit a praecone silentium ; adhibentur deinde legitima…
Seneca the Elder, Controversiae
-
…Interimam hercle ego ; te ;, si vivo. Fac istam cunctam gratiam Tranioni amitte quaeso hanc noxiam causa mea. Aliud quidvis impetrari perferam a me facilius, quam ut non égo istum pro suis factis pessumis…
Plautus, Mostellaria