occupo
occupo, to take into possession, seize, occupy, master, win
he seized the kingdom
- I Lit.: totam Italiam suis praesidiis obsidere atque occupare cogitat, Cic. Agr. 2, 28, 75: locum, id. Fin. 3, 20, 67: possessiones, id. Phil. 13, 5, 12: urbes, Liv. 33, 31: montem, Tac. A. 4, 47: portum, Hor. C. 1, 14, 2: aditum, to go in, enter, Verg. A. 6, 424: regnum, Cic. Lael. 12, 40: tyrannidem, id. Off. 3, 23, 90: familiam optimam occupavit, has got hold of, has got into, Plaut. Trin. 5, 2, 11 (1135): occupando adquirere aliquid, Gai. Inst. 2, 66 sqq.; cf. id. ib. 2, 215: vindemia occupabit sementem, shall reach to, Vulg. Lev. 26, 5.—Poet.: aliquem amplexu, to clasp in one's arms, to embrace, Ov. F. 3, 509.—
- B Transf.
- 1 To occupy, i. e. to take up, fill with any thing: atrā nube polum, Hor. C. 3, 29, 44: urbem (sc. aedificiis), Liv. 5, 55: caementis Tyrrhenum mare, Hor. C. 3, 24, 3.—
- 2 To fall upon, attack one with any thing (syn. invado): Latagum saxo ... Occupat os faciemque adversam, Verg. A. 10, 699: aliquem gladio, id. ib. 9, 770: aliquem morsu, Ov. M. 3, 48: canes ense, Prop. 4, 4, 82 (5, 4, 84): ne occupet te pluvia, Vulg. 3 Reg. 18. 44: caligo, id. Job, 3, 5.—Poet., in a friendly sense, to surprise: Volteium Philippus Vilia vendentem Occupat, Hor. Ep. 1, 7, 64.—
- 3 To get the start of, to be beforehand with, to anticipate, to do a thing first, to outstrip: occupat egressas quamlibet ante rates, Ov. Tr. 1, 10, 6: volo, tu prior ut occupes adire, that you should present yourself the first, Plaut. Ps. 4, 1, 15 (919): praeloqui, id. Rud. 1, 4, 18 (237): bellum facere, to begin the war first, Liv. 1, 14: rapere oscula, Hor. C. 2, 12, 28.—
- II Trop.
- A To seize, take possession of, fill, invade, engross: tantus timor omnem exercitum occupavit, Caes. B. G. 1, 39: tremor occupat artus, Ov. M. 3, 40: sopor occupat artus, Verg. G. 4, 190: animos magnitudine rei, Cic. Font. 5, 20: pallor ora, Verg. A. 4, 499.—
- B To take up, occupy, employ: haec causa primos menses occupabit, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 10, 3: cum in mentem venit tres et sexaginta annos aeque multa volumina occupasse mihi, Liv. 31, 1, 3: in funambulo Animum, Ter. Hec. 4: contio, quae homines occupatos occupat, Plaut. Men. 2, 1, 7 (232): tanta superstitio mentis Siculorum occupavit, Cic. Verr. 2, 4, 51, § 113: pecuniam, to put out or lay out money: pecuniam adulescentulo grandi fenore occupavisti, have loaned it at a high rate, id. Fl. 21, 51: pecunias apud populos, id. Verr. 2, 1, 36, § 91: pecuniam animalibus, to lay out, invest in cattle, Col. 1, 8, 13: pecuniam in pecore, id. 11, 1: argentum, Plaut. Ep. 2, 2, 13 (193).—Pass.: ante occupatur animus ab iracundiā, Cic. Q. Fr. 1, 1, 13, § 38; Liv. 22, 15, 6.
- —Hence, oc-cŭpātus, a, um, P. a., taken up, occupied, employed, busy, engaged (class.): ut si occupati profuimus aliquid civibus nostris, prosimus etiam otiosi, Cic. Tusc. 1, 3, 5: in eo, ut, Nep. Alc. 8, 1: tempora, Cic. Planc. 27, 66: qui in patriā delendā occupati et sunt et fuerunt, id. Off. 1, 17, 57: hostibus opere occupatis, Liv. 21, 45, 2: Nep. Hann. 7, 1.—Hence, married, occupatae (opp. to vacuae), Quint. Decl. 376.—Comp.: comitiorum dilationes occupatiorem me habebant, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 4, 3.—Sup.: non dubito, quin occupatissimus fueris, very much occupied, Cic. Att. 12, 38, 1; Plin. Ep. 9, 21, 2.
➳ arch. occupassis = occupaveris Pl. Most. 1097, etc.
- 1. innemen, bezetten, ihb. milit. [Italiam praesidiis; collem; urbem cohortibus];
- 2. (Ov.) bestijgen [currum];
- 3. bezetten, vullen [oppidum aedificiis; caementis mare; aream fundamentis];
- 4. in beslag nemen, in bezit nemen, bemachtigen [possessiones; naves; regnum; regiam; urbem viribus met geweld; metaf. honores]; — pf. ook in bezit hebben, bezitten;
- 5. grijpen, vastpakken [alqm per suos iem. door zijn manschappen laten grijpen; alqm amplexu iem. omarmen; feram vangen];
- 6. overvallen, overweldigen [alqm gladio]; ➤ sopor occupat artūs;
- 7. (Hor.) (aangenaam) verrassen;
- 8. aanspraak maken op (m. acc.) [nomen beati];
- 9. (v. toestanden, emoties e.d.) zich meester maken van, bevangen; ➤ timor exercitum occupavit; rabies animum occupat; omnium oculos animosque certamen occupavit; mors hominem occupat overvalt;
- 10. (metaf.) in beslag nemen, boeien; ➤ animos eorum qui audiunt magnitudine rei ~; res occupat hominum cogitationes;
- 11. (poët.) bereiken, verkrijgen [aditum; portum; cibum opscharrelen];
- 12. (geld) beleggen, uitzetten, uitlenen [magnas res in vectigalibus; pecuniam apud alqm];
- 13. (Sen.) bespoedigen, snel ten einde brengen [preces];
- 14. vóór zijn [rates; diem fati zich het leven benemen; hostium manūs voluntariā morte]; ook m. inf. eerder zijn met [bellum facere als eerste beginnen; Padum traicere]; — pass. occupor ab alqo iem. is me voor;
- 15. (poët.) als eerste aanspreken.
令人辦事。先之。使不預備。僭。占。— eum 其 未知我至。— animum in funambulo 磨時看跳繩者。— pecuniam in pecore 用銀置牲口。— pecuniam ei vel apud eum 放銀與彼。— diem fati 防己炎。Tyrannidem occupo 自爲王。Mors continuo ipsam occupat 此女忽亡。Occupas praeloqui 汝于先言。
Suggest a Translation
See an image
- ob+CAP-, to take into possession, seize, occupy, master, win: Italiam praesidiis: opportunae ad occupandum urbes, L.: portum, H.: tyrannidem: a potentioribus regna occupabantur, chieftains were aiming at, Cs.: Occupat amplexu, clasps, O.—To occupy, cover, take up, fill: quantum loci acies occupare poterat, Cs.: urbem (sc. aedificiis), L.: caementis mare, H.— To fall upon, attack: Latagum saxo os faciemque, strikes(in) the face, V.: Occupat hos morsu, longis complexibus illos, O.: manicis iacentem, fetters while prostrate, V.: Volteium Vilia vendentem, surprise, H.—To get the start of, be before-hand with, anticipate, do first, outstrip: egressas rates, O.: bellum facere, begin the war first, L.: rapere oscula, H.—To hinder: profluvium sanguinis occupat secantes, Cu.—Fig., to seize, take possession of, fill, invade, overspread, engross: mors ipsam occupat, T.: quae (tenebrae) totam rem p. tum occuparant: timor exercitum occupavit, Cs.: oculos nox occupat, are darkened, O.: fama occupat aurīs, V.—To gain, win, acquire: militarem gloriam, Ta.: obscuri speciem, pass for reserved, H.—To take up, fill, occupy, employ: tres et sexaginta annos aeque multa volumina occupasse mihi, L.: in funambulo Animum, T.: pecuniam adulescentulo grandi fenore occupavisti, invested at high interest: occupatur animus ab iracundiā: occupatus certamine est animus, L.
-
…regnum in Sequanis multos annos obtinuerat et a senatu populi Romani amicus appellatus erat, ut regnum in civitate sua occuparet, quod pater ante habuerit ; itemque Dumnorigi Haeduo, fratri Diviciaci, qui eo tempore principatum in civitate obtinebat…
Julius Caesar, Gallic War
-
…cum tu discessu ceterorum nostra tamen qui remansissemus caede contentum te esse dicebas quid cum te Praeneste Kalendis ipsis Novembribus occupaturum nocturno impetu esse confideres, sensistin illam coloniam meo iussu meis praesidiis, custodiis, vigiliis esse munitam nihil agis…
Cicero, in Catilinam
-
…; ab non nullis etiam quod in Gallia a potentioribus atque iis qui ad conducendos homines facultates habebant vulgo regna occupabantur ; qui minus facile eam rem imperio nostro consequi poterant. His nuntiis litterisque commotus Caesar duas legiones in citeriore…
Julius Caesar, Gallic War
-
…magnis itineribus ad Ariovistum contendit. Cum tridui viam processisset, nuntiatum est ei Ariovistum cum suis omnibus copiis ad occupandum Vesontionem, quod est oppidum maximum Sequanorum, contendere triduique viam a suis finibus processisse. Id ne accideret ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…iam in manibus nostris hostes viderentur. Eadem autem celeritate adverso colle ad nostra castra atque eos qui in opere occupati erant contenderunt. Caesari omnia uno tempore erant agenda vexillum proponendum, quod erat insigne, cum ad arma concurri…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quod is collis ubi castra posita erant paululum ex planitie editus tantum adversus in latitudinem patebat quantum loci acies instructa occupare poterat, atque ex utraque parte lateris deiectus habebat et in fronte leniter fastigatus paulatim ad planitiem redibat, ab…
Julius Caesar, Gallic War
-
…multitudinem venire populo Romano periculosum videbat, neque sibi homines feros ac barbaros temperaturos existimabat quin, cum omnem Galliam occupavissent, ut ante Cimbri Teutonique fecissent, in provinciam exirent atque inde in Italiam contenderent, praesertim cum Sequanos a…
Julius Caesar, Gallic War
-
…, nisi ipsius copiae prope hostium castra visae essent, ut undique uno tempore in hostes impetus fieret, monte occupato nostros expectabat proelioque abstinebat. Multo denique die per exploratores Caesar cognovit et montem a suis teneri et Helvetios castra…
Julius Caesar, Gallic War
-
…numero sese cum his congressos ne vultum quidem atque aciem oculorum dicebant ferre potuisse, tantus subito timor omnem exercitum occupavit ut non mediocriter omnium mentes animosque perturbaret. Hic primum ortus est a tribunis militum, praefectis, reliquisque qui…
Julius Caesar, Gallic War
-
…copiis suoque exercitu illis regna conciliaturum confirmat. Hac oratione adducti inter se fidem et ius iurandum dant et regno occupato per tres potentissimos ac firmissimos populos totius Galliae sese potiri posse sperant. Ea res est Helvetiis per indicium enuntiata…
Julius Caesar, Gallic War