βαρύνω
βαρύνω, to weigh down, oppress by weight, depress
- weigh down, oppress, depress, εἵματα γάρ ῥʼ ἐβάρυνε Od. 5.321; βάρυνε δέ μιν δόρυ μακρὸν ἑλκόμενον Il. 5.664, etc.; ἤν σε βαρύνῃ δίψος Epigr. ap. Sotion p.39 W.:—Pass., λάθρῃ γυῖα βαρύνεται he is heavy, i.e. weary, in limb, Il. 19.165; χεῖρα βαρυνθείς disabled in hand, 20.480; βεβαρύνθαι to be oppressed by surfeit, etc., Arist. Phgn. 810b22, cf. HA 582b8, Ph. 1.38; ὑπὸ κόπου D.H. 1.39; βαρύνεσθαι τὴν γαστέρα to be pregnant, Luc. Merc.Cond. 34, cf. X. Mem. 2.2.5; τόκοις E. IT 1228; β. alone, Nonn. D. 26.270; βαρύνεταί τινι τὸ σκέλος Ar. Ach. 220, cf. Pl. Phd. 117e; ὄμμα β., of one dying, E. Alc. 385; βαρυνόμενʼ ἔνθα καὶ ἔνθα ἐκ παθέων Timo 9; also ὃ αὐταῖς ἐβαρύνθη weighed upon them, Plot. 4.3.15.
- 2 metaph., oppress, weary, ἀστῶν ἀκοὰ κρύφιον θυμὸν β. Pi. P. 1.84; τοὺς δικαστάς X. Ap. 9; of cold, Arist. Somn.Vig. 456b26; make more grievous, ἀνίαν Ph. 2.425:— Pass., to be oppressed, distressed, Simon, 184.5, Pi. N. 7.43, S. El. 820, Th. 8.1; πήμασιν by calamities, A. Ag. 836, cf. 189 (lyr.); χόλῳ S. Aj. 41; κακῇ ὀσμῇ Id. Ph. 890; ὀσμῆς Id. Fr. 697; ξυντυχίᾳ Cratin. 166; διά τι Th. 5.7; ὑπό τινων Nic.Dam. p.38 D.; ἐβαρύνθη ἡ καρδία was made stubborn, was hardened, LXX Ex. 8.15(11), al.; also c. acc., τὰ λυπηρὰ τῆς τύχης D.H. 4.14; γῆρας J. BJ 1.32.2, cf. Plu. Cor. 31, D.Chr. 43.6; τινά Id. 40.1, Plu. Thes. 32, POxy. 298.26 (i A.D.); τὸν πλοῦτον to be overloaded with, Eun. Hist. p.248 D.
- II mark with the grave accent, Hdn.Gr. 1.18, A.D. Synt. 120.4, Ath. 2.52f.—βαρύνω I is replaced by βαρέω in later Greek.
A tr.
I
1 en v. act. c. ac. de pers. oprimir, entorpecer, estorbar
βάρυνε δέ μιν δόρυ μακρόν
pero le estorbaba la larga lanzaεἵματα γὰρ ῥ' ἐβάρυνε
estorbaban los vestidos
• c. otros tipos de ac. hacer pesar, sobrecargar
νεφέλας δ' ὕδωρ βαρύνει
• del vino o los alimentos producir pesadez
ὁ γλυκάζων δ' οἶνος οὐ βαρύνει τὴν κεφαλήν
• endurecer
τὴν καρδίαν
2 de una herencia gravar en v. pas.
τὸ τέταρτον τῆς ... οὐσίας, ἂν γέ πῃ βαρύνηται
II
1 fig. en v. act. oprimir, apesadumbrar, sobrecargar c. ac. de pers.
ὠ[δ]ῖνες
τοὺς δικαστάς
τὸ μεσημβρινὸν ἤν σε βαρύνῃ δίψος
ἀστῶν δ' ἀκοὰ κρύφιον θυμὸν βαρύνει μάλιστ' ἐσλοῖσιν ἐπ' ἀλλοτρίοις
oír hablar de méritos ajenos provoca en el fuero interno de las gentes la mayor pesadumbreβαρῦναι τὴν ἀνίαν ... ἥτις ἐκ τοῦ στέρεσθαι κατὰ τὸν ἀναγκαῖον ἕπεται
sobrecargar la aflicción que trae emparejada el hecho de verse privado de lo imprescindible
2 en v. med. sufrir o llevar mal, soportar difícilmente c. ac. int.
Ἀστερίῃ δ' οὐδέν τι βαρύνομαι
no me irrito contra Asteriaἵνα ... τὰ λυπηρὰ τῆς τύχης ἧττον βαρύνωνται
para que les pesen menos las penalidades de su suerteγῆρας
δύναμιν αὐτοῦ
τὴν ἐπιδημίαν
τὸ σκήνωμα τῆς ψυχῆς
Θησέα
B intr. en v. med.-pas.
1 c. suj. de miembros o partes del cuerpo pesar
βαρύνεται γυῖα
pesan los miembrosβαρύνεται ὄμμα
βαρύνεται τὸ σκέλος
γοῦνα
τὰ πτερὰ καὶ τὰ μέλη (κολοιῶν) ... βαρύνονται
ὁ δέ μιν μένε χεῖρα βαρυνθείς
él le esperó con el brazo entorpecidoτὸν πλοῦτον ὁ τραγωδὸς ἐβαρύνετο
οἳ (ὄρνιθες) πολλὰ ἐκ γῆς λαβόντες καὶ βαρυνθέντες ὑψοῦ πτῆναι ἀδυνατοῦσι
(ψυχαί)
2 sufrir, estar apesadumbrado c. suj. de pers. en sent. físico c. dat.
κακῇ ὀσμῇ
ὀσμῆς
πήμασιν
ἀπλοίᾳ
χόλῳ
ξυντυχίαισι
πόνοις
διὰ τὸ ἐν τῷ αὐτῷ καθημένους βαρύνεσθαι
ἐκ παθέων
ὑπὸ κόπου
ὑπὸ τῶν φυλάκων
βάρυνθεν περισσὰ Δελφοὶ ξεναγέται
hondísimo pesar sintieron los hospitalarios delfiosκἀγὼ βαρυνθεὶς τὴν μὲν οὖσαν ἡμέραν μόλις κατέσχον
yo, dolido, apenas me contuve aquel díaστερόμενοι καὶ ἰδίᾳ ἕκαστος καὶ ἡ πόλις ... ἐβαρύνοντο
μόλις ... τὴν κεφαλὴν ἐπαίρει βαρυνόμενος καὶ καθελκόμενος
3 estar, encontrarse pesado
διὰ τὰς τῶν σιτίων πληρώσεις ἢ ἐνδείας
4 de una mujer estar grávida, embarazada
τόκοις βαρύνεται
βαρυνομένη τε καὶ κινδυνεύουσα περὶ τοῦ βίου
βαρύνεσθαι τὴν γαστέρα
5 pronunciar con acento grave A.D.Synt.120.4, Hdn.Gr.1.18, tb. en v. act., Ath.2.52f.
1. act. met acc.
a. fysiek zwaar maken, belasten, bezwaren, zwaar drukken op, hinderen:
b. psychisch bezwaren, bedrukken:
2. pass. intrans.
a. fysiek zwaar worden, belast worden, vermoeid raken:
b. psychisch bedrukt worden, het zwaar hebben, terneergeslagen raken
3. med. met acc. (later Gr.) moeite hebben met, slecht verdragen:
Bei Gramm. = den Gravis setzen.
[βαρύς.]
Aor. pple. pass. βαρυνθείς Il. 20.480.
Acc. neut. βαρυνθέν Il. 8.308.
To weigh down, oppress: γυῖα βαρύνεται Il. 19.165. Cf. Il. 5.664, Il. 8.308, Il. 20.480: Od. 5.321.
Sim.: δόναξ ἐβάρυνε μηρόν (app., made it painful to move) Il. 11.584.
- 1lie heavy upon, grieve ἀστῶν δʼ ἀκοὰ κρύφιον θυμὸν βαρύνει P. 1.84 βάρυνθεν δὲ περισσὰ Δελφοὶ ξεναγέται N. 7.43
- 1to weigh down, oppress by weight, depress, Hom.:—Pass., γυῖα βαρύνεται he is heavy, i. e. weary, in limb, Il.; χεῖρα βαρυνθείς disabled in hand, Il.; βαρύνεταί τινι τὸ σκέλος Ar.; ὄμμα β., of one dying, Eur.
- 2metaph. to oppress, weary, τοὺς δικαστάς Xen.:—Pass. to be oppressed, distressed, Lat. gravari, Aesch., Soph.
-
…ξύνοικος, εἴσειμʼ, ἀλλὰ τῇδε πρὸς πύλῃ παρεῖσʼ ἐμαυτὴν ἄφιλος αὐανῶ βίον. πρὸς ταῦτα καινέτω τις, εἰ βαρύνεται, τῶν ἔνδον ὄντων · ὡς χάρις μέν, ἢν κτάνῃ, λύπη δʼ, ἐὰν ζῶ · τοῦ βίου…
Sophocles, Electra
-
…δʼ ἄρʼ ὑπόβρυχα θῆκε πολὺν χρόνον, οὐδʼ ἐδυνάσθη αἶψα μάλʼ ἀνσχεθέειν μεγάλου ὑπὸ κύματος ὁρμῆς · εἵματα γάρ ῥʼ ἐβάρυνε, τά οἱ πόρε δῖα Καλυψώ. ὀψὲ δὲ δή ῥʼ ἀνέδυ, στόματος δʼ ἐξέπτυσεν ἅλμην πικρήν, ἥ…
Homer, Odyssey
-
…ἠέλιον καταδύντα ἄκμηνος σίτοιο δυνήσεται ἄντα μάχεσθαι · εἴ περ γὰρ θυμῷ γε μενοινάᾳ πολεμίζειν, ἀλλά τε λάθρῃ γυῖα βαρύνεται, ἠδὲ κιχάνει δίψά τε καὶ λιμός, βλάβεται δέ τε γούνατʼ ἰόντι. ὃς δέ κʼ ἀνὴρ οἴνοιο κορεσσάμενος…
Homer, Iliad
-
…τὸ αὐτίκα μὴ αἰσχρὸν τῷ ἤδη προθύμῳ ἀμφότερα κτήσασθε, καὶ Λακεδαιμονίοις μήτε ἐπικηρυκεύεσθε μήτε ἔνδηλοι ἔστε τοῖς παροῦσι πόνοις βαρυνόμενοι, ὡς οἵτινες πρὸς τὰς ξυμφορὰς γνώμῃ μὲν ἥκιστα λυποῦνται, ἔργῳ δὲ μάλιστα ἀντέχουσιν, οὗτοι καὶ πόλεων καὶ…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…καιρὸν πονῶ ; ὡς ἔστιν ἀνδρὸς τοῦδε τἄργα ταῦτά σοι. καὶ πρὸς τί δυσλόγιστον ὧδʼ ᾖξεν χέρα ; χόλῳ βαρυνθεὶς τῶν Ἀχιλλείων ὅπλων. τί δῆτα ποίμναις τήνδʼ ἐπεμπίπτει βάσιν ; δοκῶν ἐν ὑμῖν χεῖρα χραίνεσθαι φόνῳ. ἦ καὶ…
Sophocles, Ajax
-
…οὐκ ἀξία. ἀνὴρ γὰρ ἐν δείπνοις μʼ ὑπερπλησθεὶς μέθῃ καλεῖ παρʼ οἴνῳ, πλαστὸς ὡς εἴην πατρί. κἀγὼ βαρυνθεὶς τὴν μὲν οὖσαν ἡμέραν μόλις κατέσχον, θἀτέρᾳ δʼ ἰὼν πέλας μητρὸς πατρός τʼ ἤλεγχον · οἱ δὲ δυσφόρως τοὔνειδος…
Sophocles, Oedipus Tyrannus
-
…. ἀρκοῦμεν ἡμεῖς οἱ προθνῄσκοντες σέθεν. ὦ δαῖμον, οἵας συζύγου μʼ ἀποστερεῖς. καὶ μὴν σκοτεινὸν ὄμμα μου βαρύνεται. ἀπωλόμην ἄρʼ, εἴ με δὴ λείψεις, γύναι. ὡς οὐκέτʼ οὖσαν οὐδὲν ἂν λέγοις ἐμέ. ὄρθου…
Euripides, Alcestis
-
…. οὐκ ἂν δυναίμην τήνδʼ ὁρῶν ἐν δώμασιν ἄδακρυς εἶναι · μὴ νοσοῦντί μοι νόσον προσθῇς · ἅλις γὰρ συμφορᾷ βαρύνομαι. ποῦ καὶ τρέφοιτʼ ἂν δωμάτων νέα γυνή ; νέα γάρ, ὡς ἐσθῆτι καὶ κόσμῳ πρέπει. πότερα κατʼ…
Euripides, Alcestis
-
…καὶ οἰκήσαντες οὐ ῥᾳδίως πανοικεσίᾳ τὰς μεταναστάσεις ἐποιοῦντο, ἄλλως τε καὶ ἄρτι ἀνειληφότες τὰς κατασκευὰς μετὰ τὰ Μηδικά · ἐβαρύνοντο δὲ καὶ χαλεπῶς ἔφερον οἰκίας τε καταλείποντες καὶ ἱερὰ ἃ διὰ παντὸς ἦν αὐτοῖς ἐκ τῆς κατὰ τὸ ἀρχαῖον πολιτείας…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…δίκην ἔχεις ; σύνηθες αἰεὶ ταῦτα βαστάζειν ἐμοί. καὶ τοῖσδέ γʼ οἴκοις ἐκδίκως προσωφελεῖν. φίλου γὰρ ἀνδρὸς συμφοραῖς βαρύνομαι. καὶ νοσφιεῖς με τοῦδε δευτέρου νεκροῦ ; ἀλλʼ οὐδʼ ἐκεῖνον πρὸς βίαν σʼ ἀφειλόμην. πῶς οὖν ὑπὲρ γῆς…
Euripides, Alcestis