πλάγιος
πλάγιος, placed sideways, slanting, aslant
- placed sideways, athwart, τριήρεις Th. 7.59, etc.; π. φορά oblique motion, Pl. Ti. 39a; opp. ἀντία (direct), ib. 43e; πλάγιον θεῖναί τι, opp. ὀρθόν, X. Oec. 19.9; τάφρους ὀρύσσειν τὰς μὲν πλαγίους τὰς δὲ ὀρθίας Thphr. l.c.; μαστοὶ π. pointing sideways, Arist. PA 688a35: Geom., π. διάμετρος transverse diameter, Apollon.Perg. Con. 1 Def. 1.5; π. πλευρά ib. 1.14; τὰ π., of the regions round the celestial poles, as being transverse to the diurnal rotation, Arist. Cael. 285b12; horizontal, μεσηγὺ δύο στύλων στρωτῆρα π. εὖ προσδῆσαι Hp. Art. 7; πλάγιʼ ἐστὶ τἄλλα, τοῦτο δʼ ὀρθὸν θηρίον Philem. 3; of window bars, opp. ἀντία, PCair.Zen. 663.8 (iii B. C.); so ξύλον κρεμάσαι π. Paul.Aeg. 6.99; π. Σελήνη, opp. ὀρθή, Cat.Cod.Astr. 8(3).174; πλαγία φάλαγξ an army in march with extended front, transverse to the direction of march, Ascl. Tact. 10.1, 11.1; also of ships, π. παραβάλλουσαι ἀλλήλαις Plb. 1.22.9; παρεδίδου π. [τὰς τριήρεις] τοῖς Ἕλλησι Plu. Them. 14; π. ὥσπερ πνεύματι παραδιδοὺς ἑαυτόν Id. Aud.poet. 2.28d.
- 2 πλάγια, τά, sides, flanks, τῆς Σκυθικῆς Hdt. 4.49; τὸ π., of the body, Arist. PA 657b21, IA 713b31.
- b esp. in military sense, τοῖς π. ἐπιέναι attack the flanks, Th. 4.32; εἰς τὰ π. παραγαγεῖν, παραπέμψαι, to make an army file off right and left, X. An. 3.4.14, 6.3.15; π. λαβεῖν τοὺς πολεμίους to take the enemy in flank, Id. Cyr. 7.1.26, etc.; π. παραπορεύεσθαι Plb. 6.40.7.
- 3 of ground, sloping, Gp. 2.46.2.
- 4 freq. with Preps. in adv. sense, εἰς τὸ π. sideways, [ῥὶς] ἐς τὸ π. κατάγνυται Hp. Art. 38; δρέπανα εἰς π. ἀποτεταμένα X. An. 1.8.10; ἐς τὰ π. παραπλέοντες Th. 7.40; opp. εἰς τὸ ἀντίον, X. Eq. 12.12; εἰς πλάγια, opp. καταντικρύ, Pl. Tht. 194b; ἐκ πλαγίου, opp. καταντικρύ, Id. R. 598a; ἐκ πλαγίου in flank, esp. in military sense, Th. 4.33, 7.6, X. HG 6.5.26; ἐκ τῶν π. Arist. Mete. 377b29; ἐκ π. Id. Pr. 912b28; ἐκ πλαγίων τῆς σκηνῆς LXX Nu. 3.29; ἐκ πλαγίας Arist. Mete. 372a11; ἐν τῷ π. ib. 378a3; ἐπὶ τὸ π. Id. IA 712b17; πρόσθεν ἢ κατὰ <τὰ> πλάγια in front or in flank, X. Cyr. 5.2.1: regul. Adv. -ίως rare, Aen.Tact. 32.2 (cj.), Arist. Mech. 850b37, Luc. Symp. 47: neut. πλάγιον as Adv., Inscr.Prien. 363.13 (iv B. C.), al.
- II metaph., crooked, treacherous, φρένες Pi. I. 3.5; σὺν πλαγίῳ κόρῳ στείχοντα Id. N. 1.64; πλάγια φρονεῖν E. IA 332; πλάγιοι ταῖς ψυχαῖς Plb. 4.8.11; π. ἐν τῷ πολέμῳ wavering, Id. 30.1.6, etc.; προβλήματα π. involving arrière-pensée, Hermog. Inv. 4.13. Adv. -ίως, χρώμενοι ταῖς διαβολαῖς Plu. Herod. 2.856c; but simply, indirectly, by implication, Ph. 2.173; with an innuendo, Plu. Apophth.reg. 2.205b.
- III Gramm., πτῶσις πλαγία oblique case, Stoic. 2.60: freq. in pl., D.H. Comp. 6, A.D. Pron. 23.1, al., S.E. M. 1.177.
- 2 π. λέξις dependent construction, Demetr. Eloc. 198; τὸ π., opp. τὸ εὐθύ, ib. 104.
- IV πλάγιον, τό, technical term of uncertain meaning in connexion with enrolment of ἔφηβοι, Chron. d’Égypte 7 (1932).301, Sammelb. 7239.25 (ii A. D.), BGU 1084.31 (ii A. D.).
1. schuin, scheef, dwars liggend:
2. milit. van opzij, in de flank:
Uebertr. als Ggstz des Graden, unredlich, zweideutig, hinterlistig, πλαγίαις φρένεσσιν, Pind. I. 3.5, vgl. N. 1.64 ; πλάγια φρονεῖς, Eur. I.A. 332 ; u. bes. in späterer Prosa, πλάγιον ἐν τῷ πολέμῳ γεγονέναι, zweideutig, unzuverlässig, Pol. 30.1.6, καὶ ἀγεννεῖς, 4.8.11, u. Sp.
Bei den Gramm. sind πτώσεις πλάγιαι casus obliqui, DL. 7.64.
- 1crooked met., perverse καί τινα σὺν πλαγίῳ ἀνδρῶν κόρῳ στείχοντα N. 1.64 πλαγίαις δὲ φρένεσσιν I. 3.5
- Iplaced sideways, slanting, aslant, Lat. obliquus, Thuc.
- 2πλάγια, ων, τά, the sides, Hdt.:—in military sense, τοῖς πλαγίοις ἐπιέναι to attack the flanks, Thuc.; εἰς τὰ πλ. παράγειν or παραπέμπειν to make an army file off right and left, Xen.; πλαγίους λαβεῖν τοὺς πολεμίους to take the enemy in flank, Xen.
- 3with Preps. in adverb. sense, εἰς πλάγιον obliquely, Xen.; εἰς τὰ πλάγια, opp. to εἰς τὸ ἀντίον, Thuc.; —ἐκ πλαγίου in flank, Thuc.; κατὰ πλάγια Xen.
- IImetaph. not straightforward, crooked, treacherous, φρένες Pind.; πλάγια φρονεῖν Eur.
-
…ὀρῶν ὕλην κατῆγον εἰς τὸ ἄστυ καὶ τἆλλα δὲ ὡραῖα πλοίοις κατεκομίζοντο, διάπλους ἐκ τῶν διωρύχων εἰς ἀλλήλας τε πλαγίας καὶ πρὸς τὴν πόλιν τεμόντες. καὶ δὶς δὴ τοῦ ἐνιαυτοῦ τὴν γῆν ἐκαρποῦντο, χειμῶνος μὲν τοῖς ἐκ Διὸς…
Plato, Critias
-
…πλησίον ἐώθει σπουδῇ, ἵνα παρʼ αὑτῷ καθέζοιτο, ἕως τῶν ἐπʼ ἐσχάτῳ καθημένων τὸν μὲν ἀνεστήσαμεν, τὸν δὲ πλάγιον κατεβάλομεν. ὁ δʼ ἐλθὼν μεταξὺ ἐμοῦ τε καὶ τοῦ Κριτίου ἐκαθέζετο. ἐνταῦθα μέντοι, ὦ φίλε, ἐγὼ…
Plato, Charmides
-
…ἢ οἷα φαίνεται ; τοῦτο γὰρ ἔτι διόρισον. πῶς λέγεις ; ἔφη. ὧδε · κλίνη, ἐάντε ἐκ πλαγίου αὐτὴν θεᾷ ἐάντε καταντικρὺ ἢ ὁπῃοῦν, μή τι διαφέρει αὐτὴ ἑαυτῆς, ἢ διαφέρει μὲν οὐδέν, φαίνεται δὲ…
Plato, Republic
-
…τὴν δύναμιν. καὶ ὥσπερ ἐκ τῆς λίθου ἐκείνης ὁρμαθὸς πάμπολυς ἐξήρτηται χορευτῶν τε καὶ διδασκάλων καὶ ὑποδιδασκάλων, ἐκ πλαγίου ἐξηρτημένων τῶν τῆς Μούσης ἐκκρεμαμένων δακτυλίων. καὶ ὁ μὲν τῶν ποιητῶν ἐξ ἄλλης Μούσης, ὁ δὲ ἐξ ἄλλης…
Plato, Ion
-
…συναπεργάζεσθαι χρόνον, δεσμοῖς τε ἐμψύχοις σώματα δεθέντα ζῷα ἐγεννήθη τό τε προσταχθὲν ἔμαθεν, κατὰ δὴ τὴν θατέρου φορὰν πλαγίαν οὖσαν, διὰ τῆς ταὐτοῦ φορᾶς ἰούσης τε καὶ κρατουμένης, τὸ μὲν μείζονα αὐτῶν, τὸ δʼ ἐλάττω κύκλον…
Plato, Timaeus
-
…δυνατόν, ὥστε μετʼ ἀλλήλων μόγις συνεχομένας φέρεσθαι μέν, ἀλόγως δὲ φέρεσθαι, τοτὲ μὲν ἀντίας, ἄλλοτε δὲ πλαγίας, τοτὲ δὲ ὑπτίας · οἷον ὅταν τις ὕπτιος ἐρείσας τὴν κεφαλὴν μὲν ἐπὶ γῆς, τοὺς δὲ πόδας ἄνω…
Plato, Timaeus
-
…μύουρον ἀνιόντα ἀπὸ εὐρυτέρου τοῦ κάτω · ἑκάστη δὲ πλευρὰ τοῦ ὑποθήματος οὐ διὰ πάσης πέφρακται, ἀλλά εἰσιν αἱ πλάγιαι τοῦ σιδήρου ζῶναι ὥσπερ ἐν κλίμακι οἱ ἀναβασμοί · τὰ δὲ ἐλάσματα τοῦ σιδήρου τὰ ὀρθὰ ἀνέστραπται κατὰ τὰ ἄκρα…
Pausanias, Description of Greece
-
…τῆς κοτύλης νευρίῳ ἡ κεφαλὴ ἐξήρτηται, χόνδρου χαύνου περιφερῆ ἐπίφυσιν ἔχουσα · αὐτὸς δʼ ἔγκυρτος ἔξω καὶ ἔμπροσθεν, πλάγιος, οὐκ ὀρθὸς πρὸς κοτύλην. Τὸ δὲ πρὸς ἀγκῶνα αὐτοῦ, πλατὺ καὶ κονδυλῶδες καὶ βαλβιδῶδες καὶ στερεὸν ,…
Hippocrates, Mochlicus
-
…. ἔπειτʼ ἀγῶνά γʼ εὐθὺς ἐξέσται ποιεῖν ταύτην ἔχουσιν αὔριον καλὸν πάνυ, ἐπὶ γῆς παλαίειν, τετραποδηδὸν ἑστάναι, πλαγίαν καταβάλλειν, ἐς γόνατα κύβδʼ ἑστάναι, καὶ παγκράτιόν γʼ ὑπαλειψαμένοις νεανικῶς παίειν ὀρύττειν πὺξ ὁμοῦ καὶ τῷ πέει ·…
Aristophanes, Peace
-
…κλίμακας, ὡς ἐξελῶν αὐτὸ καὶ παροδεύσων ἐς τὸ τοῦ Κασσίου στρατόπεδον. γιγνομένου δὲ αὐτῷ τοῦ δρόμου σὺν τόλμῃ πλαγίου τε καὶ πρὸς ἄναντες, κατʼ αὐτὸ δὴ τὸ μεταίχμιον τῶν στρατιῶν ἑκατέρων, περιήλγησαν οἱ τοῦ Βρούτου στρατιῶται ἐπὶ…
Appian, The Civil Wars