stabilis
stabilis, firm, steadfast, steady, stable, fixed
- I Lit.: via plana et stabilis (opp. praeceps et lubrica), Cic. Fl. 42, 105: locus ad insistendum, Liv. 44, 5, 10: solum, id. 44, 9, 7: stabulum, Plaut. Aul. 2, 2, 56 (233): domus, id. Merc. 3, 4, 68 (655): medio sedet insula ponto, Ov. F. 4, 303: per stabilem ratem tamquam viam, Liv. 21, 28, 8: elephanti pondere ipso stabiles, id. 21, 28, 12: stabilior Romanus erat, was more firm, stood his ground better, id. 44, 35, 19; cf.: stabili gradu impetum hostium excipere, id. 6, 12, 8; Tac. H. 2, 35; cf.: Romani stabili pugnae assueti, Liv. 28, 2, 7: pugna, id. 31, 35, 6: acies, id. 30, 11, 9: proelium, Tac. A. 2, 21: quae domus tam stabilis, quae tam firma civitas est, quae? etc., Cic. Lael. 7, 23: stabilis pulsus, a steady pulse, Plin. 11, 37, 89, § 219: venae aquarum, steadily flowing, id. 30, 3, 28, § 48.—
- II Trop., firm, enduring, durable, stable; immutable, unwavering; steadfast, intrepid (syn.: firmus, constans, certus): fundamentum, Lucr. 5, 1121: amici firmi et stabiles et constantes, Cic. Lael. 17, 62: stabilem se in amicitiā praestare, id. ib. 17, 64: stabile et fixum et permanens bonum, id. Tusc. 5, 14, 40: decretum stabile, fixum, ratum, id. Ac. 2 (Luc.), 9, 27: stabilis certaque sententia (opp. errans et vaga), id. N. D. 2, 1, 2: urbs sedem stabilem non habebit, id. Marcell. 9, 29: matrimonium stabile et certum, id. Phil. 2, 18, 44: stabilis et certa possessio, id. Lael. 15, 55: praecepta firma, stabilia, id. Off. 1, 2, 6: opinio, id. N. D. 2, 2, 5: oratio stabilis ac non mutata, id. Mil. 34, 92: nihil est tam ad diuturnitatem memoriae stabile quam, etc., id. de Or. 1, 28, 129: animus stabilis amicis, id. Inv. 1, 30, 47: virtus, Quae maneat stabili cum fugit illa (Fortuna) pede, Ov. Tr. 5, 14, 30.—Of springs: aquae certae, stabilesque et salubres, unfailing, perennial, Plin. 31, 3, 28, § 48: eam (summam voluptatem) tum adesse, cum dolor omnis absit: eam stabilem appellas (opp. in motu), i. e. a fixed state or condition, Cic. Fin. 2, 23, 75.—Of feet, syllables, etc., in verse: spondei, Hor. A. P. 256; so, pedes, dochmius, syllabae, etc., Quint. 9, 4, 97 sq.: stabilia probant, i. e. consisting of such feet, etc., id. 9, 4, 116.—Comp.: imperium stabilius, Ter. Ad. 66.—Sup.: quaestus stabilissimus, Cato R. R. praef. fin.—*
- b Stabile est, with subject - clause, like certum est, it is settled, it is decided: profecto stabile'st, me patri aurum reddere, Plaut. Bacch. 3, 4, 25 (524).—Hence, adv.: stăbĭlĭter (acc. to I.), firmly, durably, permanently (very rare): includatur tympanum, Vitr. 10, 14.—Comp.: fundare molem, Suet. Claud. 20.
infixus terrae stabilisque manendo
unum portiforium ~e in duobus voluminibus
nihil est per semet ipsum ~e, nihil immutabile, nihil bonum nisi Deitas sola
mundus ‥ iste, in quo nihil ~e, nihil aeternum est
noto ‥ quoniam non ~is, non erit ignotum an mundus sit finitus et ~is
est ‥ stabile, manens non transiens
super fundamentum ~e edificaverunt
in loco qui dicitur collis ~is ‥ castellum est(
planeta ‥ quia nunquam sit ~is
~es estote in locis vestris, ubi vosmet ipsos dedistis Deo, et nolite deserere monasteria vestra et vacare per seculi vanitates
illi ‥ ~es in suo monasterio postea permanserunt, et illic sepulti sunt(
‘turmas citatas stato die’ id est ~i die
corpus ejus ~i sanitate firmaretur
constans, ~is,gestæþþig ,anrðede
in te sibi dissimilis / in te fortuna stabilis / in alios protervit
modo ~i ut in burdone organorum
ille ‥ cantus qui neutram earum [notarum ] admiserit proprius cantus vocatur quia voces sue non moventur sicut reliquorum sed ~es persistunt
in perpetua sui conditoris visione ~i habitatione perseverant
vestra auctoritate roborate, ut preceptum Sergii pape et sedis illa ~is permaneat
regnum ‥ illud diu ~e fuit et forte
~i quoque offirmavit edicto ut nullum ejus gentis monachum vel clericum ad aliquam dignitatem conari pateretur
ut hec clamatio mea quieta ~is sit et firma eam sigilli mei appositione roboravi
ut ‥ hec mea donatio, concessio, et warantizatio firma sit et ~is, huic scripto sigillum meum [apposui ]
W. ejus predecessor nunquam fuit, nec potuit esse ‥ nec aliquod factum suum ~e facere signo suo proprio
Domine Deus noster, ~is es et incomprehensibilis, immutabilis mutans omnia
esto ~is et relinque vanitatem joci amare
qui correctores si recurrerent ad interiorem logice considerationem, profecto perviderent in utraque assertione ~em fidei firmitatem
etate ‥ juvenis ‥ a puericia docilis, in virtutibus ~is
fides ~is [ME: ] fugat statim diabolumhardi
satus fuisti nobilis / ‥ / statura, [(val ]de stabilis / statu et forma agilis
ut ex tuo semine tribus nascatur Effraim fortis, ~is, et instar lapidis durioris invicta, imperans [quoque ] decem tribubus Israel
apparuit ei angelus Domini in forma ~is viri perfectaque aetate
- 1. vast(staand), stevig (staand) [pes; agmen peditum; pugna in het gelid]; ➤ equus vel per medios gurgites ~ (Liv.) dat ook midden in de stroming stevig blijft staan;
- 2. geschikt om op te staan, vaste grond biedend [insula; via]; ➤ locus ~ ad insistendum;
- 3. (metaf.) vast, standvastig, duurzaam, onwankelbaar, onveranderlijk [amicitia; amicus; animus; fortuna; sententia; imperium]; ➤ stabile est (m. aci.) (Plaut.) het is besloten, het staat vast.
穏定。耐恒者。— patria 恒住之郷。Stabile proelium 戰而不退。Stabilia poma 耐久之果。晚成熟之果。Pedes stabiles 高音之詩步。Stabile est 係定言之事。
Suggest a Translation
See an image
- STA-, firm, steadfast, steady, stable, fixed: via: ad insistendum locus, L.: medio sedet insula ponto, O.: (elephanti) pondere ipso, L.: stabilior Romanus erat, stood his ground better, L.: stabili pugnae adsueti, i. e. the hand-to-hand fighting of infantry, L.: acies, L.: domus.—Fig., firm, enduring, durable, stable, lasting, immutable, unwavering, steadfast: amici: decretum: urbs sedem stabilem non habebit: possessio: praecepta: animus amicis: virtus, Quae maneat stabili pede, O.: Spondei, steady in movement, H.: imperium stabilius, T.—Plurn. as subst, the permanent: stabilia (meliora) incertis.
-
…disiice corpora ponto. Sunt mihi bis septem praestanti corpore nymphae, quarum quae forma pulcherrima Deiopea, conubio iungam stabili propriamque dicabo, omnis ut tecum meritis pro talibus annos exigat, et pulchra faciat te prole parentem. Aeolus…
Vergil, Aeneid
-
…egregiorum amplissimum virtutis est praemium, tamen illa divina virtus non statuas plumbo inhaerentes nec triumphos arescentibus laureis, sed stabiliora quaedam et viridiora praemiorum genera desiderat. Quae tandem ista sunt, inquit Laelius Tum Scipio Patimini me, quoniam…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…existunt saepe formidines. denique etiam morati melius erimus, cum didicerimus quid natura desideret. tum vero, si stabilem scientiam rerum tenebimus, servata illa, quae quasi delapsa de caelo est ad cognitionem omnium, regula, ad…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…disciplinae igitur si sibi consentaneae velint esse, de officio nihil queant dicere, neque ulla officii praecepta firma, stabilia, coniuncta naturae tradi possunt nisi aut ab iis, qui solam, aut ab iis, qui maxime honestatem…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…. Itaque illa, quae propria est huius disciplinae, philosophorum de se ipsorum opinio firma in hoc viro ec stabilis inventa est. qui cum innocentissimus in iudicium vocatus esset, quo iudicio convulsam penitus scimus esse rem publicam ,…
M. Tullius Cicero, Brutus
-
…Romanus liber esset, an principes civitatis nominatim sum appellatus in Bruto tu llius, qui li bertatem ci vibus stabili verat. miliens revocatum est. Parumne videbatur populus Romanus iudicare id a me et a senatu esse constitutum quod…
Cicero, pro Sestio
-
…moderator cupiditatis pudor, inest ad humanam societatem iustitiae fida custodia, inest in perpetiendis laboribus adeundisque periculis firma et stabilis doloris mortisque contemptio ergo haec in animis, tu autem etiam membra ipsa sensusque considera, qui tibi, ut…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…id sit summum atque extremum bonorum omnium, beateque vivere nihil aliud sit nisi cum voluptate vivere. Huic certae stabilique sententiae quae sint coniuncta explicabo brevi. nullus in ipsis error est finibus bonorum et malorum, id est in…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…et paene divino. firmamentum autem stabilitatis constantiaeque est eius quam in amicitia quaerimus fides est ; nihil est enim stabile, quod infidum est. simplicem praeterea et communem et consentientem, id est, qui rebus isdem moveatur ,…
M. Tullius Cicero, De Amicitia
-
…, vivus, ut aiunt, est et videns cum victu ac vestitu suo publicatus. em cur ceteri reges stabilem esse suam fortunam arbitrentur, cum hoc illius funesti anni prodito exemplo videant per tribunum aliquem et sescentas operas se…
Cicero, pro Sestio