κατανοέω
κατανοέω, to observe well, to understand
- observe well, understand, apprehend, ὡς ἐμὲ κατανοέειν Hdt. 2.28, cf. 93; οὐ χαλεπὸν τῷ βουλομένῳ κ. Lys. 25.34; οὐ . . κατανοῶ τὸ νῦν ἐρωτώμενον Pl. Sph. 233a; κ. ὅ τι λέγω Id. Grg. 455b; οὐ πάνυ κατανοῶ Id. Phlb. 48a; κ. ὅτι . . Id. Sph. 264b; κατανοεῖς τίς ποτʼ ἐστίν . . ; Antiph. 33.1; ἐκεῖνο, ὅτι . . Epicur. Ep. 1 p.30 U.; ἐκ τίνων . . καὶ πότε . . καὶ πῶς . . Plb. 1.12.9:—Pass., of a doctrine, to be grasped and hence accepted, μᾶλλον μᾶλλον κ. Epicur. Nat. 138G.; εἰς καρδίαν -εῖται is understood of . ., Heph.Astr. 1.1.
- 2 perceive, τῷ κατανοουμένῳ τὸ κατανοοῦν ἐξομοιῶσαι the percipient to the perceived, Pl. Ti. 90d, etc.: c. part., κ. οὐ πολλοὺς ὄντας Th. 2.3.
- 3 learn, τῆς Περσίδος γλώσσης ὅσα ἐδύνατο κατενόησε Id. 1.138.
- 4 consider, περί τινος X. Cyr. 1.6.20.
- 5 look at, view, τὴν οἰκίαν Ath. 5.179a.
- II to be in oneʼs right mind, in oneʼs senses, Hp. Epid. 1.4.3 [1.26.γʹ], 5.39.
1. begrijpen, bemerken:
2. nadenken:
3. bij zijn verstand zijn
Strong 2657
to take note of, perceive, consider carefully: Ac 7:31, 32; c. acc. rei, Mt 7:3, Lk 6:41 12:24, 27 20:23, Ac 11:6 27:39, Ro 4:19; c. acc. pers., He 3:1 10:24, Ja 1:23, 24 (on the distinction bet. κ. and νοέω simplex, v. M, Pr., 117).†
- 1to observe well, to understand, Hdt., Plat.
- 2to perceive, Thuc.
- 3to learn, Thuc.
- 4to consider, περί τινος Xen.
-
…ἐπιπέμψειεν κηδόμενος ὑμῶν. ὅτι δʼ ἐγὼ τυγχάνω ὢν τοιοῦτος οἷος ὑπὸ τοῦ θεοῦ τῇ πόλει δεδόσθαι, ἐνθένδε ἂν κατανοήσαιτε · οὐ γὰρ ἀνθρωπίνῳ ἔοικε τὸ ἐμὲ τῶν μὲν ἐμαυτοῦ πάντων ἠμεληκέναι καὶ ἀνέχεσθαι τῶν οἰκείων ἀμελουμένων τοσαῦτα ἤδη ἔτη…
Plato, Apology
-
…ἀνυπέρβλητον δὲ καὶ τοῖς ἐπιγινομένοις ὑπεροχὴν κατέλιπον τῆς αὑτῶν δυναστείας. περὶ δὲ τοῦ μεντολαδιατ ἐκ τῆς γραφῆς ἐξέσται σαφέστερον κατανοεῖν · ὁμοίως δὲ καὶ περὶ τοῦ πόσα καὶ πηλίκα συμβάλλεσθαι πέφυκε τοῖς φιλομαθοῦσιν ὁ τῆς πραγματικῆς ἱστορίας τρόπος. Ἄρξει…
Polybius, Histories
-
…ἑωρᾶτο μηδὲ γῆ ἦν, ὡς τῆς γε ἄλλης αὐτῷ μεμιασμένης. ὁ δʼ ἀπορῶν, ὥς φασι, μόλις κατενόησε τὴν πρόσχωσιν ταύτην τοῦ Ἀχελῴου, καὶ ἐδόκει αὐτῷ ἱκανὴ ἂν κεχῶσθαι δίαιτα τῷ σώματι ἀφʼ οὗπερ κτείνας τὴν μητέρα…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…ὁ ταῦτα πράττων ἐστὶν οἶμαι ἂν ὑμᾶς κάλλιστα κρίνειν, τά τε πεπραγμένα καὶ ἃ νῦν πράττει ἕκαστος ἡμῶν εἰ κατανοήσετε. οὐκοῦν μέχρι μὲν τοῦ ὑμᾶς τε καταστῆναι εἰς τὴν βουλείαν καὶ ἀρχὰς ἀποδειχθῆναι καὶ τοὺς ὁμολογουμένως συκοφάντας ὑπάγεσθαι πάντες…
Xenophon, Hellenica
-
…δὲ καὶ οὗτος καὶ ὁ Σωκράτης τῶν ἀμφὶ Μίλητον στρατευομένων. οὗτοι μὲν εἰς Σάρδεις αὐτῷ ἀφίκοντο. Τισσαφέρνης δὲ κατανοήσας ταῦτα, καὶ μείζονα ἡγησάμενος εἶναι ἢ ὡς ἐπὶ Πισίδας τὴν παρασκευήν, πορεύεται ὡς βασιλέα ᾗ ἐδύνατο τάχιστα ἱππέας…
Xenophon, Anabasis
-
…μὴ καὶ τὰς ἐπιφανεστάτας πόλεις τις κατὰ μίαν ἑκάστην ἐπελθὼν ἢ καὶ νὴ Δία γεγραμμένας χωρὶς ἀλλήλων θεασάμενος εὐθέως ὑπολαμβάνει κατανενοηκέναι καὶ τὸ τῆς ὅλης οἰκουμένης σχῆμα καὶ τὴν σύμπασαν αὐτῆς θέσιν καὶ τάξιν · ὅπερ ἐστὶν οὐδαμῶς εἰκός. καθόλου…
Polybius, Histories
-
…εἶναι καὶ τὸ ἐπιβαίνειν ποι τῆς χώρας. ἃ δʼ αὖ εἶπεν ὡς ἐγώ εἰμι οἷος ἀεί ποτε μεταβάλλεσθαι, κατανοήσατε καὶ ταῦτα. τὴν μὲν γὰρ ἐπὶ τῶν τετρακοσίων πολιτείαν καὶ αὐτὸς δήπου ὁ δῆμος ἐψηφίσατο, διδασκόμενος ὡς οἱ…
Xenophon, Hellenica
-
…ἐχώρησαν καὶ τοὺς λόγους δεξάμενοι ἡσύχαζον, ἄλλως τε καὶ ἐπειδὴ ἐς οὐδένα οὐδὲν ἐνεωτέριζον. πράσσοντες δέ πως ταῦτα κατενόησαν οὐ πολλοὺς τοὺς Θηβαίους ὄντας καὶ ἐνόμισαν ἐπιθέμενοι ῥᾳδίως κρατήσειν · τῷ γὰρ πλήθει τῶν Πλαταιῶν οὐ βουλομένῳ ἦν τῶν…
Thucydides, The Peloponnesian War
-
…. νῦν οὖν αἰσθανόμεθα Θηραμένην τουτονὶ οἷς δύναται ἀπολλύντα ἡμᾶς τε καὶ ὑμᾶς. ὡς δὲ ταῦτα ἀληθῆ, ἂν κατανοῆτε, εὑρήσετε οὔτε ψέγοντα οὐδένα μᾶλλον Θηραμένους τουτουὶ τὰ παρόντα οὔτε ἐναντιούμενον, ὅταν τινὰ ἐκποδὼν βουλώμεθα ποιήσασθαι τῶν δημαγωγῶν…
Xenophon, Hellenica
-
…δὲ ἐπειδὴ οὐκέτι ἐναντιοῦται, οὕτω προσελήλυθα · εὔελπις δʼ εἰμὶ καὶ τὸ λοιπὸν μὴ ἐναντιώσεσθαι αὐτό. σχεδὸν οὖν κατανενόηκα ἐν τούτῳ τῷ χρόνῳ σκοπούμενος ὡς πρὸς τοὺς ἐραστὰς ἔσχες · πολλῶν γὰρ γενομένων καὶ μεγαλοφρόνων οὐδεὶς ὃς οὐχ ὑπερβληθεὶς…
Plato, Alcibiades 1