omen
omen, a foreboding, prognostic, harbinger, sign, token, omen
Frieze-Dennison Vergil
- Lit., any indication or action regarded as a foreboding, a foreboding, prognostic, sign, token, omen (class.; cf. prodigium): di te deaeque omnes faxint cum istoc omine, with your forebodings, Plaut. Most. 2, 2, 33 (463): neque solum deorum voces Pythagoraei observaverunt, sed etiam hominum, quae vocant omina, Cic. Div. 1, 45. 102: ea quae divina testimonia vocant, ex responsis, oraculis, ominibus, Quint. 5, 7, 35: mi pater, inquit (filiola L. Pauli), Persa (catellus) periit. Tum ille Accipio, inquit, mea filia, omen, I take it as a good omen (of a victory over king Perses), Cic. Div. 1, 46, 103: ingens omen magni triumphi, Juv. 4, 125: qui discedens mecum ita locutus est, ut ejus oratio omen fati videretur, Cic. Phil. 9, 4, 9: quibus Antonius (o di immortales, avertite et detestamini, quaeso hoc omen!) urbem se divisurum esse promisit, id. ib. 4, 4, 10; cf.: atque hoc quidem detestabile omen avertat Juppiter, id. ib. 11, 5, 11; id. Div. 2, 40, 83: exire malis ominibus, id. Sest. 33, 72: quam (rem) tu ipse ominibus optimis prosequeris, id. Fam. 3, 12, 2: cum bonis ominibus incipere, Liv. praef. 13: i secundo omine, go in God's name, good luck attend you, Hor. C. 3, 11, 50: impios parrae recinentis omen Ducat, id. ib. 3, 27, 1: (Mater juvenem) Votis, ominibus et precibus vocat, id. ib. 4, 5, 13: quod di prius omen in ipsum convertant, Verg. A. 2, 190: quod acceperunt pro omine, Vulg. 3 Reg. 20, 33.—
- II Transf.
- A A solemn assurance. condition. eā lege atque omine, ut, etc., Ter. And. 200.—
- B A solemn usage: hic sceptra accipere et primos attollere fasces Regibus omen erat, Verg. A. 7, 174.—
- C Prima omina = nuptiae, as accompanied with auspices, Verg. A. 1, 346; cf.: Contineant nobis omina prima fidem, Prop. 3, 20, 24 (4, 20, 14 M.).
secundis velis, omine auguriisque
sic ait Augusto depromens omina somni
nec calidis omen fibris perquirat aruspex
omena, signa
omer,hael
“est” aiunt, “pape divini numinis omen”
habens quasi pro omine, si ea nocte inciperet ambulare
sicque legatur omar [? cf. ], gemitum dat, si sapis, o Mar [ὄναρ cf. ]Μάρ
dirum enim omen mortalibus iminet, sicut in evangelio Dominus docet
dirum nimirum miseris mortalibus omen
obstetrix ‥ fausto omine acclamat puerum regem futurum
tum demum bono, si Deo placet, omine, electus est factusque presul
dum nullius boni ominis sortiretur auspicium
dicentes quod malum omen est obviare sacerdoti
papa vexillum in omen regni Willelmo contradidit
multo studio ‥ ad omen regni altus ‥ post mortem patris ‥ coronatus
ex insperato dominatus uberat omen
non quem fortuna, sed quem natura beavit / munere virtutum divitis omen habet
episcopi qui non omen sed nomen ‥ amplectuntur
adepto prius magisterii nomine etsi non omine
ad meum plenius et penitus extinguendum nomen et omen verba detractionis ‥ inseruit
es Maria nomine, / stella maris omine, / que periclis subvenis
cingendo sibi gladium investivisse sibi et heredibus nomen et omen comitis dicti loci [Sar’ ]
cum ‥ prelati ministerium plus oneris quam onoris, anxietatis quam ominis, sollicitudinisque habere debeat quam quietis
dieta quorundam fratrum ‥ tenuis consuevit esse ‥ aliorum vero ‥ specialitatis omine preditorum satis pinguis
- 1. voorteken [laetum; triste; pugnae; victoriae]; ➤ in omen vertere alqd uitleggen als; omen capere proberen te krijgen, wachten op; omen accipere als zodanig aanvoeren;
- 2. wens als gunstig voorteken, gelukwens.
Omellus, Locus ulmis consitus, ulmarium ? Charta ann. 1218.
Hernaudus de Bosco miles Guarino fratri suo et hæredibus suis vendidit... valles et omnes larricios ex utraque parte, et Omen ex veteri calciata.
- 2 AV-, a foreboding, prognostic, harbinger, sign, token, omen: voces hominum, quae vocant omina: accipio, inquit, omen, take it as a good omen: contra omina bellum poscunt, V.: ingens triumphi, Iu.: id in omen terroris acceptum, L.: ita locutus est, ut eius oratio omen fati videretur: detestabile: i secundo omine, go and good luck be with you, H.: parrae recinentis, H.: di prius omen in ipsum Convertant, V.: Cui (eam) primisque iugarat Ominibus, i. e. in her first marriage, V.—A solemn assurance, condition: Eā lege atque omine, ut, etc., T.—A solemn usage: Hic sceptra accipere Regibus omen erat, V.
-
…tantam in omnibus bonis consensionem ut Catilinae profectione omnia patefacta, inlustrata, oppressa, vindicata esse videatis. hisce ominibus, Catilina, cum summa rei publicae salute, cum tua peste ac pernicie cumque eorum exitio qui se tecum…
Cicero, in Catilinam
-
…discrimen ; Brutus enim Mutinae vix iam sustinebat. qui si conservatus erit, vicimus ; sin, quod di omen avertant omnis omnium cursus est ad vos. proinde fac animum tantum habeas tantumque apparatum quanto opus est ad universam…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…iure laudata est. excessurum se ex Italia dixit, deos penatis et sedes patrias relicturum, si quod di omen averterint rem publicam oppressisset Antonius. quaero igitur a te, L. Piso, nonne oppressam rem publicam putes…
Cicero, Philippicae
-
…quem exsequi mandata vestra properantem mane postridie prosecuti sumus. qui quidem discedens mecum ita locutus est ut eius oratio omen fati videretur. reddite igitur, patres conscripti, ei vitam cui ademistis. vita enim mortuorum in memoria est…
Cicero, Philippicae
-
…, qui patris tui beneficio civitate donatus gratiam tibi non inlustribus officiis, sed manifesto periurio rettulit quod si te omen nominis vestri forte duxit, nos tamen id more maiorum, quia faustum putamus, non ad perniciem, verum…
Cicero, pro Scauro
-
…referre, ut tu, Hortensi, ut omnes eodem modo sine quaestore praetor. dixit idem Dolabellam impetrasse. omen magis patribus conscriptis quam causa placuit probaverunt. verum quaestores quoque iam pridem venerunt cur non rettulisti illarum rationum ex…
Cicero, in Verrem
-
…. ita cum rogamur ut misericordiam liberis eius impertiamus, nihil adfertur quo minus summa supplicia, si quod Iuppiter omen avertat pater puerorum vicerit, subeunda nobis sint. nec vero me fugit quam sit acerbum parentum scelera filiorum poenis…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…di immortales quid est, quid valet, quid adfert, ut tanta civitas, si cadet, quod di omen obruant a viro tamen confecta videatur qui post patris mortem primam illam aetatulam suam ad scurrarum locupletium libidines detulit ,…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…huius institutae orationis, non reperio ; neque enim tristius dicere quicquam debeo ea de re, quam tu ipse ominibus optimis prosequeris, neque non me tamen mordet aliquid. in quo unum non vereor, ne tu parum perspicias…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…audivi, cum diceret Caeciliam Metelli, cum vellet sororis suae filiam in matrimonium collocare, exisse in quoddam sacellum ominis capiendi causa, quod fieri more veterum solebat. cum virgo staret et Caecilia in sella sederet neque diu ulla…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
(for osmen, ausmen, from the root of audio, “something heard”). The Roman term for a favourable or unfavourable sign, especially a word spoken by chance, so far as it drew the attention of the hearers to itself and appeared to be a prognostic. An omen could be accepted or repudiated, and even taken in an arbitrary sense, except in the case of words which already had in themselves a favourable or unfavourable signification. For example, when Crassus was embarking on his unfortunate expedition against the Parthians, and a man in the harbour was selling dry figs from Caunus with the cry Cauneas, which sounded like cave ne eas, “beware of going,” this was an evil omen ( De Div. ii. 84). Men often changed an apparently evil omen into one more favourable. Thus when Caesar landed in Africa, he stumbled and fell, whereupon he embraced the earth, exclaiming, “Thus do I take possession of thee, Africa.” On festal occasions care was taken to protect oneself from evil omens; for example, when sacrifice was being made, by veiling the head, by commanding silence, and by music that drowned any word spoken. People were particularly careful at solemn addresses, Near Year greetings, and the like. On the other hand, for the sake of the good omen, it was usual to open levies and censuses by calling out those names that were of good import, such as Valerius (from valere), Salvius, from salvere, etc. ( Pro Scauro, 30). On one occasion the Roman soldiers refused to be led by an officer named Atrius Umber, whose name De Quincey well styles “a pleonasm of darkness.” People also made New Year's presents (strenae) to one another, so that the year might begin with a good omen. The Greeks also paid a good deal of attention to omens; and Socrates criticises this superstition (Xen. Mem. i.).
- from flight of birds: Paus. 1.34.4, Paus. 10.6.1
- from inwards of victims: Paus. 1.34.4, Paus. 6.2.5
- from mirror let down into water: Paus. 7.21.12
- from offerings cast into craters of Etna: Paus. 3.23.9
- from reflexions in water: Paus. 7.21.13
- from sacrifice of sheep before battle: Paus. 9.13.4
- from shaking of tombstone: Paus. 4.32.3
- from sinking or floating of loaves in water: Paus. 3.23.8
- Oracle