sacrilegium
sacrilegium, the robbing of a temple, stealing of sacred things, sacrilege
- The robbing of a temple, stealing of sacred things, sacrilege: sacrilegium est, rem sacram de templo surripere, Quint. 7, 3, 10; cf. id. 7, 3, 22; 5, 10, 39; Liv. 29, 8; 29, 18; 32, 1; 42, 3 al.; Quint. 5, 14, 11; 7, 3, 21; Tac. Agr. 6 fin.; Phaedr. 4, 11, 3 al. —In plur., Suet. Caes. 54 fin. (with rapinae). —
- II Violation or profanation of sacred things, sacrilege (post-Aug.): cum in caelum insanitis, non dico sacrilegium facitis, sed operam perditis, Sen. Vit. Beat. 27, 1: non sine quodam sacrilegi metu, Flor. 2, 17, 12: aliquem sacrilegii damnare, Nep. Alcib. 6, 4: parum se grate gerere sacrilegium est, Sen. Ben. 1, 4, 4; Curt. 4, 3, 23.
capitalia crimina ‥ ~ium, id est sacrarum rerum furtum
occidendo supra dictum uxoremque tuam aliquamdiu a te habitam velut summo ~ii tui culmine de imis ad inferiora curvatur
quod si quisque ‥ hujusce privileium donationis infringere temptaverit se in perpetuo ~ii reum noscat
super omnia ‥ amicorum revelare secreta ~ium arbitremur
urbis auspicia ~io parricidii et fraterni sanguinis cruore, numinibus suis Romulus consecravit
quis sacrum esse dubitet quem tot ~iorum exemplaria, tot rerum malarum documenta ‥ ad similia constanter invitant
populo ‥ ad sacram communionem accedenti utramque partem eucharistiae tradendam esse ‥ et si quis contra faciat, eum, ut Gelasius ait, committere ~ium
nec ipsos paganorum ritus et ~ia idolorum in Germania sine illius mandato et timore prohibere valeo
~ium enim est culturam Dei auferre et daemonibus dare
[Ercomberhtus ] omnia deorum sacella complanavit ad solum, ut nullum ~ii ad posteros manaret vestigium
hoc est enim ydolum abhominari in verbo et ~ium committere in operatione
Judeus quidam Romam veniens ‥ in quodam templo Apollinis ad manendum se contulit. qui loci ~ium pertimescens ‥ signo tamen crucis se munire curavit(
- 1. tempelroof; meton. (uit een tempel) geroofde heilige voorwerpen; ➤ fur onustus -o beladen met de geroofde heilige voorwerpen;
- 2. alg. heiligschennis; ➤ alqm -i damnare.
Concedimus etiam Sacrilegium quod ad nos pertinet quarumdam ecclesiarum, videlicet ecclesiæ S. Salvatoris de Moia.... tali modo ut quod sui inter se homines perpetraverint sit abbati et ecclesiæ suæ ; quod vero iidem homines cum aliis fecerint, medietas hujus Sacrilegii eidem erit abbati, cætera sint in dominio nostro.Charta ann. 1073. ibid. pag. 258 :
Excepta parte et Sacrilegiis presbyterorum.Charta ann. 1108. ibid. pag. 267 :
Et sic sit ecclesia illa soluta et quieta ab omnibus reliquis consuetudinibus, et etiam a Sacrilegio, salvo jure canonico.Rursum in alia ibid. pag. 347 :
In emendationibus illis quæ ex adulteriis et Sacrilegiis atque hujusmodi Episcopo proveniunt, monachi medietatem habebunt.Hanc vero mulctam, quæ
a Justiniano in quinque libras auri optimiconstituta fuerat, reductam
a Carolo pio Principe in triginta libras examinati argenti, id est sexcentorum solidorum argenti purissimi, discimus ex Confirmat. ejusd. legis in Concil. Tricassino ann. 878. tom. 2. Capitul. col. 277. et 278.
- sacrilegus, the robbing of a temple, stealing of sacred things, sacrilege: Cum magno piaculo sacrilegi sui manubias rettulit, L.: onustus sacrilegio, i. e. the spoil of sanctuaries, Ph. —Violation of sacred things, profanation, sacrilege: eum sacrilegii damnare, N.
-
…habet. Quemadmodum in illa urna vipera malum est, non aurum, quod cum vipera iacet, sic in sacrilegio malum est scelus, non lucrum. A quibus dissentio dissimillima enim utriusque rei condicio est. Illic aurum possum…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales
-
…per se adulterii. plures aut eiusdem generis, ut in pecuniis repetundis, aut diversi, ut si quis sacrilegii et homicidii simul accusetur. quod nunc in publicis iudiciis non accidit, quoniam praetor certa lege sortitur, principum…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…, sed cum metu, sollicitudine, tormentis et animi et corporis. Quisquis hoc dicit, necesse est recipiat sacrilegium, sicut malum sit, quia multa mala facit, ita bonum quoque ex aliqua parte esse, quia aliquid…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales
-
…usquam in suscipiendo regno cunctis anteponatur, et in qualibet civili concertatione, quae assidue apud eos eveniunt, velut sacrilegium quisque caveat, ne dextra sua Arsaciden arma gestantem feriat vel privatum. Satisque constat, hanc gentem regna populis…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…tamquam raptor tuus. at idem eadem nocte qua te rapuit, si stationem deseruit, fuste ferietur ; si sacrilegium fecit, occidetur. Licet tu dicas quid ergo ego non nubam tu raptori praestas ut illum ipsa non occidas…
Seneca the Elder, Controversiae
-
…mori posse Omnia fecit ut taceret, quae ne confiteretur etiam mori uoluit. Si crimen quaeritis, factum est sacrilegium, si sacrilegum, fatetur. Facti quaeritis causam si priusquam amitteret liberos, auara ; si postquam amisit ,…
Seneca the Elder, Excerpta Controversiae
-
…cuicumque flagitio promptus, hic Graeca doctrina ore tenus exercitus animum bonis artibus non induerat. ferebatur Seneca quo invidiam sacrilegii a semet averteret longinqui ruris secessum oravisse et, postquam non concedebatur, ficta valetudine quasi aeger nervis cubiculum non…
Tacitus, Annales
-
…se. incidit ei laqueum tertius filius. illa, cum sacrilegio facto sacrilegus quaereretur, dixit magistratui se fecisse sacrilegium. uult magistratus tamquam de confessa supplicium sumere ; filius contradicit. Facio, iudices, in foro quod domi…
Seneca the Elder, Excerpta Controversiae
-
…in sola iuris quaestione consistet ; ut in eo, qui, cum pecuniam privatam ex aede sacra surripuerit, sacrilegii reus est, confessio verecundior quam expositio Non negamus de templo pecuniam esse sublatam, calumniatur tamen accusator actione sacrilegii…
Quintilian, Institutio Oratoria
-
…vobis exercere taetram istam licentiam placet, alter in alterum incursitate. Nam cum in caelum insanitis, non dico sacrilegium facitis sed operam perditis. Praebui ego aliquando Aristophani materiam iocorum, tota illa comicorum poetarum manus in me venenatos…
Seneca, De Vita Beata
SACRILE´GIUMthe robbery of sacred things (Sen. de Ben. 7, 7; Isid. Orig. 5.26), is that form of peculatus which affects sacred property not in private hands: i. e. it is the robbery of anything publicly dedicated to the service of the gods. Hence the theft of anything from a private dwelling, though it might be dedicated to the gods, would be a furtum, not a sacrilegium (cf. Cic. de Invent. 8, 11). According to the Twelve Tables, Sacrum sacroque commendatum qui cleperit rapsitque parricida esto (Cic. de Leg. 2.9, 22), which does not mean that it was reckoned as parricidium, but that the sacrilegus was tried by the quaestores parricidii. In later times there were changes both in the procedure and in the definition of the crime. It was tried under the quaestiones perpetuae [PECULATUS; cf. Cic. Ver. 1.5, 14), and the crime of sacrilege, besides meaning robbery of temples, was extended to include damage or insult to anything consecrated, and so was made to refer to damage of the city walls, which were sacred (Cic. N. D. 3.4. 0, 94; Plut. Rom. 11), and even to climbing over them (Dig. 1, 8, 11); and further, under the Empire, to want of respect for the emperor or his appointments (Capit. Ant. Phil. 18; Cod. 9, 21, 1), though such offences were sufficiently dealt with under the law of Majestas. For the conception of what was sacrum, see Macrob. 3.3, 2; Dig. 1, 8, 6.3. The punishment of sacrilegium under the Lex Julia was interdictio aqua et igni, for which banishment (deportatio) was substituted: under the Empire heavier penalties were affixed--for breaking into temples by night, damnatio ad bestias or burning alive; for the same act by day, labour in the mines or banishment (Dig. 48, 13, 6). Compare Rein, Criminalrecht, 691; Rein in Pauly, Real Encyclop. s. v. Sacrilegium. (For sacrilege among the Greeks, see HIEROSYLIA.)
[L.S] [G.E.M](sacra+lego, cf. Hor. Sat. i. 3, 117). The Roman name for the crime of stealing objects consecrated to some god or deposited in a consecrated place (Sen. De Ben. 7, 7). In Cicero's time the word was extended to cover also any damage or insult to sacred things (Cic. N. D. iii. 40, 94), and later still, to want of respect to the emperor. (See maiestas.) A Lex Iulia punished sacrilege with interdictio aqua et igni, but for this deportatio was ultimately substituted; and under the Empire the heavier penalties of burning alive and damnatio ad bestias were inflicted (Dig. xlviii. 13, 6). Cf. hierosylias graphe.