κινέω

κῑνέω, aor. ἐκίνησα, Ep. κίνησα Il. 23.730, etc.:—Med. and Pass., fut. κινήσομαι (in pass. sense) Pl. Tht. 182c, D. 9.51, -ηθήσομαι Ar. Ra. 796, Pl. R. 545d, etc.: aor. Med. (Ep.) κινήσαντο Opp. C. 2.582: aor. Pass. ἐκινήθην, Ep. 3 pl. ἐκίνηθεν Il. 16.280: (cf. κίω):—

• set in motion, ἄγε κινήσας, of Hermes leading the souls, Od. 24.5; simply, move, οὐδέ τι κινῆσαι μελέων ἦν 8.298; κ. θύρην 22.394; κ. κάρη Il. 17.442, etc.; Ζέφυρος κ. λήϊον 2.147; κ. ὄμμα S. Ph. 866; ναῦς ἐκίνησεν πόδα E. Hec. 940 (lyr.), etc.; σκληρὰ ἡ γῆ ἔσται κινεῖν, i.e. plough, X. Oec. 16.11; κ. δόρυ, of a warrior about to attack, E. Andr. 607; κ. στρατιάν Id. Rh. 18 (anap.); κ. ὅπλα Th. 1.82; κ. σκάφην rock a cradle, Phylarch. 36 J.
• • • • b in later Gr., set in motion a process of law, etc., PKlein.Form. 405, etc.
    • 2 remove a thing from its place, ἀνδριάντα Hdt. 1.183; γῆς ὅρια Pl. Lg. 842e; κ. τι τῶν ἀκινήτων meddle with things sacred, Hdt. 6.134, cf. S. Ant. 1061, Th. 4.98; κ. τὰ χρήματα ἐς ἄλλο τι apply them to an alien purpose, Id. 2.24; κ. τῶν χρημάτων Id. 1.143, 6.70; κ. τὸ στρατόπεδον X. An. 6.4.27, etc. (κινεῖν alone, Plb. 2.54.2, cf. LXX Ge. 20.1, Plu. Dio 27); change, innovate, νόμαια Hdt. 3.80; τοὺς πατρίους νόμους Arist. Pol. 1268b28; τῶν κειμένων νόμων Zaleuc. ap. Stob. 4.2.19:—Pass., νόμιμα κινούμενα Pl. Lg. 797b; ἰατρικὴ κινηθεῖσα παρὰ τὰ πάτρια Arist. Pol. 1268b35: so abs. in Act., change treatment, ib. 1286a13.
    • 3 Gramm., inflect, τὰ ῥήματα ἐκίνει τὸ τέλος A.D. Pron. 104.15:—more usu. in Pass., κατὰ τὸ τέλος κινεῖσθαι ib. 104.10.
    • 4 alter a manuscript reading, Str. 7.3.4.
  • II disturb, of a wasps’ nest, τοὺς δʼ εἴ πέρ τις . . κινήσῃ ἀέκων Il. 16.264; arouse, κ. τινὰ ἐξ ὕπνου E. Ba. 690; urge on, φόβος κ. τινά A. Ch. 289; φυγάδα πρόδρομον κινήσασα having driven him in headlong flight, S. Ant. 109 (lyr.); κ. ἐπιρρόθοις κακοῖσιν attack, assail, ib. 413; μήτηρ κ. κραδίαν, κ. δὲ χόλον E. Med. 99 (anap.); ἐάν με κινῇς καὶ ποιήσῃς τὴν χολὴν . . ζέσαι Anaxipp. 2; κ. τινά incite or stir one up to speak, Pl. R. 329e, Ly. 223a, X. Mem. 4.2.2; κ. τὰ πολλὰ καὶ ἄτοπα stir up . . questions, Pl. Tht. 163a; call in question an assumption, τὰ μέγιστα κ. τῶν μαθηματικῶν Arist. Cael. 271b11, cf. Phld. Sign. 27; κ. τὸ τὰ ἄκρα . . ἀνταίρειν Str. 2.1.12, cf. Plot. 2.1.6; ὁ κινῶν [τὰ φαινόμενα] λόγος S.E. M. 8.360:—Pass., S. OC 1526; κινεῖται γὰρ εὐθύς μοι χολή my bile is stirred, Pherecr. 69.5; κεκινῆσθαι πρός τι X. Oec. 8.1.
  • • 2 set going, cause, call forth, φθέγματα S. El. 18; πατρὸς στόμα Id. OC 1276; μῦθον E. El. 302; λόγον περί τινος Pl. R. 450a; πάντα κ. λόγον Id. Phlb. 15e; κ. ὀδύνην S. Tr. 974 (anap.); κακά Id. OT 636; πάθος Phld. Mus. p.4 K.; πόλεμον, πολέμους, Th. 6.34, Pl. R. 566e; Ἐμπεδοκλέα . . πρῶτον ῥητορικὴν κεκινηκέναι Arist. Fr. 65.
    • 3 Medic., κ. οὔρησιν, οὖρα, Dsc. 2.109, 127; κοιλίαν ib. 6.
    • 4 sens. obsc., κ. γυναῖκα Eup. 233.3 (nisi leg. ἐβίνουν), cf. Ar. Ach. 1052 (v.l.), Eq. 364, Nu. 1103 (lyr., Pass.), al., AP 11.7 (Nicander); κ. τὰ σκέλεα Herod. 5.2.
    • 5 phrases: κ. πᾶν χρῆμα turn every stone, try every way, Hdt. 5.96; μὴ κ. εὖ κείμενον ‘let sleeping dogs lie’, Pl. Phlb. 15c; μὴ κίνει Καμάριναν, ἀκίνητος γὰρ ἀμείνων Orac. ap. St.Byz.; κινεῦντα μηδὲ κάρφος ‘not stirring a finger’, Herod. 3.67, cf. 1.55; μηδʼ ὀδόντα κινῆσαι Id. 3.49; κ. τὸν ἀπʼ ἴρας πύματον λίθον ‘play the last card’, Alc. 82 (s.v.l.).
    • 6 in Law, πολιτικῶς κ. κατά τινος employ civil action against, Cod.Just. 4.20.13.1.
• B Pass., to be put in motion, go, Il. 1.47; <κι>νηθεὶς ἐπῄει dub. in Pi. Fr. 101: generally, to be moved, stir, κινήθη ἀγορή, ἐκίνηθεν φάλαγγες, Il. 2.144, 16.280; of an earthquake, Δῆλος ἐκινήθη Hdt. 6.98, Th. 2.8; θύελλα κινηθεῖσα S. OC 1660; τί κεκίνηται; what motion is this? E. Andr. 1226 (anap.); κινεῖσθαι, opp. ἑστάναι, motion, opp. rest, Pl. Sph. 250b, etc.; ὥσπερ χορδαὶ ἐν λύρᾳ συμπαθῶς κινηθεῖσαι vibrating in unison, Plot. 4.4.8.
• • • 2 of persons, to be moved, stirred, ὁ κεκινημένος one who is agitated, excited, Pl. Phdr. 245b, cf. Vett.Val. 45.25, al.; κ. παθητικῶς Phld. Rh. 1.193 S.
    • 3 of dancing, κ. τῷ σώματι Pl. Lg. 656a.
    • 4 move forward, of soldiers, S. OC 1371, E. Rh. 139, Ph. 107; but κ. ἐκ τῆς τάξεως leave the ranks, X. HG 2.1.22.
    • 5 to be disturbed or in rebellion, D.C. 39.54, 42.15, al.
    • 6 κεκινημένος περί τι, Lat. versatus in . ., Pl. Lg. 908d.

κινέω, [ῑ], (vgl. κίω), gehen machen, in Bewegung setzen, Od. 24.5, bewegen ; οὐδέ τι κινῆσαι μελέων ἦν οὐδʼ ἀναεῖραι Od. 8.298 ; öfter κάρη κινεῖν, das Haupt bewegen, schütteln, als Zeichen des Unwillens u. Zorns ; κινηθεὶς ἐπῄει Pind. frg. 70 ; φόβος κινεῖ, ταράσσει καὶ διώκεται δέμας Aesch. Ch. 287 ; κινεῖ γὰρ ἁνὴρ ὄμμα Soph. Phil. 854 ; τὸν λεύκασπιν ἄνδρα ὀξυτέρῳ κινήσασα χαλινῷ Ant. 109, in die Flucht treiben ; pass., θύελλα κινηθεῖσα O.C. 1656 ; μόλις γεραιὰ κινοῦσαι μέλη Eur. Suppl. 172 ; πόδα Bacch. 764 ; δόρυ Andr. 607 (wie ὅπλα, eigtl. die Waffen in Bewegung setzen, Thuc. 1.82 ; vgl. Dem. 17.16) u. öfter ; im med., τάχʼ ἂν στρατὸς κινοῖτο ἀκούσας νυκτέρους ἐκκλησίας Rhes. 139 ; in Prosa, in mancherlei Verbindungen ; von der Stelle rücken, ἀνδριάντα Her. 1.183 ; γῆς ὅρια Plat. Legg. VIII.842e ; im med. oder pass. sich bewegen, im Ggstz von ἑστάναι, Rep. IV.436c, wie κινούμενα καὶ ἑστῶτα Theaet. 181e ; bes. von Tanzbewegungen, vgl. Legg. VII.800a ; c. accus., αἰσχύνονται τοιαῦτα τῷ σώματι κινεῖσθαι, so Etwas zu tanzen, II.656a ; übh. gehen, Il. 1.47 u. öfter ; ὡς μηδεὶς κινήσοιτο ἐκ τῆς τάξεως Xen. Hell. 2.1.22 ; – κινεῖν τὰ χρήματα ἐς ἄλλο τι, das deponierte Geld zu etwas Anderem verwenden, Thuc. 2.24, wie τῶν χρημάτων κινεῖν, das Geld angreifen, 1.143, vgl. 6.70 ; χρήματα κινεῖν ἱερά Dem. 24.179 ; App. B.C. 2.41 ; – γῆ κεκινημένη, umgeackert, Xen. Cyn. 5.18 ; – πᾶν χρῆμα κινεῖν, ὅπως –, Alles in Bewegung setzen, Her. 5.96 ; πάντα λόγον κινεῖν Plat. Phileb. 15e, Symp. 198e ; vgl. ὅσον λόγον πάλιν κινεῖτε περὶ τῆς πολιτείας Rep. V.540a ; – μὴ κινήσῃς ἀγρίαν ὀδύνην πατρός, rege nicht auf, Soph. Trach. 974 ; ἴδια κινοῦντες κακά O.R. 636 ; ἐγερτὶ κινῶν ἄνδρʼ ἀνὴρ ἐπιρρόθοις κακοῖσι, aufregen durch Schmähungen, Ant. 409 ; – ἃ δʼ ἐξάγιστα μηδὲ κινεῖται λόγῳ, was nicht durch die Rede bewegt, wovon nicht gesprochen wird, τὰ ἀπόρρητα, O.C. 1523, vgl. Ant. 1061 ; so bes. τὰ ἀκίνητα κινεῖν, sprichwörtlich, Her. 6.134 ; Plat. Legg. III.684d ; – beunruhigen, stören, καὶ δάκνειν Rep. V.474d ; αὐτὸν ἐκίνουν, ich ließ ihn nicht in Ruhe, 329d ; aufregen, Xen. Mem. 4.2.2 ; ταῦτα κινεῖ, ταῦτα ἐξίστησιν ἀνθρώπους ἑαυτῶν Dem. 21.72 ; öfter Plut. u. a.Sp. Dah. pass. aufrührerisch sein, οἱ Γαλάται ἐκινήθησαν αὖθις DC. 40.17, öfter ; τὰ καθεστῶτα κινεῖν Pol. 2.21.3. Aehnl. πάντα κινεῖται, es kommt Alles in Aufruhr, wird aufgeregt, Dem. 2.21, von alten Schäden, die aufbrechen, wie 18.198. – Νόμαια κινέει πάτρια, verändern, Her. 3.80 ; νόμους Plat. u. A. Auch = untersuchen, durchforschen, Ἐμπεδοκλέα πρῶτον τὴν ῥητορικὴν κεκινηκέναι Sext.Emp. adv. math. 7.6, anregen, u. oft ; auch τραγῳδίαν, Plut. Sol. 29. – Κεκινημένος περὶ πᾶσαν τὴν μαγγανείαν, wie versari in, Plat. Legg. X.908d. – In obszönem Sinne, = βινέω, Ar. Nub. 1371 u. öfter ; vgl. Luc. parasit. 10 ; Ep.adesp. 86 (XI.202); οἱ κινούμενοι = κίναιδοι. – Scheinbar intr. steht es mit Auslassung von στρατόν, Pol. 2.52.2, αὖθις ἐκ ποδὸς ἐκίνει, wie im lat. movere ; vgl. Plut. Caes. 26.

κινέω

[cf. κίνυμι.]

(ἀπο-.)

• • 1

    To move, put into motion, impart movement to Il. 16.298 : Od. 8.298.

    To shake (the head) : κινήσας κάρη Il. 17.200, 442 : = Od. 5.285 = 376. Cf. Od. 17.465 = 491 = Od. 20.184.

    To stir up (persons) to motion, cause (them) to move onwards : ῥάβδῳ ἄγε κινήσας Od. 24.5.

    In pass., to move, address oneself to motion : αὐτοῦ κινηθέντος Il. 1.47.

  • 2

    To disturb, rouse to action, irritate : σφῆκας Il. 16.264.

    To disturb the surface of, ruffle : βαθὺ λήϊον Il. 2.147.

    To raise (waves) : [κῦμα] Il. 2.395, Il. 4.423.

    To rouse from rest, stir up : λὰξ ποδὶ κινήσας Il. 10.158 : Od. 15.45.

    To shake (a door) in order to attract attention Od. 22.394.

    In pass., to be moved or troubled, be put into commotion : κινήθη ἀγορή Il. 2.144, 149. Cf. Il. 16.280.

  • 3

    To move from one position to another : [Αἴαντα] τυτθὸν ἀπὸ χθονός Il. 23.730.

κῑνέω

• • a move, speed ἐν δʼ ὁ παγκρατὴς κεραυνὸς ἀμπνέων πῦρ κεκίνη[ται τό τ] Ἐνυαλίου ἔγχος Δ. 2. 16.
  • b met., excite δελφῖνος, τὸν μὲν ἀκύμονος ἐν πόντου πελάγει αὐλῶν ἐκίνησʼ ἐρατὸν μέλος fr. 140b. 17. [v. περιδινέω]

κινέω (κίω), aor. κίνησα, pass. κῑνήθη, 3 pl. ἐκίνηθεν: move, set in motion, disturb, stir, pass. intr., move, Il. 1.47.

κινέω

• • Ipf to set in motion, to move, Hom., Attic
  • • 2to move or remove a thing from its place, Hdt.; κ. τὰ ἀκίνητα to meddle with things sacred, Hdt., Soph.; κ. τὰ χρήματα ἐς ἄλλο τι to apply them to an alien purpose, Hdt.;— κ. τὸ στρατόπεδον, Lat. castra movere, Xen.:— to change, innovate, τὰ νόμαια Hdt.
  • IIto rouse, disturb, of a waspsʼ nest, Il.: to stir up, arouse, urge on, Trag., etc.
  • IIIto set agoing, cause, call forth, Soph., etc.:—proverb., κ. πᾶν χρῆμα to turn every stone, try every way, Hdt.
• BPass. to be put in motion, to be moved, move, stir, Il., Hdt., Attic
• • • 2to move forward, of soldiers, Soph., Xen., etc.