significatio
significatio, a pointing out, indicating, expression, indication, mark, sign, token
- A pointing out, indicating, denoting, signifying; an expression, indication, mark, sign, token, = indicium, signum, ἐπισημασία, etc. (freq. and class.).
- α Absol.: gestus sententiam non demonstratione sed significatione declarans, Cic. de Or. 3, 59, 220: aliquem nutu significationeque appellare, id. Fam. 1, 9, 20: ignibus significatione factā. Caes. B. G. 2, 33: significatione per castella fumo factā, Caes.id. B. C. 3, 65; Caes.id. B. G. 7, 81.—With subj. gen.: ex significatione Gallorum, Caes. B. G. 7, 12 fin.: litterarum, Cic. Imp. Pomp. 3, 7.—
- β With obj. gen. (so most freq.): voluntatis, Cic. Clu. 11, 31: victoriae, Caes. B. G. 5, 53: adventus, id. ib. 6, 29 fin.: virtutis, Cic. Lael. 14, 48; cf. id. Off. 1, 15, 46: significatio calamitatum, id. Div. 2, 25, 54: artificii, id. de Or. 2, 30, 153: probitatis, id. Lael. 9, 32; id. Fam. 5, 7, 2 et saep.—Plur.: valetudinis significationes, Cic. Div. 2, 69, 142: rerum futurarum, id. N. D. 2, 66, 166. —
- γ With object-clause (very rare): ex quibus magna significatio fit, non adesse constantiam, Cic. Off. 1, 36, 131.—Plur.: multas nec dubias significationes saepe jecit: ne reliquis quidem se parsurum senatoribus, Suet. Ner. 37.—
- II In partic.
- A Pregn., like the Gr. ἐπισημασία, a sign or token of assent, an expression of approbation, applause: populi judiciis atque omni significatione florere, Cic. Sest. 49, 105; cf. id. ib. 57, 122; 59, 127: ut ex ipsā significatione potuit cognosci, Caes. B. C. 1, 86.— Plur., Cic. Q. Fr. 1, 1, 14, § 42: significationibus acclamationibus multitudinis, Liv. 31, 15, 2 (corresp. to assentatio).—
- B Also, like ἐπισημασία, a sign, token, foretoken, prognostic of the weather (Plinian): est et aquarum significatio, etc.... caeli quidem murmur non dubiam habet significationem. Praesagiunt et animalia, Plin. 18, 35, 85, § 359 sq.—
- C In rhet. lang., significance, emphasis: significatio est, quae plus in suspicione relinquit, quam positum est in oratione, Auct. Her. 4, 53, 67; Cic. de Or. 3, 53, 203; id. Or. 40, 139; Quint. 9, 2, 3 (as a transl. of the Gr. ἔμφασις).—
- D In gram., meaning, sense, import, signification of a word or phrase: verbi, Varr. L. L. 9, § 40 Müll.: scripti, Cic. Part. Or. 31, 108; cf. id. ib. 38, 132: est igitur tropus sermo a naturali et principali significatione translatus ad aliam, Quint. 9, 1, 4: ejusdem verbi contraria significatio, id. 9, 3, 68: voces eaedem diversā in significatione ponuntur, id. 9, 3, 69: verborum, id. 10, 1, 10: latens, id. 10, 1, 90: propriae, Gell. 12, 13, 2.—So the titles of the lexical works of Aelius Gallus, Verrius Flaccus, Festus, etc.: De verborum Significatione or Significationibus.—
- E Meaning, intent: duas significationes habet propositio vestra, includes two assertions, Sen. Ep. 87, 28.
[vestis ] tres lapides habens ‥ pro ~one solis et lunae
tempus est ~o extensionis sive contractionis ‥. longum est ~o productam litteram vocalem [indicans ], ut est ‥ ‘quī prīmus ab ōris’; breve est ~o correptae vocalis, ut est ‥ ‘carmĭnă nostră cănunt’
et illa signatio [sc. postium Judaeorum ], quae erat ~o [sc. signationis frontium nostrarum sanguine Christi ] dicta est a domibus signatis exterminatorem prohibere
abaco ‥ ut hic patet depicto, karacterum figuras cum nominibus et ~onibus uniuscujusque sibi addamus
dixisti ‥ quia cum obduxeris nubibus celum, dones ~onem federis tui
nisi per ~onem, ut petra est Christus
alii ‥ semper xij ponebant pro numero xij mensuum, ac pro duodecim signis in caelo, et pro futura ~one apostolorum
magi ‥ proprie sapientes Persarum, qui in exponendis sompniis et inconsuetorum eventuum ~onibus habent periciam
‘qui arte’, sc. astrologica, ‘reseras polum’, i. aperis ~ones siderum celestium
sequitur de figuris et eorum ~onibus
si fuerint totaliter descendentes bene convenient; si totaliter ascendentes, similiter bene convenient ‥ si fuerint ascendens et descendens ‥ bene ‥ potest fieri, sed pulcram materialem notam non constituunt: de qua pulcritudine ad presens non curamus, sed de ~one, prout significant supradicta, curamus
circulus vel semicirculus ‥ significat maximam perfectam vel imperfectam, et plenitudo sive vacuitudo nunquam mutat ~onem
iterato ‥ solebant elongare illas tres longas conjunctim cum sua longa pausacione, quare ponebant juxta materialem ~onem tres ligatas pro tribus longis
principium secundi modi imperfecti a sua materiali ~one sic procedit ‥
sic uno modo cognoscitur per equipollenciam superioris ad suum inferius intellectuali ~one, et alio modo bene cognoscitur juxta materialem ~onem tractuum ‥
cum ~ones verbi activi et neutralis in participia praesentis temporis convertuntur
‘probo’ verbum duplicem ~onem habet
eum, propter indigentiam verbi significantis aeternam praesentiam, usum esse verbis praeteritae ~onis
licet ‥ causa doctrine et causa evidentie dictionum ~onem vel restringere vel mutare
inde formacan, omnis medicina, sed quando ponitur in angustia [v. l. angusta ] ~one, pro medicina laxativa sumitur
magis expediens opus potest Christianorum animabus impendi quam est opus predicacionis, isto vocabulo ‘predicacionis’ capto in sua propriissima et famosissima ~one
ubicumque in hac scriptura prima verborum ~o exprimit fidem nostre salutis ‥ ibidem nulla est allegoria querenda; ubi vero prima verborum ~o significat res creacionis seu singulares actus humane conversacionis, ibidem res signate primo per verba significant secundo aliqua nostre reparacionis misteria
~one fumi facta, sicut convenerat, sociis discessum hostium intimavit
in cujus rei ~one, etsi in ea parte paulisper respiret vultus cum leticia ‥ in altera tamen exspirat fere pre tristicia
ad ‘creas’ non sit ~o crucis
- 1. aanduiding, aanwijzing, teken [virtutis; timoris; victoriae; rerum futurarum; fumo facta rook-, vuursignaal]; ➤ significationem alcis rei facere of dare iets te kennen geven;
- 2. teken v. bijval, toejuiching [comitiorum et contionum];
- 3. (retor. t.t.) suggestie, verkapte aanduiding;
- 4. betekenis van een uitdrukking of woord; ➤ verbum dubiae significationis.
- significo, a pointing out, indicating, expression, indication, mark, sign, token: gestus sententiam significatione declarans: ignibus significatione factā, Cs.: ex significatione Gallorum, Cs.: litterarum: huius voluntatis: adventūs, Cs.: probitatis: valetudinis significationes: non dubiae deorum, from the gods: ex quibus magna significatio fit, non adesse constantiam.— A sign of assent, expression of approbation, applause: populi iudiciis atque omni significatione florere: ut usque Romam significationes vocesque referantur: significationibus acclamationibus multitudinis, L.—Expression, emphasis: significatio saepe erit maior quam oratio.—Meaning, sense, import, signification: scripti.
-
…ego neque mea prudentia neque humanis consiliis fretus polliceor vobis, Quirites, sed multis et non dubiis deorum immortalium significationibus, quibus ego ducibus in hanc spem sententiamque sum ingressus ; qui iam non procul, ut quondam solebant ,…
Cicero, in Catilinam
-
…munitiones ascensus videbatur, omnibus copiis repente ex oppido eruptionem fecerunt. Celeriter, ut ante Caesar imperaverat, ignibus significatione facta, ex proximis castellis eo concursum est, pugnatumque ab hostibus ita acriter est ut a viris fortibus in…
Julius Caesar, Gallic War
-
…proxime sententiae et scripti, eadem ad hoc genus causae tertium transferantur. nam quibus locis in ambiguo defendimus earn significatio nem quae nos adiuvat, eisdem in contrariis legibus nostra lex defendenda est. Deinde est efficiendum, ut alterius…
M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria
-
…tum maxime bello Punico secundo ; quae Cannensi calamitate accepta maiores animos habuit quam umquam rebus secundis ; nulla timoris significatio, nulla mentio pacis. Tanta vis est honesti, ut speciem utilitatis obscuret. Athenienses cum Persarum impetum nullo…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…sequitur exspectem. plane aut tranquillum nobis aut certe munitissimum, quod cotidie domus, quod forum, quod theatri significationes declarant ; nec laborant, quod mea conscientia copiarum nostrarum, quod Caesaris, quod Pompei gratiam tenemus, haec…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…exhausto illo poculo mortis, cum et de suo et de uxoris interitu clamaret testamentumque mutare cuperet, in ipsa significatione huius voluntatis est mortuus. ita mulierem ne partu eius ab hereditate fraterna excluderetur necavit ; fratris autem liberos prius…
Cicero, pro Cluentio
-
…eventa magis arbitror quam causas quaeri oportere. Est enim vis et natura quaedam, quae tum observatis longo tempore significationibus, tum aliquo instinctu inflatuque divino futura praenuntiat. Quare omittat urguere Carneades, quod faciebat etiam Panaetius requirens ,…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…cernebatur. cuius adventus Pompeianos compressit nostrosque firmavit, ut se ex maximo timore colligerent. neque multo post Caesar significatione per castella fumo facta, ut erat superioris temporis consuetudo, deductis quibusdam cohortibus ex praesidiis eodem venit. qui…
Julius Caesar, Civil War
-
…ob rem hos quidem ab hoc sermone removeamus, ipsi autem intellegamus natura gigni sensum diligendi et benevolentiae caritatem facta significatione probitatis, quam qui appetiverunt, applicant sese et propius admovent, ut et usu eius, quem diligere coeperunt…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…voluntate ostendas et exspectes quem ad modum exeat ex hac causa. denique invidiosum tibi sit, si emanarit porro significatio ulla intercessit, clarius, quam deceat aut expediat, fiat. neque ille tacere eam rem poterit, quae…
Cicero, Epistulae ad Familiares