πελάζω

πελάζω, Il. 5.766, etc.: fut. -άσω E. El. 1332 (lyr.), etc.; Att. πελῶ A. Pr. 284 (anap.), S. Ph. 1150 (lyr., codd.), OC 1060 (lyr.), El. 497 (lyr.): aor. ἐπέλᾰσα E. Hel. 671 (lyr.); Ep. πέλασα Il. 12.194; Ep. and Lyr. ἐπέλασσα 21.93, πέλασσα 13.1, Pi. P. 4.227:—Med., aor. opt. (trans.) πελασαίατο Il. 17.341; inf. πελάσασθαι Emp. 133:—Pass., aor. ἐπελάσθην, Ep. 3 pl. πέλασθεν Il. 12.420, inf. πελασθῆναι S. OT 213 (lyr.); Ep. aor. Pass. ἔπλητο Hes. Th. 193, ἔπληντο Il. 4.449, etc., πλῆτο 14.438, πλῆντο ib. 468; later ἐπλάθην [ᾱ] A. Pr. 897 (lyr.), E. Tr. 203 (lyr.), etc.: pf. Pass. πέπλημαι AP 5.46 (Rufin.); 3 pl. πεπλήαται Semon. 31 A (fort. πεπλέαται); part. πεπλημένος Od. 12.108; cf. πελάω, πελάθω, πλάθω: (πέλας):

• A intr., approach, draw near, c. dat., πέλασεν νήεσσι Il. 12.112; ὅς τις ἀϊδρείῃ πελάσῃ Od. 12.41; ἐὸν . . ἐόντι πελάζει Parm. 8.25; τούτοις σὺ μὴ π. A. Pr. 807, cf. S. Ph. 301, etc.: rarely in Prose, π. πολεμίοισι Hdt. 9.74; θηρίοις X. Cyr. 1.4.7, cf. 3.2.10, An. 4.2.3; τῷ φθινοπώρῳ Hp. Prog. 24: prov., ὅμοιον ὁμοίῳ ἀεὶ πελάζει like draws to like, Pl. Smp. 195b.
• • • 2 less freq. c. gen., ἐπὴν [ἡ γυνὴ] τόκου π. Hp. Mul. 1.34; πάρα . . πελάσαι φάος . . νεῶν light may come near the ships, S. Aj. 709 (lyr.); εἴρξω πελάζειν [σῆς πάτρας] Id. Ph. 1407 (but σῆς πάτρας shd. be deleted); π. πηγῆς Call. Ap. 88 (nisi leg. πηγῇσι) ; π. τῆς πόλεως Th. 2.77, Plb. 21.6.3; also μὴ πελάσητʼ ὄμματος ἐγγύς E. Med. 101 (anap.).
    • 3 with a Prep., πρὸς τοῖχον π. Hes. Op. 732; ἐς τὸν ἀριθμόν Hdt. 2.19; [τὸ ὕδωρ] ἐς τὸ θερμὸν π. gets hotter, Id. 4.181; ἐς τούσδε τόπους S. OC 1761 (anap.); εἰς ὄψιν, ἐς σὸν βλέφαρον, E. IT 1212, El. 1332 (anap.); ἐπί τινος Orph. A. 888; πρὸς ἀλλήλας Plu. Vind. 2.564b.
    • 4 c. acc. loci, δῶμα πελάζει E. Andr. 1167 (anap.); elsewh. dub., S. OC 1060 (fort. εἰς νομόν), Ph. 1150 (but φυγᾷ μʼ οὐκέτι . . πελᾶτʼ shd. be taken in trans. sense, will no more draw me after you).
    • 5 abs., X. Cyr. 7.1.48.
  • II approach (in marriage), ματρὶ τεᾷ πελάσαις Pi. N. 10.81; ἐπὶ παρθενικῆς λέχος AP 5.301 (Agath.).
• B causal, only in Poets, bring near or to, freq. in Hom. (Hes. only Op. 431), both of persons and things, [νέας] Κρήτῃ ἐπέλασσεν Od. 3.291, cf. 300; με . . γαίῃ Θεσπρωτῶν πέλασεν μέγα κῦμα 14.315; τοὺς δʼ Ἰθάκῃ ἐπέλασσε φέρων ἄνεμος 15.482; π. τινὰ Ἀχιλῆϊ Il. 24.154, cf. 2.744, etc.; Ζεὺς . . Ἕκτορα νηυσὶ π. let him approach the ships, 13.1; νευρὴν μὲν μαζῷ πέλασεν τόξῳ δὲ σίδηρον brought the string up to his breast, etc., of one drawing a bow, 4.123; ἐπέλασσα θαλάσσῃ στῆθος, in swimming, Od. 14.350; πάντας . . πέλασε χθονί brought them to earth, Il. 8.277; οὔδει τινὰ πελάσσαι 23.719, etc.; ἱστὸν δʼ ἱστοδόκῃ πέλασαν 1.434; βόας ζεύγλᾳ π. Pi. P. 4.227; δεσμοῖς τινὰ π. A. Pr. 155 (anap.); βρόχῳ δέρην E. Alc. 230 (lyr.); μὴ πέλαζε μητρί (sc. τέκνα) Id. Med. 91; κορώνῃ νευρειήν Theoc. 25.212; ἐπεί ἐπέλασσέ γε δαίμων brought [him so far], Il. 15.418, cf. 21.93; γόμφοισιν πελάσας [γύην] when he has fixed [the plough-tree to the pole] with nails, Hes. Op. 431: metaph., ἑ . . κακῇς ὀδύνῃσι π. bring him into pain, Il. 5.766; ἐμὲ . . κράτει πέλασον endue me with might, Pi. O. 1.78; Βορέᾳ σῶμα π. exposing it . ., Ar. Av. 1399 (anap.); ἔπος ἐρέω, ἀδάμαντι πελάσσας (sc. αὐτό) having made it firm as adamant, Orac. ap. Hdt. 7.141.
• • • 2 folld. by a Prep., με . . νῆσον ἐς Ὠγυγίην πέλασαν θεοί Od. 7.254; κτήματα δʼ ἐν σπήεσσι πελάσσατε 10.404, cf. 424; also δεῦρο π. τινά 5.111; οὖδάσδε πελάζειν τινά 10.440.
    • 3 Med., bring near to oneself, οὐκ ἔστιν πελάσασθαι ἐν ὀφθαλμοῖσιν ἐφικτόν Emp. l.c.
• C Pass., like the intr. Act., come nigh, approach, etc., c. dat., ἀσπίδες . . ἔπληντʼ ἀλλήλῃσι Il. 4.449; πλῆτο χθονί he came near (i.e. sank to) earth, 14.438; οὔδεϊ πλῆντο ib. 468; σκοπέλῳ πεπλημένος Od. 12.108: abs., ἐπεὶ τὰ πρῶτα πέλασθεν (sc. τείχει) Il. 12.420, cf. A. Th. 144 (lyr.).
• • • 2 rarely c. gen., Χρύσης πελασθεὶς φύλακος S. Ph. 1327.
    • 3 folld. by a Prep., πελασθῆναι ἐπὶ τὸν θεόν Id. OT 213 (lyr.).
  • II approach or wed, of a woman, μηδὲ πλαθείην γαμέτᾳ A. Pr. 897 (lyr.), cf. E. Andr. 25; v. supr. A. II.

πελάζω, fut. πελάσω, aor. ἐπέλασα, p., bes. ep. ἐπέλασσα, nähern, nahe bringen, heranbewegen, von belebten Wesen u. leblosen Dingen, τινά τινι ; τοὺς αἰθίκεσσι πέλασσεν, Il. 2.744 ; ἱστὸν δʼ ἱστοδόκῃ πέλασαν, 1.434, den Mast in sein Behältnis legen ; νευρὴν μὲν μαζῷ πέλασεν, τόξῳ δὲ σίδηρον, 4.123, die Sehne an die Brust heranziehen, öfter ; ἐμὲ μὲν νῦν νηυσὶ πελάσσετον, 10.442, öfter ; Τρῶας νηυσί, die Troer sich den Schiffen nähern lassen, 13.1 ; πάντας πέλασε χθονί, warf sie auf die Erde, 8.277 u. öfter ; auch ἔνθα μιν ἐξ ἵππων πέλασαν χθονί, sie legten ihn auf die Erde, 14.435 ; τὰς (νῆας) Κρήτῃ ἐπέλασσεν (Ζεύς), Od. 3.291 ; στῆθος θαλάσσῃ, die Brust dem Meere nähern, d.i. sich mit der Brust aufs Meer legen, um zu schwimmen, 14.350 ; auch τινὰ νῆσον ἐς Ὠγυγίην, Einen an die Insel hinantreiben, 7.254, 12.448 ; κτήματα ἐν σπήεσσι πελάζειν, 10.404, 424, in die Höhle bringen ; δεῦρο πελ. τινά, 5.111, 134 ; οὖδάσδε, 10.440 ; ἐπέλασε Νείλῳ, Eur. Hel. 677 ; Or. 1684 ; übertr., τινὰ ὀδύνῃσι πελάζειν, Einen den Schmerzen nahe bringen, ihn in Schmerzen stürzen, in Leid versetzen, Il. 5.766 ; τοὺς (βόας) ἀγαγὼν ζεύγλᾳ πέλασσεν μοῦνος, er brachte sie unter das Joch, Pind. P. 4.227 ; ἐμὲ δʼ ἐπὶ ταχυτάτων πόρευσον ἁρμάτων, κράτει δὲ πέλασον, d.i. verleihe mir den Sieg, Ol. 1.78 ; δεσμοῖς ἀλύτοις ἀγρίως πελάσας, Aesch. Prom. 155, wo der accus. aus dem Zusammenhange leicht zu ergänzen ist, wie Il. 23.719, οὔτʼ Ὀδυσεὺς δύνατο σφῆλαι, οὔδει τε πελάσσαι ; vgl. noch ἔπος ἐρέω ἀδάμαντι πελάσσας, ein Wort will ich sagen, das ich dem Stahle genähert, so fest wie Stahl gemacht habe, Orak. bei Her. 7.141. So ist auch wohl Soph. Phil. 1135 zu fassen, φυγᾷ μʼ οὐκέτʼ ἀπʼ αὐλίων πελᾶτε, d.i. fut. = πελάσετε, ihr werdet mich nicht von der Höhle fort zu euch bewegen ; μὴ πέλαζε μητρί, sc. τὰ τέκνα, Eur. Med. 91 ; πελάζειν σῶμά τινι, Ar. Av. 1399 ; sp.D.; πελάσαι χθονί, auf die Erde werfen, Ap.Rh. 1.944.
Med. u. pass. sich nähern, an Jemand herankommen, ihn angehen, λιταῖσί σε θεοκλύτοις ἀπύουσαι πελαζόμεσθα, Aesch. Spt. 143 ; Eur. Or. 1279, Rhes. 776 ; aber μηδʼ οἵ γε Πάτροκλον νηυσὶν πελασαίατο ist = zu ihren Schiffen hin, Il. 17.341. – Dazu gehört der synkop. aor. ἐπλήμην, πλῆτο, πλῆντο, πλῆτο χθονί, er näherte sich der Erde, sank zur Erde, Il. 14.438, wie οὔδεϊ πλῆντο 468 ; ἀσπίδες ἔπληντʼ ἀλλήλῃσι, die Schilde näherten sich einander, 4.449, 8.63 ; auch perf. pass. πεπλημένος, Od. 12.108 ; aor. pass., οὔτε Λυκίους ἐδύναντο τείχεος ἂψ ὤσασθαι, ἐπεὶ τὰ πρῶτα πέλασθεν, sc. τείχεσιν, Il. 12.420 ; πέπλησαι, Rufin. 5 (V.47); sp.D., einzeln auch schon Tragg., haben auch den aor. pass. ἐπλάθην, wofür sich auch ἐπλάσθην geschrieben findet, was falsch scheint, wie Aesch. μηδὲ πλασθείην γαμέτᾳ τινί, Prom. 899 ; vgl. πλάθω. – Wie das act. oft absolut gebraucht ist, so daß man aus dem Zusammenhange den accus. ergänzen muß, vgl. noch οὐδʼ ὁ τὸν ἂψ ὤσασθαι, ἐπεί ῥʼ ἐπέλασσέ γε δαίμων, sc. αὐτὸν αὐτῷ, Il. 15.418, 21.93, so wird es auch intr. gebraucht, so daß man ἑαυτόν ergänzen kann, sich nähern, nahe herankommen, ὅστις ἀϊδρείῃ πελάσῃ, Od. 12.41 ; νήεσσι, sich den Schiffen nähern, Il. 12.112 ; πρὸς τοῖχον, Hes. O. 734 ; ματρί, Pind. N. 10.81, von ehelicher Gemeinschaft ; vgl. Aesch. Suppl. 296 ; οἷς μὴ πελάζειν, Prom. 714, 809 ; ἐκ ποίας πάτρας Ἑλληνικοῖσι δώμασιν πελάζετε, Eur. Phoen. 279, öfter ; εἰς ὄψιν, I.T. 1212, wie οὐδʼ ἐγὼ εἰς σὸν βλέφαρον πελάσω, El. 1332 ; ὅκως πελάσειε τοῖσι πολεμίοισι, Her. 9.74 ; ἐς τὸν ἀριθμόν, 2.19 ; einzeln bei Folgden, ὡς ὅμοιον ὁμοίῳ ἀεὶ πελάζει, Plat. Symp. 195b, sprichwörtlich, gleich und gleich gesellt sich gern.

πελάζω

[πέλας.]

Aor. ἐπέλασσα Od. 14.350.

3 sing. πέλασε Il. 4.123, Il. 8.277, Il. 12.112, 194, Il. 16.418 : Od. 14.315. ἐπέλασσε Il. 15.418, Il. 21.93 : Od. 3.291, 300, Od. 4.500, Od. 7.277, Od. 15.482. πέλασσε Il. 2.744, Il. 13.1 : Od. 5.111, 134, Od. 9.39.

3 pl. πέλασαν Il. 1.434, Il. 14.435 : Od. 7.254, Od. 12.448, Od. 22.193. ἐπέλασσαν Od. 14.358.

2 sing. subj. πελάσῃς Od. 11.106.

3 sing. πελάσῃ Od. 12.41. πελάσσῃ Il. 13.180, Il. 24.154, 183.

1 pl. πελάσσομεν Od. 10.424.

Infin. πελάσαι Od. 22.176. πελάσσαι Il. 23.719 : Od. 10.440.

Imp. pl. πελάσσατε Od. 10.404. Dual aor. imp. πελάσσετον Il. 10.442.

Mid. 3 pl. aor. opt. πελασαίατο Il. 17.341.

Pass. 3 sing. aor. πελάσθη Il. 5.282.

3 pl. πέλασθεν Il. 12.420.

3 sing. aor. πλῆτο Il. 14.438.

3 pl. ἔπληντο Il. 4.449, Il. 8.63. πλῆντο Il. 14.468.

Pf. pple. πεπλημένος Od. 12.108.

(προσ-)

• • 1

    To bring into contact with, cause to touch.

    With dat. : ἱστὸν ἱστοδόκῃ (lowered it to the ...) Il. 1.434, νευρὴν μαζῷ Il. 4.123, πάντας χθονί (brought them to the ground) Il. 8.277 = Il. 12.194 = Il. 16.418. Cf. Il. 13.180, Il. 14.435 (laid him on the ground), Il. 23.719 (to throw him) : Od. 14.350 (entered the water on my breast), Od. 22.176, 193.

    With οὖδάσδε Od. 10.440.

    Fig. : ὀδύνῃσί ἑ πελάζειν (to bring ... upon him) Il. 5.766.

  • 2

    In more general sense, to bring, carry, conduct, to a specified or indicated place, to bring or take into a specified or indicated position or neighbourhood: ἐπεί ῥʼ ἐπέλασσέ γε δαίμων Il. 15.418, Il. 21.93. Cf. Od. 5.111 = 134, Od. 7.254=Od. 12.448, Od. 10.404, 424.

    With dat. : Τρῶας νηυσίν Il. 13.1. Cf. Il. 2.744, Il. 10.442, Il. 24.154 and 183 (bring into his presence) : Od. 3.291, 300, Od. 4.500, Od. 7.277, Od. 9.39, Od. 11.106, Od. 14.315, 358, Od. 15.482.

    In mid. Il. 17.341.

  • 3

    Intrans. for reflexive, to draw near, approach : ὅς τις ἀϊδρείῃ πελάσῃ Od. 12.41.

    To draw near to, approach.

    With dat. : πέλασεν νήεσσιν Il. 12.112.

  • 4

    In pass.

  • • a

      To come near to or in contact with, to touch.

      With dat. : ἀσπίδες ἔπληντʼ ἀλλήλῃσιν Il. 4.449= Il. 8.63, ἐξοπίσω πλῆτο χθονί (fell back on the ground) Il. 14.438. Cf. Il. 5.282, Il. 14.468 : Od. 12.108 (skirting it).

    • b

      To come into an indicated position or neighbourhood : ἐπεὶ τὰ πρῶτα πέλασθεν (when once they had made good their approach) Il. 12.420.

πελάζω (aor. πέλασσεν; πέλᾰσον; πελᾰσαις.)

• • a bring near to c. acc. & dat. τοὺς ἀγαγὼν ζεύγλᾳ πέλασσεν μοῦνος P. 4.227 met., “κράτει δὲ πέλασον” (sc. ἐμέ) O. 1.78
  • b intrans., come to “τόνδε δʼ ἔπειτα πόσις σπέρμα θνατὸν ματρὶ τεᾷ πελάσαις στάξεν ἥρως” (συνελθών Σ: fort. trans.?) N. 10.81

πελάζω (πέλας), aor. (ἐ)πέλα(σ)σα, imp. du. πελάσσετον, mid. aor. 1 opt. 3 pl. πελασαίατο, aor. 2 ἐπλήμην, πλῆτο, ἔπληντο, πλῆντο, pass. perf. πεπλημένος, aor. 3 pl. πέλασθεν: bring near, make to approach (τινί τινα or τὶ); mid. (aor. 2) and pass., draw near, approach, (τινί); of bringing the mast down into the mast - crutch, Il. 1.434; fig., τινὰ ὀδύνῃσι, Il. 5.766; aor. mid., causative, bring near, Il. 17.341.

πελάζω πέλας

• Aintr. to approach, come near, draw near or nigh, c. dat., πέλασεν νήεσσι Il.; τούτοις σὺ μὴ π. Aesch., etc.
• • • 2rarely c. gen., πελάσαι νεῶν to come near the ships, Soph.; πελάζειν σῆς πάτρας Soph.
    • 3with a prep., π. πρὸς τοῖχον Hes.; εἰς ὄψιν τινός Eur.; c. acc. loci, δῶμα πελάζειν Eur.; οὐκέτι πελᾶτε will no more approach me, Soph.
    • 4absol., Xen.
• BCausal, to bring near or to, make to approach, Κρήτηι ἐπέλασσεν (sc. τὰς νέας) Od.; νευρὴν μαζῶι πέλασεν brought the string up to his breast, in drawing a bow, Od.; ἐπέλασσα θαλάσσηι στῆθος, in swimming, Od.; πέλασε χθονί brought them to earth, Il.; π. τινὰ δεσμοῖς Aesch.:—metaph., π. τινὰ ὀδύνηισι to bring him into pain, Il.; ἔπος ἐρέω, ἀδάμαντι πελάσσας having made it firm as adamant, Orac. ap. Hdt.
• • • 2followed by a prep., με νῆσον ἐς Ὠγυγίην πέλασαν θεοί Od.
• Cin Pass., like the intr. Act. to come nigh, approach, etc., c. dat., Il.; πλῆτο χθονί he came near (i. e. sank to) earth, Il.
• • • 2rarely c. gen., Soph.
    • 3foll. by a prep., πελασθῆναι ἐπὶ τὸν θεόν Soph.
  • IIto approach or wed, of a woman, Aesch.