λαμπάς
λαμπάς, λαμπάς, ἡ, torch (noun)
λαμπάς2, torch-lit
- torch, A. Th. 433, Th. 3.24, etc.; πευκίνη λ. S. Tr. 1198; beacon-light, A. Ag. 8, 28, etc.; λαμπάδας ἅψασθαι light torches, Ar. Th. 655; λαμπάδας τινάσσων, in Bacchic ceremonies, Id. Ra. 340 (lyr.); used in festal processions, φαίνετε τούτῳ (sc. τῷ Αἰσχύλῳ) λαμπάδας ἱεράς ib. 1525 (anap.), cf. Th. 102 (lyr.).
- 2 faggot, Plb. 3.93.4; any light, lamp, λαμπάδες ἀργυραῖ LXX Ju. 10.22; wax-light, Plu. Aet.Gr. 2.263f; λ. κηροχίτων AP 6.249 (Antip.); later of oil-lamps, Ev.Matt. 25.3.
- 3 metaph., of the sun, Parm. 10.3, S. Ant. 879 (lyr.), etc.; ἡ ʼπιοῦσα λ. the coming light, i.e. the next day, E. Med. 352; of lightning, δαμασθεὶς λαμπάσιν κεραυνίοις Id. Supp. 1011, cf. Ba. 244, 594 (lyr.); of the Cyclops’ eye, Cratin. 459.
- 4 meteor, Arist. Mu. 395b11, D.S. 16.66, D.C. 37.25.
- II torch-race, = λαμπαδηδρομία, Hdt. 6.105, X. Vect. 4.52; λαμπάδα δραμεῖν, τρέχειν, run the race, Ar. V. 1203, Thphr. Char. 27.4; τὰς λ. δραμεῖν IG 2(2).1030.9; ἐν ταῖς λ. διηγωνίσθαι ib. 1039.20; λαμπάδα φέρειν Ar. Ra. 1087 (anap.); ἀφιεμένην τὴν λ. θεῶ see the start, ib. 131; τὰς λ. συντελεῖν IG 2(2).1011.9; λ. ἔσται . . ἀφʼ ἵππων τῇ θεῷ Pl. R. 328a; λαμπάδι νικᾶν win in it, And. 4.42, cf. IG 2(2).957, al.; λαμπάδα ν. win it, ib. 3.106, al.; οἱ νικήσαντες τὴν λ. ib. 122, cf. Milet. 1(7).203a14 (ii B. C.).
- 2 metaph., of life, λαμπάδα γὰρ ζωᾶς με δραμεῖν . . ἤθελε δαίμων Epigr.Gr. 231 (Chios); καθάπερ λαμπάδα τὸν βίον παραδιδόντας ἄλλοις ἐξ ἄλλων Pl. Lg. 776b.
- III = λυχνὶς ἀγρία, Ps.-Dsc. 3.101.
- torch-lit, λ. ἀκταί, of Eleusis, S. OC 1049 (lyr.); ἑορταὶ λ. Lys. Fr. 105 S.
❶
🄰 torch, firebrand Aeschl. Sept. 433, al. Thuc. 3.23.3 etc.; λαμπάδας ἅψασθαι to light the torches Aristoph. Th. 655 | signal fires Aeschl. Ag. 287, al. | generic. any lamp Pol. 3.93.4 (bundle of sticks set alight) Plut. Aet. Gr. 263f (of wax) NT Matt. 25.1 (oil); simil., of the eyes of an angel ὡσεὶ λαμπάδες πυρός like burning lamps VT Dan. 10.6 cf. NT Rev. 4.5 (of the seven Spirits of God) | fig. αἱ τῆς πίστεως λ. the lamps of faith Cyr.3 Cat. 1.1
🄱 torch race (= λαμπαδηδρομία) Hdt. 6.105.3 Xen. Vect. 4.52 etc.; λαμπάδα δραμεῖν or τρέχειν to run the torch race Aristoph. Ve. 1203 Thphr. Ch. 27.4 iIG 22.1030.9 (IBCE) etc.; λαμπάδι or -δα νικᾶν to win the torch race And. 4.42 | simile καθάπερ λαμπάδα τὸν βίον παραδιδόντας ἄλλοις ἐξ ἄλλων transmitting life to one another like a torch Plat. Leg. 776b
🄲 extens. light, of stars or celestial phenomena: λαμπάδος ἱερὸν ὄμμα sacred light of the sun Soph. Ant. 879; ἡ ’πιοῦσα λαμπάς the light of the new day Eur. Med. 352; κεραύνιος λαμπάς flash of lightning Eur. Suppl. 1011 ‖ flame Eus.1 Hier. 18 etc. ‖ meteor Aristot. Mund. 395b 11 Diod. 16.66.3 etc.
🄳 bot., see λυχνὶς ἀγρία Diosc.2 3.101a
❷ as fem. adj. torch-lit:
1) die Fachel, Leuchte, φλέγει δὲ λαμπὰς διὰ χερῶν ὡπλισμένη Aesch. Spt. 433 ; αἴθουσι πᾶσαν νύκτα λαμπάδας πυρός Eur. Rhes. 95 ; λαμπάδος σέλας Soph. Tr. 1198 ; Her. u. Folgende, wie Thuc. 3.24. Bes. ein mit der Fackel gegebenes Feuerzeichen, φυλάσσω λαμπάδος τὸ σύμβολον Aesch. Ag. 8, öfter ; Ar. Ran. 340.
2) der Fackellauf, wie λαμπαδηδρομία, Her. 6.105 ; so λαμπάδας ἄγουσιν Ἀθηναῖοι Παναθηναίοις, Ἡφαιστείοις, Προμηθείοις, B.A. 277 ; λαμπάδα τρέχειν, Ar. Vesp. 1202 ; λαμπὰς ἔσται ἀφʼ ἵππων τῇ θεῷ Plat. Rep. I.328a ; darauf bezieht sich Legg. VI.776b καθάπερ λαμπάδα τὸν βίον παραδιδόντες ἄλλοις ἐξ ἄλλων. Vgl. Xen. Vectig. 4.52. So auch γεγυμνησιάρχηκε λαμπάδι, Isae.; u. λαμπάδι νενικηκώς, Andoc. 4.42 ; vgl. Ep.adesp. 122 (APP 230).
3) übertr. von der Sonne, οὐκέτι μοι τόδε λαμπάδος ἱερὸν ὄμμα θέμις ὁρᾶν Soph. Ant. 870 ; vgl. Eur. Suppl. 991 ; dah. ἡ ʼπιοῦσα, d.i. der Tag, Eur. Med. 352 ; vom Blitz, λαμπάσι κεραυνίοις δαμασθείς Suppl. 1011, öfter. – Auch ein fackelähnliches Feuerzeichen am Himmel, Arist. mund. 4 ; λαμπὰς καιομένη κατὰ τὸν οὐρανόν D. gie. 16.66. – Von der Oellampe, NT.
Strong 2985
a torch (freq. fed, like a lamp, with oil): Mt 25:1 ff., Jo 18:3, Ac 20:8, Re 4:5 8:10.†
a
εἰ [δ]ὲ ὀνειροπομπεῖ, ἀνάψεις (τὰς λαμπάδας)
si envía sueños, encenderás las antorchas
σὺ εἰπὲ [α]ὐ[τῇ] προσκεῖσθαι τὰς λαμπάδας καὶ ἀναφθήσονται
tú dile que las antorchas están a su disposición y se encenderán
b
b.α
ὑποκάτω δὲ τῆς Ἀφροδίτης καὶ τῆς Uuχῆς Ἔρωτα ἐπὶ πόλου ἑστῶτα, λαμπάδα κρατοῦντα καομένην
debajo de Afrodita y de Psique
Ἑκάτη τριπρόσωπος ἑξάχειρ κρατοῦσα ἐν ταῖς χερσὶν λαμπάδας
una Hécate de tres caras y seis manos, sosteniendo antorchas en ellas
b.β
λαβὼν μ[ολί]βου ἐπίγραψον ἐπ' αὐτοῦ ζῴδιον μονοποιοῦν τῇ δεξιᾷ χειρὶ κατέχοντα λαμπάδα
toma plomo y graba en él una figurilla singular, que sostenga en la mano derecha una antorcha
c
d
- Ia torch, Aesch., Soph., etc.: a beacon-light, Aesch.:—later, an oil-lamp, NTest., Anth.
- 2metaph. of the sun, Soph., Eur., etc.; ἡ ἐπιοῦσα λ. the coming light, i. e. the next day, Eur.
- IIthe torch-race, like λαμπαδηδρομία, Hdt.; λαμπάδα δραμεῖν to run the race, Ar.
- gleaming with torches, Soph.
-
…μὴ ἀκουσομένων, οὕτω διανοεῖσθε. καὶ ὁ Ἀδείμαντος, ἆρά γε, ἦ δʼ ὅς, οὐδʼ ἴστε ὅτι λαμπὰς ἔσται πρὸς ἑσπέραν ἀφʼ ἵππων τῇ θεῷ ; ἀφʼ ἵππων ; ἦν δʼ ἐγώ · καινόν γε τοῦτο. λαμπάδια…
Plato, Republic
-
…πανοῦργος ἀνὴρ καὶ ψευδολόγος καὶ βωμολόχος μηδέποτʼ ἐς τὸν θᾶκον τὸν ἐμὸν μηδʼ ἄκων ἐγκαθεδεῖται. φαίνετε τοίνυν ὑμεῖς τούτῳ λαμπάδας ἱεράς, χἄμα προπέμπετε τοῖσιν τούτου τοῦτον μέλεσιν καὶ μολπαῖσιν κελαδοῦντες. πρῶτα μὲν εὐοδίαν ἀγαθὴν ἀπιόντι ποιητῇ ἐς φάος…
Aristophanes, Frogs
-
…, ὑπάτων, χθονίων, τῶν τʼ οὐρανίων τῶν τʼ ἀγοραίων, βωμοὶ δώροισι φλέγονται · ἄλλη δʼ ἄλλοθεν οὐρανομήκης λαμπὰς ἀνίσχει, φαρμασσομένη χρίματος ἁγνοῦ μαλακαῖς ἀδόλοισι παρηγορίαις, πελάνῳ μυχόθεν βασιλείῳ. τούτων λέξασʼ ὅ τι καὶ δυνατὸν καὶ…
Aeschylus, Agamemnon
-
…οἱ Κεραμῆς ἐν ταῖσι πύλαις παίουσʼ αὐτοῦ γαστέρα πλευρὰς λαγόνας πυγήν, ὁ δὲ τυπτόμενος ταῖσι πλατείαις ὑποπερδόμενος φυσῶν τὴν λαμπάδʼ ἔφευγεν. μέγα τὸ πρᾶγμα, πολὺ τὸ νεῖκος, ἁδρὸς ὁ πόλεμος ἔρχεται. χαλεπὸν οὖν ἔργον διαιρεῖν ,…
Aristophanes, Frogs
-
…σὲ δʼ αὐτόγνωτος ὤλεσʼ ὀργά. ἄκλαυτος, ἄφιλος, ἀνυμέναιος ταλαίφρων ἄγομαι τὰν πυμάταν ὁδόν. οὐκέτι μοι τόδε λαμπάδος ἱερὸν ὄμμα θέμις ὁρᾶν ταλαίνᾳ. τὸν δʼ ἐμὸν πότμον ἀδάκρυτον οὐδεὶς φίλων στενάζει. ἆρʼ ἴστʼ ἀοιδὰς καὶ…
Sophocles, Antigone
-
…μετοικίαν δʼ ἐμὴν εὖ σέβοντες οὔτι μέμ ψεσθε συμφορὰς βίου. αἰνῶ τε μύθους τῶνδε τῶν κατευγμάτων πέμψω τε φέγγει λαμπάδων σελασφόρων εἰς τοὺς ἔνερθε καὶ κατὰ χθονὸς τόπους ξὺν προσπόλοισιν, αἵτε φρουροῦσιν βρέτας τοὐμὸν δικαίως. ὄμμα γὰρ πάσης…
Aeschylus, Eumenides
-
…μέγαν δὲ πανὸν ἐκ νήσου τρίτον Ἀθῷον αἶπος Ζηνὸς ἐξεδέξατο, ὑπερτελής τε, πόντον ὥστε νωτίσαι, ἰσχὺς πορευτοῦ λαμπάδος πρὸς ἡδονὴν πεύκη τὸ χρυσοφεγγές, ὥς τις ἥλιος, σέλας παραγγείλασα Μακίστου σκοπαῖς · ὁ δʼ οὔτι μέλλων οὐδʼ…
Aeschylus, Agamemnon
-
…τὰς δʼ ἀστραπάς τε καὶ κεραυνίους βολὰς μεσημβρινοῖσι θάλπεσιν προσῄκασεν · ἔχει δὲ σῆμα γυμνὸν ἄνδρα πυρφόρον, φλέγει δὲ λαμπὰς διὰ χερῶν ὡπλισμένη · χρυσοῖς δὲ φωνεῖ γράμμασιν πρήσω πόλιν. τοιῷδε φωτὶ πέμπε τίς ξυστήσεται, τίς ἄνδρα κομπάζοντα…
Aeschylus, Seven Against Thebes
-
…, τῆσδε συμφορᾶς χάριν. ἰοὺ ἰού. Ἀγαμέμνονος γυναικὶ σημαίνω τορῶς εὐνῆς ἐπαντείλασαν ὡς τάχος δόμοις ὀλολυγμὸν εὐφημοῦντα τῇδε λαμπάδι ἐπορθιάζειν, εἴπερ Ἰλίου πόλις ἑάλωκεν, ὡς ὁ φρυκτὸς ἀγγέλλων πρέπει · αὐτός τʼ ἔγωγε φροίμιον χορεύσομαι. τὰ…
Aeschylus, Agamemnon
-
…ζῆν τὸ ζῆν ; κᾆτʼ ἐκ τούτων ἡ πόλις ἡμῶν ὑπογραμματέων ἀνεμεστώθη καὶ βωμολόχων δημοπιθήκων ἐξαπατώντων τὸν δῆμον ἀεί, λαμπάδα δʼ οὐδεὶς οἷός τε φέρειν ὑπʼ ἀγυμνασίας ἔτι νυνί. μὰ Δίʼ οὐ δῆθʼ, ὥστʼ ἐπαφαυάνθην Παναθηναίοισι γελῶν ,…
Aristophanes, Frogs