plaga
plaga, a blow, stroke, stripe, cut, thrust, wound
plaga2, a region, zone, quarter, tract, district
plaga3, a hunting-net, snare, gin
- I Lit.
- A In gen., Cic. Verr. 2, 5, 51, § 134: (pueris) dant animos plagae, Verg. A. 7, 382; Ov. M. 12, 487; 13, 119; Gell. 5, 15, 7: plagae et vulnera, Tac. G. 7.—Of the shock of atoms striking together, Cic. Fat. 20, 48; cf. id. ib. 10, 22.—
- B In partic., a blow which wounds or injures; a stroke, cut, thrust; a wound (class.).
- 1 Absol.: plagis costae callent, Plaut. Ps. 1, 2, 4 (135): quem irrigatum plagis pistori dabo, refreshed by a flogging, id. Ep. 1, 2, 18 (121): plagas pati, Ter. Eun. 244: plagas perferre, to bear, receive blows, Cic. Tusc. 2, 17, 41: plagam accipere, id. Sest. 19, 44: plagam mortiferam infligere, to inflict a mortal wound, id. Vatin. 8, 20: plaga mediocris pestifera, id. Off. 1, 24, 84: verbera et plagas repraesentare, stripes and blows, Suet. Vit. 10: plagis confectus, Cic. Verr. 2, 5, 54, § 140: flagelli plaga livorem facit, Vulg. Ecclus. 28, 21: plagam curare, Cels. 5, 26, 24: suere, id. 5, 26, 23.—
- 2 With gen.: scorpionum et canum plagas sanare, Plin. H. N. 23 prooem. 3, § 6.—
- C Transf., a welt, scar, stripe: etiam de tergo ducentas plagas praegnatis dabo, swollen welts, Plaut. As. 2, 2, 10 (266).—
- II Trop.
- A A blow, stroke; an injury, misfortune (class.): illa plaga est injecta petitioni tuae maxima, that great blow was given, that great obstacle was presented, Cic. Mur. 23, 48: sic nec oratio plagam gravem facit, nisi, etc., makes a deep impression, id. Or. 68, 228: levior est plaga ab amico, quam a debitore, loss, injury, id. Fam. 9, 16, 7: hac ille perculsus plaga non succubuit, blow, disaster, Nep. Eum. 5.—
- B A plague, pestilence, infection (late Lat.): leprae, Vulg. Lev. 13, 2; id. 2 Reg. 24, 25.—
- C An affliction, annoyance (late Lat.), Vulg. Deut. 7, 19: caecitatis, id. Tob. 2, 13.—
- D Slaughter, destruction (late Lat.): percussit eos plagā magnā, Vulg. 1 Reg. 23, 5; id. 2 Reg. 17, 9.
- A A region, quarter, tract (mostly poet.; v. Madv. ad Cic. Fin. 2, 4, 12, where de plagis omnibus is the reading of the best MSS., but pagis of the edd.; but cf. Mütz. ad Curt. p. 516 sq.; and Krebs, Antibarb. p. 869; syn.: regio, tractus, terra): aetheria, the ethereal regions, the air, Verg. A. 1, 394: caeli scrutantur plagas, Poët. ap. Cic. Div. 2, 13, 30: et si quem extenta plagarum Quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui, zones, Verg. A. 7, 226: ardens, the torrid zone, Sen. Herc. Oet. 67; also called fervida, id ib. 1219: septentrionalis, Plin. 16, 32, 59, § 136: ea plaga caeli, Just. 42, 3, 2: ad orientis plagam, Curt. 4, 37, 16: ad orientalem plagam, on the east, in the eastern quarter, Vulg. Deut. 4, 41: contra orientalem plagam urbis, id. Josue, 4, 19: ad septentrionalem plagam collis, side, id. Judic. 7, 1 et saep.—
- B In partic., a region, district, canton (only in Liv.), Liv. 9, 41, 15.
- a hunting-net, snare, gin (class.; syn.: retia, casses).
- A Lit.: canes compellunt in plagas lupum, Plaut. Poen. 3, 3, 35 (649): tendere plagas, Cic. Off. 3, 17, 68: extricata densis Cerva plagis, Hor. C. 3, 5, 32; Ov. M. 7, 768: nodosae, id. F. 6, 110: inque plagam nullo cervus agente cadit (al. plagas), id. A. A. 3, 428: aut trudit ... Apros in obstantes plagas, Hor. Epod. 2, 32.—Of the spider's web: illa difficile cernuntur, atque ut in plagis liniae offensae praecipitant in sinum, Plin. 11, 24, 28, § 82.—Sing. (very rare): sic tu ... tabulam tamquam plagam ponas, Cic. Off. 3, 17, 68.—
- B Trop., a snare, trap, toil (class.; syn. pedica): se impedire in plagas, Plaut. Mil. 4, 9, 11 (1388): se in plagas conicere, id. Trin. 2, 1, 11 (233): quas plagas ipsi contra se Stoici texuerunt, Cic. Ac. 2 (Luc.), 48, 147: in illas tibi majores plagas incidendum est, id. Verr. 2, 5, 58, § 151: Antonium conjeci in Caesaris Octaviani plagas, id. Fam. 12, 25, 4: speculabor, ne quis nostro consilio venator assit cum auritis plagis, i. e. arrectis attentisque auribus, Plaut. Mil. 3, 1, 14 (609).—Sing. (rare) hanc ergo plagam effugi, Cic. Att. 7, 1, 5.—
- II A bedcurtain, a curtain (ante-class.; v. plagula), Varr. ap. Non. 162, 28: eburneis lectis et plagis sigillatis, id. ib. 378, 9: chlamydes, plagae, vela aurea, id. ib. 537, 23.
post diversarum ~as virgarum ‥ egit gratias
a nobis ~as mortis et diabuli flagella dimovit
sed nullus valuit sanctas terrore minarum, / quamvis centenis plagis incumberet atrox, / a Christi cultu mentes discludere fixas
scimus te mansuetum esse et nolle inferre ~as [AS: ] nobisswincgla
‘flagellat pater omnem filium quem recipit’ ‥ . revocatum purget ~a filiali, quem adversum percuteret ~a crudeli
~e cooperte
anguis mirae magnitudinis ‥ nimiam dedit mortalibus ~am
cicatrices, ~ae, seisurae ‥ in corpore
recia, regna plăgas dicunt et vulnera plāgas
nullum ~um nec locum ~i invenerunt
plagis siccandis usturis atque tumori / sedando celerem ferre soletis opem
~a visa est et testatum est quod nullum per eam habet mahemium et coronatores et comitatus testantur quod recta racionabiliter facta est et quod viderunt ~am recentem
lupi lambunt agnellum simplicem / lambunt, inquam, ut †plages [MS: plagas ]pallient
vulnus ‥ si [fiat ] in carne appellatur ~a
ex ~ia ab eo facta
paret ~a in gutture Christi
ad quinque plagas ejus [Christi ] referunt numerum Psalmorum
plaga pium [Christum ] exasperat
Joseph de Arimathea ‥ lavit ~as [ME: ] ejuswoundis
placita ‥ de ‥ ~is, verberibus, transgressiones sine brevi ‥ ad vicecomites provinciarum pertinent audienda
angelus ‥ Domini ‥ percussit Herodem ~a insanabili
~a incurabilis
si ~a mortalis fuerit
personarum ‥ per ~am mortalitatis iminentem de medio sublatarum
ei dedit ~am mortalem unde idem Johannes infra duos dies obiit
perquisita ‥ de vj d. de Alexandro pro plag’(
Ezechiel ‥ cui ‥ Dominus miserabiliter ~am Israel deflenti ait ‥
tempore mortalitatis ‥ ad ‥ idololatriae medicamina concurrebant, quasi missam a Deo conditore ~am per incantationes ‥ cohibere valerent
haec ‥ ~a Hiberniam quoque insulam pari clade premebat
sententia cujusdam astrologi de ~is futuris
quatinus ex universali ~a ~am suam melius intelligeret
ecclesia Anglicana a ‥ falsis clericis ‥ sustinuit ~as diras
putabant autem quia non multo ante pestilentiae clades et eos et multos et circunquaque lata caede straverant, eum de hujusmodi ~a jam reditura fuisse locutum
ab omni tristitiae ~a curata
trucibus virgae ~is
mulierem propter caecitatis ~am a viro derelictam
Nilotica regna / quando decem plagas spurca cum gente luebant
cum decem plagis Egiptum percussit
~as Egypti
Moysis ‥ ad oracionem ~e Deus inmensitatem cessare precepit
terribiles ~as et signa quibus per Moysen afflicti fuerant
tractatus de decem ~is Egipti(
quinque ‥ ~as ‥ immisit ultio divina Brittannie ‥ primam per Romanos, ‥ secundam per Pictos et Scottos, ‥ tertiam per Anglicos, ‥ quartam per Dacos, ‥ quintam per Normannos
ne ~am Dacorum, que proxime secuta est, correcti perferrent
stellae ‥ illam caeli ~am interdiu quam noctu antea lustrando circumeunt
Adam ‥ expulsus in has aerumpnosas orbis ~as
illam ~am caelestem que ‥ omni tali sorde intactissima est
si ‥ a qualibet ~a directe ad meridiem eatur lxvi miliaribus ‥ in priori ~a notata stella ‥ superior esse videbitur
dicit ‘extra sidera’ quia quantum ad visum habitantium Rome illa ~a videtur quasi de mundo remota
ipse ‥ girat ‥ in occidente ab aquilonali ~a
nascuntur homines in orientalibus ~is qui ‥ xv pedes altitudinis capiunt
Pictorum, qui illas Brittaniae ~as incolunt
dominare in australi parte ‥ autem sit noster Aedmundus in finibus meridianae ~ae
sicut ‥ orientales ~e propriis quibusdam ‥ preeminent ‥ ostentis
Jacobus Duglas depredatus est ‥ totam orientalem ~am episcopatus
totam ~am Scocie ‥ borialem
patres ‥ ad Arianam vesaniam extirpandam ‥ Constantini ‥ fervor ex omnibus Christiani orbis ~iis coegit
senis ecce plagis latus qua panditur orbis
~a si climata cardinalia designat
‘~a’, cum clima significat, brevis est ‘pla-‘, cum vindictam, longa
climmata, ~ae
clima, i. ~a, ascensio,eþl
quedam stridula cornix ad ~am voce pejorem cantavit
mundus quatuor ~is continetur, orientis, occidentis, meridiei, et aquilonis
Alfredus ‥ coactus est ‥ vix tribus ~is in fide cedentibus, i. e. Hamptesyre, Wyltesyre, et Summersetsyre
~a, ‥ Aforue
a septemtrione ~a torrente austro flumine Tamisæ terminata
ad meridianam ~am civitatis quae dicitur Hrofescester
jugera a meridiano [sic ] ~a villuli illius adjacentia
ecclesia ad occidentalem urbis ~am
sciatis me dedisse ‥ totum pratum a septentrionali ~a de Tuf’ usque ad pratum ecclesie
intransmeabili ‥ circulo absque meridianae freto ~ae, quo ad Galliam Belgicam navigatur
gens Nordanhymbrorum ‥ quae ad aquilonalem Humbrae fluminis ~am habitabat
in occidentali ~a fluvii qui nuncupatur Uuenrisc
in insulam Enli ‥ cum sit circundata undique mari et eminenti promuntorio orientali ~a
Lindisse regionis, que est ad meridianam ~am [] Humbre fluminis : ripam Bede HE II 16
in ~a australi Thamensis fluminis scrobem profundam fodit
habebat ‥ domum in occidentali parte viculi. ‥ in orientali ~a ejusdem vici ‥ domus ‥ coepit ardere
sepelite me in hac mansione ‥ contra orientalem ~am sanctae crucis quam ibidem erexi
vir Dei ‥ sepultus est in cripta ad australem ~am sancti altaris
dedi ‥ terram cum domo juxta parietem ecclesie sancti Nicholai versus occidentalem ~am
novum ‥ ad orientalem ejusdem ecclesie ~am opus construere cepit
illa australis ~a ecclesie in magna parte renovaretur
testes ‥ quorum hic nomina in altera ~a cartulae flavescunt
(blanckettes , bodices, ~ae
~ae,netrapas
bilex, ~a ex virga facta
recia, regna plăgas dicunt et vulnera plāgas
~a,reis
hoc rete, hec ~a,a nett
~a proti
~a deuteri
~a triti
~a tetrardi
est ‥ ~a cujuslibet authenti sibi secundus modus
- 1. vlakte, omgeving, land-, hemelstreek [aetheria luchtruim, lucht; orientis]; ➤ rectā -ā in rechte koers;
- 2. (poët.; postklass.) zone [ardens; solis iniqui hete luchtstreek]; ➤ quattuor -ae;
- 3. streek, kanton, district.
- 1. slag, houw, stoot, klap; ➤ -is confectus concidit;
- 2. (meton.) wond; ➤ -am accipere; -as perferre; -am alci imponere; -am mortiferam infligere;
- 3. (metaf.) ongeluk, schade, verlies, nederlaag; ➤ res publica -am accepit.
Playe leyau, vel
plaga leyau, in Consuetud. S. Severi tit. 18. art. 1. et 2. et Foris Bearn. tit. de homicidiis, art. 4. 13. ea dicitur, quæ habet in longitudine et incisione unciam pollicis, quæ est quinta pars
du pan de canne. Dicitur autem legalis, quia ob talem plagam debetur domino feudi
lex, seu mulcta 7. librarum, et 8. solidorum Turonensium.
coule, sanguis ex plaga decurrit.
Plaie ouverte; dicitur
ad bannileugam, vel quod qui plagam intulerat, puniebatur mulcta quæ imponi solet iis qui infra
bannileugamdelictum aliquod perpetrant, vel quod ad jurisdictionem
bannileugæpertinebat, ut de ea judicaret. Charta Philippi Augusti Reg. Franc. ann. 1194. pro Communia Atrebat. :
Quicumque per scabinos convictus fuerit quod treugas infregerit de Plaga ad bannileugam, caput perdet : quod si Plaga ad bannileugam non fuerit, sexaginta libras amittet.Infra :
Si Scabini viderint quod vulnus illud non sit ad mortem, sed ad Bannileugam, sexaginta libras perdet.Rursum :
Quicumque intra pacem civitatis infracturam fecerit de raptu, vel de furto,Haud scio tamen anvel de plaga ad bannileugam, justitia nostra eum debet arrestare.
Plaga ad bannileugamdicta fuerit quod percussorem intra bannileugam seu immunitatem absque domini
forisfactopersequi poterant burgenses ; quod innuere videtur Charta laudata :
Quicumque alium occiderit, vel ad mortem vulneraverit, Major, et Scabini, et tota Communia, debent juvare justitiam nostram ad capiendum eum, et Communia poterit eum sequi ubique infra bannileugam sine forisfacto nostro.Utcumque est de vocis etymo, obscura non est ejusdem significatio ex Charta Comitissæ Fland. ann. 1379 :
Quiconque enfraindra les trieves par fait dont mort, affolure, ou playe ouverte, que l'on dit Playe à banlieue, s'ensuit, puni sera de peine capitale.Vide Ictus apparens et Banlauca.
Playe perciée, in Lit. Joan. ducis Burg. ann. 1410. tom. 9. Ordinat. reg. Franc. pag. 585. art. 7. Dici vero videtur
Plaga ad bannileugam, quod
bannoseu exsilio extra
bannileugammulctaretur : et quidem opponitur capitali supplicio.
Plague, pro
Plage, in Lit. remiss. ann. 1470. ex Reg. 196. Chartoph. reg. ch. 356.
liber, in Glossis antiquis MSS. Vide Plagia.
Plagia, Locus vacuus ædificationis aptus. Charta ann. 1203. in Hist. Ms. monast. S. Andr. Avenion. fol. 38. v°. :
Concessit..... ut castellum in eo construeret, ea tamen lege, ut quicumque domos ibi vellent ædificare, duos nummos usitatos de singulis parietum, vulgari mensura definitorum, Plagis, annuatim..... penderent.Vide infra Plaidura.
Corda qua navis trahitur vice remi. Glossar. Provinc. Lat. ex Cod. reg. 7657.
- PLAG-, a blow, stroke, stripe, cut, thrust, wound: merces plagae: (pueris) Dant animos plagae, V.: plagae et volnera, Ta.: plagae crescunt, Nisi prospicis, a flogging, T.: mortifera: inpulsio (atomorum), quam plagam appellat, shock. —Fig., a blow, stroke, injury, calamity, disaster, misfortune: accepisset res p. plagam: plaga iniecta petitioni tuae: sic nec orator plagam gravem facit, nisi, etc., makes a deep impression.
- PARC-, a hunting-net, snare, gin: tabulam tamquam plagam ponere: in plagam cervus venit, O.—Usu. plur: tendere plagas: extricata densis Cerva plagis, H.: Nexilibus plagis silvas ambit, O.—Fig., a snare, trap, toil: hanc ergo plagam effugi: quas plagas ipsi contra se texuerunt: Antonium conieci in Caesaris plagas. —A stretch of country, region, quarter, zone, tract: aetheria, the ethereal regions, V.: caeli scrutantur plagas, C.poët.: plagae Quattuor, zones, V.: ad orientis plagam, Cu.: plaga una continuit ceteros in armis, one canton, L.
-
…habeo, neque quicquam habeo. Nihil cum est nihil defit tamen. At ego infelix neque ridiculus esse neque plagas pati Possum. Quid tu his rebus credis fieri tota erras via. Olim isti fuit generi quondam quaestus apud…
Terence, Eunuchus
-
…sinistra parte secant zonae, quinta est ardentior illis, sic onus inclusum numero distinxit eodem cura dei, totidemque plagae tellure premuntur. Quarum quae media est, non est habitabilis aestu nix tegit alta duas totidem inter utrumque locavit…
Ovid, Metamorphoses
-
…meque tum elicere vellet ad caedis causam tum temptaret insidiis. quem ego ructantem et nauseantem conieci in Caesaris Octaviani plagas. puer enim egregius praesidium sibi primum et nobis, deinde summae rei p. comparavit. qui nisi fuisset…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…t exoritur no men aliquod be luarum Quo d est ante pedes ne mo spectat, cae li scrutantu r plagas. Atque idem multum enim illum audiebam et libenter Zethum illum Pacuvii nimis inimicum doctrinae esse dicebat ; magis eum…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…posse intellego, ex his te laqueis exueris ac te aliqua via ac ratione explicaris, in illas tibi maiores plagas incidendum est in quibus te ab eodem me superiore ex loco confici et concidi necesse est. cui si etiam…
Cicero, in Verrem
-
…sed quid hos, quibus Olympiorum victoria consulatus ille antiquus videtur gladiatores, aut perditi homines aut barbari, quas plagas perferunt quo modo illi, qui bene instituti sunt, accipere plagam malunt quam turpiter vitare quam saepe apparet nihil…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…in patronorum sine doctrina, sine ingenio aliquem numerum pervenerat. Sed ut pugiles inexercitati, etiam si pugnos et plagas Olympiorum cupidi ferre possunt, solem tamen saepe ferre non possunt, sic ille cum omni iam fortuna prospere functus…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…non enim res laudanda, sed spes est. Lactant. Div. Inst. .. Si fas endo plagas caelestum ascendere cuiquam est, Mi soli caeli maxima porta patet, Est vero, Africane ; nam et Herculi…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…ergo hoc postulat, ne quid insidiose, ne quid simulate, ne quid fallaciter. Suntne igitur insidiae tendere plagas, etiarnsi excitaturus non sis nec agitaturus ipsae enim ferae nullo insequente saepe incidunt. Sic tu aedes proscribas ,…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…eorum voce Virtus ipsa tecum tune, cum pueros Lacedaemone, adulescentis Olympiae, barbaros in harena videris excipientis gravissimas plagas et ferentis silentio, si te forte dolor aliquis pervellerit, exclamabis ut mulier, non constanter et sedate feres…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
PLAGA[RETE. ]
(ἐνάδιον). A hunting-net. See rete.