sollertia
sollertia, skill, shrewdness, ingenuity, dexterity, adroitness, expertness
- skill, shrewdness, quickness of mind, ingenuity, dexterity, adroitness, expertness, etc. (class.; syn.: acumen, subtilitas, scientia): data est quibusdam bestiis machinatio quaedam atque sollertia, Cic. N. D. 2, 48, 123: nulla ars imitari sollertiam naturae potest, id. ib. 1, 33, 92: Chaldaei sollertiā ingeniorum antecellunt, id. Div. 1, 41, 91; cf.: est genus (Gallorum) summae sollertiae, Caes. B. G. 7, 22: hominum adhibita sollertia, id. B. C. 2, 8 fin.: ingenii sollertia, shrewdness, Sall. J. 7, 7: in hac re tanta inest ratio atque sollertia, knowledge and skill, Cic. Rep. 1, 16, 25; so (with ratio) Tac. G. 30: ut artis pariat sollertia, Claud. Rapt. Pros. 3, 33: in omni re fugienda est talis sollertia, such subtlety, Cic. Off. 1, 10, 33: mirari non modo diligentiam sed enim sollertiam ejus, id. Sen. 17, 59: quae tua formosos cepit sollertia? Tib. 1, 4, 3: omnia conando docilis sollertia vicit, Manil. 1, 95; Luc. 8, 283: placuit sollertia tempore etiam adjuta, the ingenious plan, Tac. A. 14, 4.— Plur.: egregiis ingeniorum sollertiis ex aevo collocatis, Vitr. 7 praef. med.—
- β With gen. obj.: (honestum) aut in perspicientiā veri sollertiāque versatur, aut, etc. (shortly after: perspicere et explicare rationem), the perception and intelligent development of the true, Cic. Off. 1, 5, 14: agendi cogitandique sollertia, adroitness, quickness, id. ib. 1, 44, 157: judicandi, id. Opt. Gen. 4, 11: belli, Sil. 6, 309.
necessarium duximus utilissimam ‥ flexus digitorum paucis praemonstrare solertiam
Æthelredus ‥ matris ignominia magis quam Edgari patris sui ~ia preditus
sane quia signa nominavimus, de nominibus et rationibus ipsorum juxta veterum ~iam, que ‘stellis numeros et nomina fecit’
Ceolfridus utriusque monasterii ‥ curam suscepit, et per annos viginti septem vigilanti ~ia servavit
qui multa agens ~ia ‥ et populum et regem praefatum ad viam justitiae reduxit
qui duos fratres reges Walensium Ris et Griffinum ~ia sua in mortem egerit
divina ~ia barbaricas aviditates toto illo anno probe ut nichil amitteretur compescuit
populum ‥ Dei pie regebat pervigili ~ia
edocemur, nec servorum ~iam in amministratione talentorum, nec dominicae vineae operarios ‥ esse fraudatos(
homines ‥ ad dilectionem ‥ et solertiam bonae actionis excitare curabat
sciens ‥ scolasticae eruditionis inquisitionem et ecclesiasticae disciplinae ~iam vestrae clarissimae sapientiae ‥ gratam esse et jocundam
hanc senum juvenumque in discendis literis solertiam ad praefati regis notitiam explicavimus
devotionis ejus ~ia ejusdemque placatus obsequio
mirus ad agriculture ~iam, mirus ad munifice sullevandam pauperum inopiam
quapropter hortamur solertiam vestram ‥ quatenus ‥(
benigniter fisus quod vestra corriget ~ia, quicquid mea deliquerit inscitia
amicos ‥ a fallacibus et fortuitis distinguens, plurimum cautionis et experientie solertie tue thesauris accumulavit
que fuit unquam adversus sublimitatem vestram nostra iniquitas ‥ ut non fieret nobis tempore tribulationis nostre benigna vestra ~ia
amodo sicut filio tibi provideat, et tua ei ~ia sicut patri adhereat
- sollers, skill, shrewdness, ingenuity, dexterity, adroitness, expertness: data est quibusdam (bestiis) quaedam sollertia: Chaldaei sollertiā ingeniorum antecellunt: hominum adhibitā sollertiā, Cs.: ingeni, shrewdness, S.: in omni est re fugienda talis sollertia, such subtlety: agendi cogitandique, adroitness and ingenuity.
-
…latebris verba datae sortis secum inter seque volutant. Inde Promethides placidis Epimethida dictis mulcet et aut fallax ait est sollertia nobis, aut pia sunt nullumque nefas oracula suadent. Magna parens terra est, lapides in corpore terrae ossa…
Ovid, Metamorphoses
-
…repentino hominum impetu se in fugam coniecisse. O magnam vim veritatis, quae contra hominum ingenia, calliditatem, sollertiam contraque fictas omnium insidias facile se per se ipsa defendat velut haec tota fabella veteris et plurimarum fabularum poetriae quam…
Cicero, pro Caelio
-
…mortifera tam multa ac perniciosa terra marique disperserit. negatis haec tam polite tamque subtiliter effici potuisse sine divina aliqua sollertia ; cuius quidem vos maiestatem deducitis usque ad apium formicarumque perfectionem, ut etiam inter deos Myrmecides aliquis minutorum opusculorum…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…percipitur voluptas, ut interdum Pronoea nostra Epicurea fuisse videatur, atque eae ne caperentur quidem nisi hominum ratione atque sollertia ; quamquam avis quasdam, et alites et oscines, ut nostri augures appellant, rerum augurandarum causa esse natas…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…enim posset eis esse laetum exitus suos cogitantibus ita, quoquo sese verterint Stoici, iaceat necesse est omnis eorum sollertia. si enim id quod eventurum est vel hoc, vel illo, modo potest evenire, fortuna valet plurimum…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…ea quae natura efficit conferamus, quae procreatio vitis aut arboris, quae porro animantis figura conformatioque membrorum tantam naturae sollertiam significat quantam ipse mundus aut igitur nihil est quod sentiente natura regatur, aut mundum regi confitendum est. Etenim…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…humano evenerit, quod in terra hoc est in crassissima regione mundi conlocati sint. Et tamen ex ipsa hominum sollertia esse aliquam mentem et eam quidem acriorem et divinam existimare debemus. unde enim hanc homo arripuit, ut ait…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…discriptione omnium corporis partium, in qua nihil inane nihil sine causa nihil supervacuaneum est, itaque nulla ars imitari sollertiam naturae potest. habebit igitur linguam deus et non loquetur, dentes palatum fauces nullum ad usum, quaeque procreationis…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…ut aliis generis escis vescerentur, aut vires natura dedit aut celeritatem. data est quibusdam etiam machinatio quaedam atque sollertia, ut in araneolis aliae quasi rete texunt, ut si quid inhaeserit conficiant, aliae autem ut ex inopinato…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…familias duas certas habet, Iamidarum unam, alteram Clutidarum, haruspicinae nobilitate praestantes. in Syria Chaldaei cognitione astrorum sollertiaque ingeniorum antecellunt. Etruria autem de caelo tacta scientissime animadvertit eademque interpretatur, quid quibusque ostendatur monstris atque portentis .…
M. Tullius Cicero, De Divinatione